Aan de maag van een leghen is af te lezen, hoe goed zij het voer weet om te zetten. Daarom ontwikkelde ForFarmers samen met Nutreco en de Gezondheidsdienst (GD) een maagscoretest, waaruit voeradvies kan volgen om het rendement verder te verbeteren. Pluimveeweb schoof aan bij een sectie in het Achterhoekse Ruurlo.
Dierenarts Marcel Boereboom van Pluimveepraktijk De Achterhoek (PPDA) start de sectie met een uitwendige observatie waarbij gelet wordt op de het totale beeld: kop, ogen, bevedering, voetzolen. Door de voetzolen te bekijken kan Boereboom bepalen op welke soort ondergrond de kip gelopen heeft.
Voor aanvang van de sectie kregen de bezoekers een stuk theoretische uitleg over de maagscore en over entingen. Daarna was het voor de pluimveehouders tijd voor een pauze, waarbij de bezoekers zich konden opmaken voor de sectie op een leghen die afkomstig was uit een volièrestal.
Na de uitwendige sectie wordt de hen geëlektrocuteerd door middel van een klein stroomstootje. Daarbij wordt gebruik gemaakt van water om de schok op te vangen. De hen is voor die tijd buiten bewustzijn gebracht zodat zij niets voelt van de elektrocutie.
Boereboom begint de inspectie met het openen van de luchtwegen. Hierbij is de open verbinding tussen neus en mondholte, die zo kenmerkend is voor pluimvee, goed te zien.
Marcel Boereboom verwijdert de veren en legt de hen bloot. Hij wijst hierbij direct naar zijn hart, longen en maag die allen goed zichtbaar zijn geworden. Ook het legapparaat is nu goed te zien.
Door de maag te openen wordt ook inhoud zichtbaar. Pas gegeten korrels die nog niet in het verteringsproces zaten komen vrij. De krop en maaginhoud worden nauwkeurig bekeken om te kijken of er sporen zijn van ziektekiemen, irritaties of andere ongewone afwijkingen. Bij deze kip ziet alles er keurig uit.
De vlies tussen de luchtzak en de luchtkamer wordt doorgeknipt om zodoende de kanalen goed te bekijken.
Een trosje eieren in aanleg. Ze lijken nu nog op kleine tomaatjes, maar ze worden al snel zoals het ei op de achtergrond. Er worden voortdurend nieuwe eieren aangemaakt, ook al zijn ze eerst nog niet met het blote oog te zien. Deze sectie laat prachtig zien hoe de kip een toekomstige leg voorbereid. Ook liet Boereboom zien dat elke kip eigenlijk twee eileiders heeft, maar de twee is veel korter en niet voldoende in ontwikkeling gekomen om daadwerkelijk eieren te produceren. Dit tot groot verdriet van de aanwezige pluimveehouders, die hun omzet al zagen stijgen door een verdubbeling van de legproductie. Hetgeen natuurlijk met een knipoog werd uitgesproken.
Onder het toeziend oog van de pluimveehouders en de ForFarmers-Hendrix dierenarts Rutger Jansen (midden) legt Boereboom de darmen van de volière kip uit op de sectietafel. Omdat de darmen naar achteren toe indikken, worden ze helemaal ingeknipt om te kijken of er wormen inzitten. Ook de darmen zijn bij deze sectie in prima conditie zo constateert Boereboom.
De darminhoud van de leghen wordt zorgvuldig bestudeerd om de fermentatie en het verteringsproces al in dit stadium te kunnen beoordelen. Ook de darmwand en de ontlasting worden nauwkeurig bekeken en beoordeeld op uiterlijke kenmerken die bepalend zijn voor de conditie van de hen. Is de wand niet te rood? Hoe is de slijmlaag en bevat de maagwand kraters? In dit specifieke geval is de kleur goed, is de slijmlaag matig en bevinden er zich weinig kraters in de wand.
Rutger Jansen (dierenarts ForFarmers-Hendrix) opent de maag en start hierbij de beoordelingen die zullen resulteren in de maagscore die bestaat uit drie beoordelingen: overgang spiermaag naar kliermaag moet zo scherp mogelijk zijn, spierdikte van de maagwand en tot slot de hardheid van de maagwand.
De structuur bij de ingang van de maagwand is heel bepalend voor een goede maagscore. Een mooi ruw oppervlak en de gele kleur van de papillen wijzen op een goede vertering op de plek waar pepsine de eiwitmoleculen splitst voor betere vertering. De papillen uit de kliermaag zijn belangrijk omdat pepsine en zoutzuur hier worden uitgescheiden. Pepsine verteert eiwitten en werkt beter in een zure omgeving.
Jansen toont vervolgens aan de aanwezig pluimveehouders de maag en maagtuit van een opfokhen van 7 weken. Bij een goede maagfunctie zijn de papillen sterk ontwikkeld en vormen een glanzend en bergachtig landschap, zoals ook te zien is bij deze opfokhen.
Na het openen van de maag kan een mooie vergelijking worden gemaakt tussen twee hennen. Links heeft de maag een veel minder krachtige structuur dan rechts.
Bij oudere hennen is de maag vaak beter tot ontwikkeling gekomen dan bij jongere hennen. Links een opfokhen van 7 weken, rechts een opfokhen van 21 weken (de leeftijd waarop de hen het best kan worden aangeboden voor een sectie van de maagscore). Lees het uitgebreide artikel over de maagscore binnenkort in het magazine van Pluimveeweb dat naar alle pluimveehouders in Nederland en België gaat.
