Sterke Erven Logo

ABN Amro: zonder gelijk speelveld teruggang aardappelteelt Nederland

03 min
De concurrentiepositie van de Nederlandse aardappelteelt komt in het gedrang als de telers binnen Europa een ongelijk speelveld hebben. Dat zeggen landbouweconomen van ABN Amro in het rapport In de ban van de pieper. Volgens de bank staat het rendement van de akkerbouwer door strengere eisen en een beperkt middelenpakket onder druk. Als de telers gedwongen worden een ruimer bouwplan aan te houden is verplaatsing van de teelt naar buurlanden een logisch gevolg, stelt het rapport.

Volgens ABN Amro lukt het de Nederlandse telers de laatste jaren onvoldoende om een goede boterham te verdienen met de aardappelteelt. Daarom is er minder budget voor innovatie op bedrijven. De bank vreest dat bij verdwijnen van de teelt uit Nederland de milieubelasting van de aardappelketen zwaarder wordt en de kosten van landschapsonderhoud, nu verzorgd door akkerbouwers, zullen stijgen.

Het rapport somt positieve kanten van de Nederlandse akkerbouwketen op. Nederland heeft daarbij voor de akkerbouw een goede infrastructuur met wegen, havens, verwerkers en kennis van de hele aardappelketen. Met 6.700 consumptieaardappeltelers en 2.400 pootgoedtelers leunt de akkerbouw sterk op de aardappel.

Schaalvergroting remt af

De schaalvergroting is tussen 2007 en 2015 echter wel minder snel gegaan dan in de voorgaande jaren, constateert ABN Amro: 'Hierdoor lijkt er minder drang te zijn naar grotere bedrijven. Kwaliteitsdruk laat zich hiervoor als belangrijke oorzaak aanwijzen. Bij een lagere beschikbaarheid van gewasbeschermingsmiddelen is het moeilijker om het kwaliteitsniveau van pootgoed, aardappelen en uien op peil te houden. Hierdoor is een hogere vruchtwisseling (1 op 5 voor consumptieaardappelen en 1 op 4 voor pootgoed) noodzakelijk. Door een lagere intensiteit gaan ziektedruk en gebruik van chemische middelen omlaag, en zal de bodemgesteldheid verbeteren. Hiervoor zal wel een hoger saldo nodig zijn om de extra kosten goed te maken. Lukt dit niet, dan zal de productie afnemen.'

Volgens het rapport hebben akkerbouwers behoefte aan meer informatie over de markt. De prijsontwikkeling is voor de boer minder doorzichtig. De teler heeft niet genoeg tijd om voortdurend met de markt bezig te zijn. Hij kiest vaak voor een mengsel van contracten, een pool en wat vrij verkoop. Risico's indekken op de termijnmarkt doen telers maar in beperkte mate, stelt ABN Amro.

De bank vindt het belangrijk dat verduurzaming doorzet. Het rapport wijst op nieuwe technieken, op emissiebeperking en op het te traag beschikbaar komen van nieuwe groene middelen door moeizame procedures. De trends in voedsel in binnen- en buitenland bieden nieuwe mogelijkheden voor de aardappelketen. ABN Amro roept ketenpartijen op daarin samen te werken. Herkomst van voedsel is voor exportbestemmingen als Frankrijk en Azië steeds belangrijker. De bank denkt dat de sector beter kan communiceren over de gezonde en goede eigenschappen van de aardappel.

Beeld: Jorg Tönjes

Tags
AkkerbouwConsumptieaardappelenPootaardappelenBodemvruchtbaarheidBladschimmelsPlantgezondheid