Sterke Erven Logo
22

Goed verdienen met hard werken in outback

2206 min
Uitgerust en een onvergetelijke ervaring rijker, is Sander Baks na een half jaar vakantie weer volop aan het werk gegaan. De Nederlandse varkenshouder vertrok met zijn vrouw ruim tien jaar geleden naar de andere kant van wereld op zoek naar vrijheid. In het zuiden van de Australische outback vonden ze hun plek en bouwden een prima renderend varkensbedrijf.
Sander Baks (43) verkocht zijn varkensbedrijf in het Gelderse Borculo en emigreerde in 2001 naar Australië. Zijn Nederlandse vrouw Jetty (45) leerde hij vlak voor vertrek kennen. Ze kochten in Australië een voormalig schapen- en akkerbouwbedrijf.
In Australië noemen ze hem geen Sander maar Alex, afgeleid van zijn tweede naam Alexander. Dit omdat Sander in het Engels een schuurmachine is. Sander en Jetty hebben twee dochters: Britt (9) en Anouck (7).
In het plaatsje Lameroo (South Australia) op ruim twee uur rijden van de bekende stad Adelaide vonden ze ruim tien jaar geleden een betaalbaar bedrijf met goede grondwatervoorzieningen. Voor bijna 200.000 Australische dollar (135.000 euro) kochten ze de boerderij met 430 hectare grond, woonhuis en een paar schuren.
Het bedrijf was slecht onderhouden en was niet ingericht om varkens te houden. Baks moest dan ook direct aan de slag met bouwen. De milieu- en bouwvergunning waren een formaliteit. „Onze dichtstbijzijnde buren wonen op 2,5 kilometer en 12,5 kilometer verderop is het eerste dorp.”
Hij bouwde in eerste instantie een gesloten varkensbedrijf voor 160 zeugen. Zo goed als alles bouwde hij in eigen beheer. Afgezien van de buitenkant van de stallen zijn de kraamhokken en dragende zeugenstal naar Nederlandse maatstaven gebouwd.
Zijn stallen kenmerken zich door het open karakter. In de zomer kan hij de bovenste 1,5 meter van de zijmuren openzetten. Met temperaturen die in de zomermaanden kunnen oplopen tot 40 graden Celsius is dit geen overbodig luxe.
In de wintermaanden in juli, juni en augustus kan het ’s nachts een paar graden vriezen. Toch duurt dit niet lang. Als de zon opkomt rond 10 uur ’s morgens is het alweer bijna 20 graden Celsius. Door de lage luchtvochtigheid voelt het niet snel benauwd aan en kunnen de zeugen de zomers redelijk doorstaan zonder heel veel productieverlies.
Voor de extreme zomerse waarden zijn de dek- en kraamstallen uitgerust met een airconditioner die zorgt dat de temperatuur niet verder oploopt dan 26-27 graden Celsius. Bij de dragende zeugen, gespeende biggen en vleesvarkens is er spray cooling aanwezig die voor verkoeling bij extreem hete dagen moet zorgen.
De Achterhoeker liet zijn kraamhokken, dekboxen en voerstations van zijn oude varkensbedrijf in Nederland overkomen. De dek- en wachtstal en kraamafdelingen lijken van binnen dan ook op een Nederlandse stal.
De Aussies worden vanaf 2017 verplicht tot groepshuisvesting bij de dragende zeugen. Baks past dit al standaard vier weken na dekken toe op zijn bedrijf. De zeugen lopen in grote stabiele groepen met voerstations.
Baks werkt met een vierwekensysteem. Hij heeft 48 kraamhokken tot zijn beschikking. De biggen blijven gemiddeld 18 dagen bij de zeug. Over de eerste vier groepen van dit jaar speende Baks gemiddeld 10,5 big per worp.
Soms werpen er meer zeugen dan dat hij kraamhokken heeft. De varkenshouder kiest dan de zeugen uit die het best met vrijheid kunnen omgaan en deze dieren gaan als de biggen 3 à 4 dagen oud zijn in een grote groep met stro.
