Het Circovirus: Hoe is de situatie in Nederland na meer dan 10 jaar vaccineren?

Jarenlange inzet van goed werkzame, commerciële vaccins hebben ertoe geleid dat het klinisch ziektebeeld nagenoeg volledig is verdwenen in Nederland. Het PCV2 virus is echter nog steeds aanwezig in de varkenspopulatie en een regelmatige evaluatie en eventueel ook bijsturing van de PCV2 controle- en vaccinatiestrategie is dan ook belangrijk.

De genetische evolutie van het Circovirus

Sinds de ontdekking van het PCV2 in de late jaren ’90 is het één van de economisch belangrijkste ziekteverwekkers bij varkens geworden. Momenteel is het de aandoening waartegen varkens wereldwijd het meest worden gevaccineerd. De beschikbare vaccins zorgen voor een uitstekende beschermende immuniteit. Maar vaccinatie verhindert niet dat het virus blijft circuleren. Bovendien wijzigt het genetisch materiaal van het PCV2 virus zich snel, waardoor er verschillende genotypen van het virus zijn ontstaan.

Door de continue ontwikkeling van het virus vinden er verschuivingen plaats in het voorkomen van de verschillende PCV2 genotypen. Momenteel kan het PCV2 virus verdeeld worden in 5 verschillende genotypen: PCV2a t/m PCV2e.¹

• Bij de ontdekking van het PCV2 virus in 1998 was de varkensstapel hoofdzakelijk besmet met het PCV2a virus. Dit type is de basis voor alle commerciële PCV2-vaccins.
• De verschuiving van het PCV2a naar het PCV2b genotype viel samen met het optreden van de ernstige PCV2 gerelateerde ziekte-uitbraken. Dit is de eerste belangrijke genotype verschuiving. Vanaf de periode 2000-2006 werd in koppels regelmatig de wegkwijnziekte gezien. Vanaf eind 2007 zijn op grote schaal vaccins ingezet in de varkensstapel die voorname­lijk geïnfecteerd was met PCV2b.
• Het genotype PCV2c is alleen aangetoond in Denemarken.
• Sinds 2012 heeft in Noord-Amerika het PCV2d genotype de plaats ingenomen van het voorheen dominante PCV2b genotype. Een vergelijkbare trend is ook beschreven in Europa, China en Zuid-Korea.¹ Dit is de tweede belangrijke PCV2 genotype verschuiving sinds de ontdekking van het virus.
• Genotype PCV2e is momenteel alleen aangetoond in China.

Naar de mogelijke toename van de ziekteverwekkende eigenschappen van het opduikende PCV2d genotype en de werkzaamheid van de beschikbare vaccins tegen infecties met dit PCV2d genotype, wordt steeds meer onderzoek gedaan. Sommige vaccins, die allen zijn afgeleid van het PCV2a genotype, lijken ook effectief te zijn tegen PCV2d.²

Vraag advies aan uw dierenarts voor de aanpak van PCV2 op uw bedrijf.

Referenties:

1. Karuppannan A. and Opriessnig T. Porcine Circovirus Type 2 (PCV2) Vaccines in the Context of Current Molecular Epidemiology. Viruses 2017, 9, 99.
2. V. Palya et al. ESPHM 2018 pag 461.