Magere oogsten na extreme zomerbuien

1517 september 2016, 09:0005 min

Noord-Brabant en Limburg werden in juni opgeschrikt door extreem weer. Zware regenbuien en hagel zo groot als tennisballen zorgden voor ondergelopen percelen en verzopen en verhagelde gewassen. Het vakblad Akker bezocht vier gedupeerde akkerbouwers om te zien hoe hun gewassen er nu bij staan. Bekijk hieronder de fotoreportageBekijk hier ook de video die Akker maakte bij akkerbouwer Twan van der HeijdenIn het vakblad Akker van zaterdag 17 september staat een uitgebreid interview met deze vier telers

In een perceel bieten tiert het onkruid welig, met name op de kopakkers. Het is vooral knopkruid wat de overhand heeft. Een rechtstreeks gevolg van de iele stand van het bietengewas, zegt Derikx. „Knopkruid komt laat op. Normaal gesproken, als het veld vol staat, krijgt het geen kans om op te komen.”

Bladmassa in de bieten is er niet; het loof is kort en mager, en Derikx loopt dan ook met gemak tussen de rijen door. Hij steekt een paar bieten uit de grond en legt ze naast elkaar. Hij prikt er één aan zijn vork. „Kijk, de bieten zijn klein, kort en er zit rot in.”

„Normaal zouden hier zo’n veertien knollen aan zitten, nu heb ik er maar vier”, vertelt Rob Meeuwissen. De kwaliteit van deze knollen valt ook nog eens tegen: rot, groeischeuren. „Het is triest”, zegt de akkerbouwer uit Gastel. „Het zal geen mooie frites worden dit jaar.”

Vanaf de weg lijken de aardappelen van Meeuwissen er nog wel mooi bij te staan, maar eenmaal in het perceel wordt de schade al snel zichtbaar: het loof is iel en grillig. Ook staan er veel planten in bloei.

Op een perceel verderop staat gras. Begin augustus heeft Meeuwissen hier de ploeg in de aardappelen gezet. „Het was de moeite van het bewerken niet meer waard. De poters waren na een week onder water te hebben gestaan allemaal rot. 2,5 hectare aardappelen definitief weg.”

De maïs van Meeuwissen staat heel hol en grillig, en her en der zit er builenbrand in. „Misschien moet ik het maar niet meer oogsten, het is de moeite bijna niet waard”, zegt hij. De meeste planten hebben twee kolven, een gevolg van stress.

De bieten lijken zich redelijk te hebben hersteld. De akkerbouwer uit Gastel schat in dat hij op 50 ton uitkomt, wat normaal 80 tot 100 had moeten zijn. Veel bieten vertonen insnoeringen, als gevolg van de wateroverlast.

De prei van Twan Wijnen uit Maasbree (L.) is van half april tot begin mei geplant, in een heel droge periode. Na enkele weken braken echter de hemelsluizen open en viel in enkele weken tijd 300 millimeter neerslag. Hij heeft een deel van zijn prei eerder moeten oogsten. „Er kwam schot in”, zegt de teler. „Maar de prei van nu is gewoon goed.

In de loods van Wijnen zijn een stuk of zeven mensen bezig om de prei te verwerken tot een product dat klaar is voor de winkel. De prei wordt op de band gelegd, gesneden, gewassen, gewogen en in een krat gelegd. Een sterke preilucht hangt in de schuur.

„Ik denk dat ongeveer 60 procent van de bloemkool die toen op het land stond, is verzopen”, zegt Wijnen. Dat komt neer op 20 procent van het totale areaal bloemkool (40 hectare). „Van wat is geplant tussen 1 maart en 1 juni is meer dan de helft verzopen.”

Een perceel met jonge bloemkoolplantjes was grotendeels verzopen. „Er stonden geen plantjes meer”, vertelt Wijnen. Omdat de schade zo groot was, heeft hij besloten gras in te zaaien op het bewuste perceel. „Het was te laat om er nog nieuwe planten op te zetten.”

Veel van de planten van Twan van der Heijden uit Soerendonk (Br.) staan in bloei. Op zich een mooi gezicht, maar niet in augustus. „Alles wat bloeit is doorwas.” Hij bukt zich en beweegt zijn hand door het loof. „Kijk, dat is allemaal nieuw blad dat in de laatste twee, drie weken is aangemaakt.”

„Er zit maximaal 30 ton onder, waarbij het nog maar de vraag is hoeveel goede knollen daar bij zitten. Normaal zit ik op 60 tot 65 ton.” Veel hoop op kwaliteit heeft hij niet. „Ik denk dat de helft wordt afgekeurd. Er zit doorwas in, groeischeuren.”

Na de extreme regen stonden de aardappelruggen langdurig onder water, waardoor de wortels van de planten zijn weggerot. Inmiddels hebben de planten nieuwe haarwortels gevormd.

Het was frustrerend dat hij door de regen een maand lang niet kon spuiten tegen phytophthora. Toen het land weer wat begaanbaar was, heeft hij daarom veel curatieve middelen moeten spuiten. „Je loopt dan het hele seizoen achter de feiten aan.” Even is hij stil. „Je hebt een hoop kosten gemaakt en je hebt nu niks.”

Fenneke Wiepkema

Freelance-journalist, opgegroeid op een akkerbouwbedrijf. Schreef voor verschillende landbouwuitgevers over het vakgebied akkerbouw en deed dit van 2012 tot 2024 als chef-redacteur akkerbouw bij Agrio. Schrijft nu als freelance-journalist weer voor Sterke Erven Akkerbouw en de regionale titels van Agrio.

Beeld: Fenneke Wiepkema