Het aantal gemiddeld levend geboren biggen bedraagt tot nu tot 11,2 biggen met 0,2 dood geboren per worp. De uitval tot spenen is 6,7 procent. Dit zijn de resultaten gebaseerd op de eerste vier groepen met gelten die sinds juni hebben gebigd.
Een paar jaar geleden volgde de tweede en laatste uitbreiding. Baks bouwde zijn varkensbedrijf verder uit tot een gesloten bedrijfsvoering met 300 zeugen en 1.375 vleesvarkens. Vergeleken met Nederland schat hij de bouwkosten per zeugenplaats op zijn bedrijf een paar honderd euro lager in. In Nederland is het gemiddelde 2.100 euro per zeugenplaats.
Soms werpen er meer zeugen dan dat hij kraamhokken heeft. De varkenshouder kiest dan de zeugen uit die het best met vrijheid kunnen omgaan en deze dieren gaan als de biggen 3 à 4 dagen oud zijn in een grote groep met stro.
Baks schat dat zijn bouwkosten per vleesvarkenplaats 200 dollar (135 euro) zijn. In Nederland zijn de gemiddelde kosten 400 euro per plaats. Volgens hem weegt de eenvoudige inrichting niet op tegen de extra bouwkosten. „De eerste winst is daar al gemaakt. Alles wat je niet investeert, hoef je niet terug te verdienen.”
Voor een vaste strovoorziening heeft Baks een akkoord met zijn buurman. De 430 hectare akkerbouw die Baks in bezit heeft, laat hij volledig aan zijn buurman over. „We hebben de afspraak dat hij elk jaar voor zoveel ton stro moet zorgen. De rest van de opbrengsten zijn voor hem. Deze constructie werkt gemakkelijker dan pachten en levert beide partijen onderaan de streep evenveel op.”
Voor zijn vleesvarkens gebruikt hij als eindbeer de Meatmaster van de binnenlandse fokkerijorganisatie Cefn. De zeugen is een kruising tussen de twee zuivere lijnen van het Landvarken en Large White. Sander Baks houdt geen resultaten van de vleesvarkens bij.
Baks doet zijn eigen aanfok van gelten. Hij selecteert zijn gelten op: beenwerk, aantal spenen en groei. Baks selecteert nooit de nakomelingen van gelten, omdat hij bij deze dieren enkel kan beoordelen over één cyclus.
Sander Baks kan terugkijken op financieel voortreffelijke jaren. „Als ik de kosten en opbrengsten tegen elkaar afzet, heb ik nog nooit verlies gedraaid.” Zijn laatste uitbreiding van 160 naar 300 zeugen heeft hij zelfs van de lopende rekening kunnen betalen.
Hij wijdt de goede verdiensten aan de combinatie van goede opbrengstprijzen en vakmanschap. „Als je een redelijk jaar hebt, gaan ze hier uit van 1.000 Australische dollar (672 euro) winst per zeug.” De gemiddelde Australische varkenshouder leverde afgelopen jaar tussen de 21 en 22 vleesvarkens per zeug af. Zelf leverde hij in 2012 al 26,9 vleesvarkens per zeug af.
De Nederlandse emigrant geniet van het land en de voorspoed die het hen tot nu toe brengt. „Mijn vrouw voelt zich op haar plek en de kinderen zijn in Australië geboren en weten niet beter. We hebben goede buren en vrienden. Het gaat ons tot nu toe voor de wind. Wie weet gebeuren er dingen, waardoor we op onze knieën terug willen. Dat moet je nooit uitsluiten.”

Lees hun hele verhaal in het magazine Pig Business van donderdag 5 december.

Tekst:

Beeld: Familie Baks

Tags
VarkensOndernemerschapBuitenland
Lees meer in het vakblad
In Vakblad Pig Business lees je wat speelt in jouw sector, met kennis, verhalen en duiding voor de praktijk.