Pacht: wel of geen nieuw stelsel?

Even terug kijken
In 2014 kwamen belangenorganisaties van pachters en verpachters bijeen op kasteel Spelderholt in Beekbergen. Op hoofdlijnen werd overeenstemming bereikt over een nieuw pachtstelsel. Er zouden vier pachtvormen komen: reguliere pacht, teeltpacht, flexibele pacht en loopbaanpacht. Let op: dit is nog geen wetgeving, maar het zijn voorstellen. De verschillen zitten met name in het deels verdwijnen van maximumprijzen en prijstoetsing, het verdwijnen van geliberaliseerde pacht en het ontstaan van flexibele en loopbaanpacht. Loopbaanpacht lijkt sterk op reguliere pacht, maar de looptijd is door de verpachter iets beter te sturen (wel minimaal 25 jaar). De flexibele pacht is het meest ‘nieuw’: een vorm waarbij zowel los land als gebouwen te verpachten zijn, zonder verplichte termijn. De pachtprijs is op verzoek vast te stellen.

Ontwikkelingen 2015
Dat laatste gegeven, het op verzoek vaststellen van de pachtprijs, is voer voor discussie geweest. Theoretisch is hiermee een contract met een bepaalde prijs te sluiten, waarna de pachter de dag daarna een verzoek kan indienen voor een verlaging van de prijs. De verpachtersorganisaties zagen dit niet echt zitten. Er zou dan haast sprake kunnen zijn van contractbreuk. Andersom willen pachters niet dat de marktwaarde van grond een substantieel uitgangspunt wordt voor de pachtprijs. Dat doet vaak geen recht aan de gebruikshistorie. Tot slot is er discussie ontstaan over het overgangsrecht. Verdere details zullen we u besparen, maar formeel is het initiatief voor nieuwe pachtwetgeving gestrand. Blijft alles daarmee bij het oude?

Staatssecretaris aan zet
De wens is de vader van de gedachte… maar helaas. Staatssecretaris Dijksma zal doorzetten naar nieuwe pachtregelgeving. Er was in principe al een akkoord op hoofdlijnen. Na de raadpleging van de verschillende achterbannen heeft de discussie zich echter uitgediept. Met zowel het hoofdlijnenakkoord als de bezwaren in het achterhoofd zal de staatssecretaris een richting formuleren. Een belangrijke stap hiertoe is dat zij in november een informerend gesprek met partijen heeft.

Hoe nu verder?
De verandering van pachtwetgeving hangt al langer boven de markt. De veelal geliberaliseerde contracten die nu worden gesloten voor een nieuwe periode kennen vaak een stevige prijs. Dit is een gevolg van grondhonger en de steeds nijpender positie van veehouders, zowel qua financiële ruimte als qua ‘grondgebonden ruimte’: grondareaal voor mest, fosfaat en allerhande andere grondgebondenheid-wetgeving. We verwachten dat deze prijstrend niet gedrukt gaat worden door de invoering van nieuw recht, dus hier hoeft u dan ook niet op te wachten. Belangrijker is de discussie over het overgangsrecht. Dit is met name van belang voor partijen met reguliere pacht en een overnamekandidaat op middellange tot lange termijn.

Laat u informeren!
Op korte termijn moet u zich focussen op het huidige recht. Laat u goed adviseren over prijsberekening, betalingsrechten en voorwaarden in uw pachtcontract. Op lange termijn moet u zich focussen op de toekomst van uw bedrijf: Is er een opvolger bekend, maar duurt dit nog even? Wilt u een groot areaal pachten? Wat is dan verstandig? Moet u toch medepacht aanvragen?

Dit artikel lijkt wellicht uitgebreid maar het is slechts het topje van de mesthoop op uw gepachte land. Laat u daarom informeren voor u een beslissing neemt. Neem voor een specifiek advies contact op met Alfa.

Alfa is kennispartner van Melkvee.nl, het online platform voor melkveehouders. Wekelijks presenteren wij u het laatste nieuws op onze partnersite. Ook heeft Alfa, samen met Melkvee.nl, de Marge-Monitor Melkveehouderij ontwikkeld. Deze geeft in een oogopslag weer hoe de Nederlandse melkveesector er voor staat. Wilt u een gratis indicatie van de financiële positie van uw bedrijf? Ga naar www.melkvee.nl/margemonitor/mijn-situatie.