Sterke Erven Logo
16

Eindelijk water voor uien op 45 meter boven NAP

1605 min
Van Delfzijl tot Eijsden en van Burgh-Haamstede tot in Winterswijk, overal snakken de akkerbouwgewassen naar water. Daar waar nog beregend kan worden, verplaatsen regenhaspels zich in slakkentempo over de akkers en voorzien zij de uitdrogende gewassen van water. In Breedeweg bij Groesbeek (GD) heeft Maatschap Lamers VOF deze week voor het eerst de haspel in de 4 hectare zaaiuien staan. De waterbron is nog vers.Lees verder onder de foto's.
Op de flanken van de Groesbeekse heuvelrug, een restant van de voorlaatste ijstijd, groeien uien op 45 meter boven Normaal Amsterdams Peil (NAP). En dat is te merken: het is extreem droog. Vorige week heeft de maatschap een eigen waterbron gecreëerd, aangelegd door de firma Raaijmakers & Zn. uit Volkel.
Met de nieuw geboorde waterput haalt Lamers nu vanaf een diepte van zo’n 40 meter ieder uur maximaal 40 kuub water naar boven. De totale diepte van de waterbron is 75 meter. Hans Lamers: „We hadden hier op 18 meter het eerste water. Op 30 meter grove zand en daarna volgde een laag met klei en leem, restanten uit de ijstijd. Op 50 meter zaten we op zand, op 60 meter grover zand en op 75 meter uiteindelijk kiezel. Hoe grover het grind hoe beter de toestroom. Vorige week hadden we 12 kuub op een diepte van 40 meter. Zondag zijn alle filters doorgespoten met een druk van 150 bar. Daarna is de hele buis per meter schoon gezogen en zo halen we nu uiteindelijk op een diepte van 40 meter die 40 kuub water naar boven.”
De verschillende grondlagen onder de stuwwal netjes op een rij.
De grove structuur van de onderste lagen op zo'n 75 meter diepte.
Hans Lamers: „We hebben alles in de laatste dagen via marktplaats bij elkaar gesprokkeld, de haspel en ook de pomp. We hebben nooit eerder zelf beregend.”
De uien van het ras Summit van De Groot en Slot zijn volgens Hans Lamers vrij vroeg gezaaid. „Dat was 24 maart”, zo meldt hij na raadpleging van de agenda op zijn mobiel.
„We hebben hier in het begin van het groeiseizoen in twee weken 80 mm regen gehad en de laatste regenbui was 45 mm”, zo laat Lamers weten.
„Die buien zijn echt teveel, want dan gaat het hier spoelen en stroomt alle rijke grond met het water naar het midden weg en dan verder naar de houtwal aan de rand van het perceel. Wat je daar nu nog van ziet is het poeder dat eerst als zand met het water van de perceel is weggestroomd. Dit perceel kun je zien als lichte lössgrond, 17 procent afslibbaar.”
Omdat de capaciteit van de bron niet voldoende is om rechtstreeks vanuit de put te beregenen, wordt het water eerst in een tijdelijk aangelegd waterbassin gepompt. Van daaruit gaat het water via de haspel naar de spuit op uienperceel.
Vader Gerrit (rechts) neemt een kijkje bij de beregening van de uien. „Zo droog als nu is echt lang geleden. De laatste keer was in het midden van de jaren negentig.”
Vorig jaar heeft maatschap Lamers voor de eerste keer Summit-uien geteeld. „We hebben dit jaar 3,4 eenheden á 120.000 uienzaadjes per hectare gezaaid. Het zaad was geprimed voor een gelijk opkomend gewas. Dit jaar kregen we de eerste bui toen de uienplantjes in het eerste en tweede pijpje waren. Die sprietjes zijn toen voor een groot deel aan de grond geplakt en afgestorven.” Toch hebben de uien zich inmiddels weer flink hersteld en is een verse portie water nu meer dan welkom.
Om het perceel hier op de stuwwal in een zo goed mogelijke conditie te houden is het volgens Hans de kunst om de grond niet al te fijn neer te leggen. „Liever wat grover, dat is beter voor het tegengaan van de erosie, maar voor de onkruidbestrijding is dat juist weer minder.”
Op het perceel waar de uien groeien heeft Lamers in 2015 aardappelen van het ras Fontane geteeld. Nu drie jaar later verraadt een enkele opgekomen aardappelplant de voorgeschiedenis van deze akker. In 2016 is er bladrammenas gezaaid en ook hiervan is er opslag te bekennen. Vorig jaar is er graszaad gedorst. „Dat stro hebben we gehakseld. We hebben er geen snee meer vanaf gehaald. Alles is terug de grond in gegaan voor het organisch stofgehalte, maar ook om erosie tegen te gaan. We laten onze percelen nooit zwart liggen. Na de uien komt er een Engels raaitype of rogge als groenbemester.”
Nauwelijks zichtbaar werkt de spuit zichzelf over het uienperceel. Met een snelheid van één meter in 4 minuten en een afstand van nog 162 meter te gaan, weet Lamers op maandagmiddag dat de haspel dinsdagmorgen rond 5 uur aan het eind van het perceel is. De hoeveelheid gesproeid water moet Lamers nog berekenen. „Daarvoor haal ik zo meteen de regenmeter bij mijn moeder uit de tuin. Ik wil nu voor de eerste keer 15 mm beregenen, dat is het mooiste.”
Vakantiehulp Jordy (links) heeft de watermeter gehaald om het aantal millimeters beregeningswater goed in beeld te krijgen.
Lamers verwacht de uien begin september rond de Groesbeekse kermis te kunnen rooien. „Dan hoop ik dat de prijs naar mijn zin is. Dan gaan ze ook meteen weg en anders blijven ze liggen. Dat is het makkelijke van uien.”

Beeld: Ruud Jacobs

Tags
AkkerbouwUienBodemvruchtbaarheidMechanisatie