CBb schrapt boetes overtreding Meststoffenwet

De beboete veehouders betwistten dat zij hun mest illegaal hadden gedumpt of verhandeld en wezen op hun hoge transportkosten en de ongerijmdheid van de uitkomsten van de berekeningen. Raadsheer advocaat-generaal Wattel bracht daarover aan het CBb eerder advies uit. Het CBb volgt dat advies.

Geheime correctiefactoren

Het boetesysteem is op zichzelf in overeenstemming met in internationale verdragen verankerde grondrechten, maar een veehouder moet in verband met het grondrecht van de onschuldpresumptie wel voldoende kans krijgen om zich tegen de aan zijn mestboekhouding ontleende bewijsvermoedens te verweren. Dat kan hij alleen als de minister de door hem gebruikte correctiefactoren en marges (op tijd) onthult.

De minister hield deze echter deels geheim om te voorkomen dat veehouders hun gedrag daarop kunnen afstemmen. Daarmee kunnen de boetes de toets der kritiek niet doorstaan en dat is voor het CBb reden om de opgelegde boetes te schrappen. Deze uitspraak is definitief; het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) is de eindrechter in deze zaak.

Wetgeving en mest

Veehouders moeten een mestboekhouding voeren, waarin zij productie, afvoer en opslag van mest verantwoorden. Als die boekhouding niet sluit dan vormt dat een aanwijzing voor mestfraude. Maar er kunnen ook andere oorzaken zijn voor de niet sluitende boekhouding. De mestboekhouding omvat cijfers over fosfaat en stikstof; de milieubelastende stoffen in mest. Die cijfers zijn gebaseerd op een mix van forfaits, de hoeveelheid afgevoerde stoffen, monsternemingen en metingen.

Omdat stikstof vervliegt en fosfaat bezinkt, is het nodig om de gebruikte cijfers te corrigeren. Ook kunnen allerlei onnauwkeurigheden en (meet)fouten optreden. De minister hanteert marges om te voorkomen dat hij voor een papieren overtreding (hoge) boetes oplegt, terwijl geen sprake is van laakbaar gedrag.