Mycotoxinen voornaamste chemische risico in de zuivelketen

Via het voer kan melk besmet raken met mycotoxinen. Dit zijn gifstoffen die van nature door schimmels worden aangemaakt. De belangrijkste hiervan is aflatoxine M1, waar de EU een maximumlimiet voor heeft vastgesteld. Aflatoxine kan schadelijk zijn voor de gezondheid als mensen eraan blootgesteld worden. Uit de studie blijkt echter dat de concentraties aflatoxine in Europese melk in het algemeen laag zijn.

Import van buiten Europa

Besmetting wordt vooral veroorzaakt door import van veevoedergrondstoffen van buiten Europa. Maar er zijn ook incidenten geweest met producten uit Italië en de Balkan. Naar aanleiding daarvan wordt er nu beter samengewerkt tussen de diervoedersector en de melksector, aldus het Rikilt. Ook werkt het Rikilt aan modellen die de vorming van mycotoxinen kunnen voorspellen.

Ook vanuit de omgeving kan melk besmet raken. Het milieu kan vervuild zijn door dioxines, PCB’s en vlamvertragers. Via het voer of het gras kunnen deze stoffen in de koe en vervolgens in de melk terechtkomen. Volgens berekeningen van de European Food Safety Authority worden er geen toxicologische grenswaarden overschreden voor deze vervuilende stoffen, al kunnen er wel gezondheidsrisico’s zijn voor jonge kinderen die veel worden blootgesteld aan vlamvertragers.

Ook tijdens de verwerking kunnen chemische gevaren ontstaan, zoals de vorming van carboxymethyllysine bij langdurige verhitting. Er is echter meer onderzoek nodig om de risico’s hiervan vast te stellen, stelt het Rikilt.

Melkveebedrijf en veevoerfabrikant

De studie komt tot de slotsom dat het melkveebedrijf en de veevoerfabrikanten de belangrijkste schakels zijn voor de beheersing van chemische risico's. Dat kan onder meer door te werken met kwaliteitssystemen zoals Global GAP en HACCP, en door goed op te letten waar grondstoffen vandaan komen en hoe ze vervoerd worden.

Rikilt is onderdeel van Wageningen UR en doet onafhankelijk onderzoek naar de veiligheid en betrouwbaarheid van voedsel.