EU stemt voor nieuwe regels gebruik moderne veredelingstechnieken

Volgens de nieuwe regels wordt er voortaan gekeken naar hoe een plant er uiteindelijk in genetisch opzicht uitziet in plaats van naar de manier waarop die is ontstaan. Gentech-gewassen worden in twee categorieën met verschillende wettelijke verplichtingen onderverdeeld: NGT-1 en NGT-2.

Planten met kenmerken die ook op een natuurlijke wijze zouden kunnen zijn ontstaan, dus met alleen genen die al in de eigen soort voorkomen of kleine veranderingen in hun DNA, vallen in de groep NGT-1. Als duidelijk is dat deze aan die status voldoen, worden ze als klassieke planten behandeld.

Omstreden gewassen zoals herbicideresistente planten zullen niet onder deze regels vallen. Dit geldt ook voor planten die via deze nieuwe technieken zelf insecten-dodende stoffen kunnen produceren, ook al is het een natuurlijke eigenschap.

Klassiek GGO

De planten die uitgebreidere toevoeging van nieuw DNA of van genen uit andere soorten hebben, zijn NGT-2 en vallen onder de bestaande strenge ‘GGO-regels’, genetisch gemodificeerde organismen. Ze behouden een risicobeoordeling en hebben een vergunning nodig om op de EU-markt te komen.

De nieuwe regels gelden ook voor genetisch bewerkte planten van buiten de EU. Neem bijvoorbeeld maïs-, tarwe- en rijstsoorten die met minder water kunnen, of bananen en paddenstoelen die niet bruin worden.

Hollandbio, de branchevereniging voor biotechnologische bedrijven, waaronder veel veredelaars, is positief. 'Toegang tot deze innovatieve technieken is hard nodig om maatschappelijke uitdagingen zoals voedselzekerheid, klimaatverandering en duurzame landbouw beter het hoofd te bieden. Bovendien geeft Brussel hiermee een belangrijk signaal af: Europa kiest voor wetenschap, innovatie en vooruitgang', schrijven ze op LinkedIn.

Labels en patenten

Europarlementariër Anja Hazekamp (PvdD) is kritisch. Ze had graag gezien dat gebruik van deze nieuwe technieken steeds op het label van producten had gemoeten. Bovendien maakt ze zich zorgen over de mogelijkheid om patenten aan te vragen op de eigenschappen. Het zou de grote veredelingsbedrijven in de hand kunnen werken.

Vermelding van de gebruikte technieken blijft overigens wel verplicht op de labels van de zaden en uitgangsproducten, zodat boeren goed geïnformeerd hun keuzes kunnen blijven maken. De biologische sector wil weg blijven van gewassen die met deze technieken gemaakt zijn.

De volgende stap is dat deze nieuwe afspraken vorm moeten krijgen in nationale wetgeving. De verwachting is dat dat nog circa twee jaar zal duren.