Het contrast kan niet groter zijn in stikstofbeleid

Het werd een onzekere en verdrietige zomer voor vijf boerengezinnen in de Peel. Drie weken na de stikstofbrief van de minister worden ze op de laatste dag voor het zomerreces ontboden op het provinciehuis. Na jarenlang met een geldige vergunning in bedrijf te zijn geweest en positief te hebben meegewerkt aan de stikstofreductie-opgave, krijgen ze te horen dat de provincie hun vergunning intrekt en ze hun bedrijf moeten sluiten.

Terwijl de Amercentrale een vergunning cadeau krijgt die leidt tot een toename van 300 procent ten opzichte van hun huidige emissie, wordt de vergunning van de pluimveehouders in de Peel gekort met 85 procent. Het restje mogen ze uit coulance van de provincie houden om nieuwe activiteiten op te zetten.

Terwijl de pluimveehouders hun juridische bijstand zelf maar moeten zien te organiseren, schakelt de provincie op kosten van de belastingbetaler de landsadvocaat in om de vergunning voor de Amercentrale erdoor te krijgen.

Terwijl de provincie Brabant dit voorjaar is gestart om ‘lege’ stikstofvergunningen die niet (meer) gebruikt worden actief in te trekken, wordt door diezelfde provincie de vergunning van de Amercentrale nog even snel geregeld met een stokoude vergunning van de in 2011 al gesloopte Amer 8 kolencentrale.

Terwijl het doek valt voor de pluimveehouders die op last van de rechter volop bezig waren met het opstellen van hun stikstofreductieplannen besluit de minister bij Eindhoven Airport na een uitspraak van de rechter niet in te grijpen ‘omdat uit gesprekken blijkt dat de luchthaven van goede wil is om de uitstoot in de toekomst te verminderen’.

We hebben in Brabant gezien waar willekeur in het stikstofdossier toe leidt. In Moerdijk werd het grootste distributiecentrum van Europa, 250.000 vierkante meter (m²), uit de grond gestampt waarbij de provincie de vergunning regelde met stikstofhandel waarbij met gemeenschapsgeld boerderijen opgekocht werden. Eén week na de feestelijke opening werd het distributiecentrum doorverkocht aan een Amerikaanse vastgoedbelegger en inmiddels is Moerdijk omringd door industrie en moet het dorp verdwijnen. En dit is maar één van de vele schrijnende voorbeelden hier uit de regio.

Waar de brief van de minister had moeten leiden tot rechtszekerheid en het weer opstarten van de vergunningverlening met een breed gedragen aanpak heerst nu juist grote onzekerheid over de bestuurlijke willekeur in het verlenen en intrekken van vergunningen. Het contrast kan niet groter zijn wanneer de overheid de ene uitspraak van de rechter bewust op zijn allerstriktst uitlegt en direct de meest vergaande maatregelen voor boerengezinnen neemt, terwijl voor een biomassacentrale, een distributiecentrum of een luchthaven diezelfde overheid zoekt naar de kleinste mazen in de wet om een vergunning te verstrekken, tijd te rekken en handhaving zo lang mogelijk uit te stellen.

Zolang deze willekeur in het stikstofdossier in stand blijft en we als samenleving niet met z’n allen bereid zijn om de pijn eerlijk te verdelen zullen we alleen nog maar dieper in het stikstofmoeras wegzakken en zal het vertrouwen in een eerlijk vergunningenbeleid alleen nog maar verder afnemen.