Duitse studenten bezoeken FH-fokker 'zonder fokdoel'

1112 februari 2019, 18:5304 min

Biologisch melkveehouder Frits Lozeman (76) ontving vandaag een groep studenten van de Fachschule für Agrarwirtschaft in Keulen-Auweiler. Tijdens de rondleiding over het bedrijf in Achterveld vertelde de FH-fokker onder meer dat hij geen fokdoel heeft. ,,Dan heb je een bepaald doel voor ogen waar je naartoe werkt. Dat heb ik niet; ik wil de veestapel houden zoals die is, en alleen op onderdelen werken aan verbetering."

Frits Lozeman melkt in maatschap met zijn schoondochter Willeke 54 melk-en kalfkoeien. De biologische koeien geven gemiddeld pakweg 6.250 kilo melk, met 4,40 vet en 3,45 eiwit. Lozeman verstrekt relatief weinig krachtvoer. Het extra spiertje hebben de FH's onder het sobere regime van het lagekostenbedrijf wel nodig. ,,Anders houden ze het hier niet vol."

Naast de ruim 50 melkkoeien zit er eigenlijk te veel jongvee, vindt de Achterveldse veehouder. Hij heeft er 30, circa de helft onder een jaar en de helft ouder dan een jaar. ,,In 2017 hebben we 20 vaarsjes aangehouden. In dat jaar telde het Fries-Hollandse jongvee als zeldzaam landbouwhuisdierenras niet mee voor de fosfaatregelgeving, maar vorig jaar ineens wel. Ik heb 10, 11 extra koeien moeten afvoeren en in december 175 kilo fosfaat erbij gehuurd, om zeker te weten dat ik goed uit zou komen."

Om de melkproductie en daarmee de fosfaatproductie te remmen, heeft de melkveehouder eind april 2018 de krachtvoergift gehalveerd. ,,Vorig jaar heb ik 50 ton krachtvoer verbruikt, over 325.000 kilo melk. Normaal zat ik op 70 ton." Inclusief jongvee is dat zo'n 15 kilo biologisch krachtvoer per 100 kilo melk. Veel hielp de maatregel overigens niet: ,,Ik heb er koeien tussen zitten die op 4 kilo krachtvoer nog steeds 40 liter geven, dus dat had ik ook wel jaren eerder kunnen doen", lacht hij.

Vanwege het ruwvoertekort door de droogte van vorig jaar heeft Lozeman een kuil gemaakt van triticale-GPS die is afgedekt met rodebietenpulp, legt hij uit aan lerares Birgit Pannenbecker van de Keulse landbouwschool. Het vocht van de bieten zorgt voor een goede conservering van de luchtige, stro-achtige triticale.

Daarnaast voert hij ook losse rode bieten. Die gaan mee in de voermengwagen. ,,De koeien zoeken ze er echt tussenuit", vertelt hij. De bieten in het rantsoen hebben geen invloed op de kleur of de smaak van de melk. In het begin waren er wel een paar koeien die zich er aan overvraten, waardoor de urine rood kleurde, vertelt hij.

De veestapel oogt heel uniform; vrijwel alle koeien zijn overwegend zwart. Het fokdoel - voor zover aanwezig - is simpelweg: koeien van gemiddelde afmetingen met goede uiers en benen. Lozeman probeert wel op extra eiwit te fokken, omdat dat goed wordt betaald.

Iets wat de biologische veehouder al jaren toepast: paardenmest in de diepstrooiselboxen. Dat is niet alleen goedkoop en comfortabel, maar dient ook nog een ander doel: ,,Op die manier prikkel ik de koeien met andersoortige bacteriën. Dat stimuleert het natuurlijke afweersysteem."

Op verzoek van Frits Lozeman kwam Wytze Nauta van de Stichting Bio KI (links in leren jas) de groep wat meer vertellen over de familie-fokkerij van Lozeman. Frits heeft een zuivere FH-stier gekocht van fokker Middelman uit Renswoude. Van deze Pietjes' Bernhard (helemaal achterin op de foto) verwacht hij komende zomer zeker een stuk of zestien nakomelingen.

De jongste kalfjes zitten de eerste veertien dagen in eenlingboxjes. Lozeman fokt al tientallen jaren z'n eigen stieren - met de prefix Arkemheen, naar de gelijknamige polder in Nijkerk waar hij is geboren en getogen - en heeft van diverse stieren sperma laten winnen bij KI de Toekomst.

In de U-vormige melkput kunnen Frits en Willeke 15 koeien tegelijk melken. De installatie is van SAC, maar de opstelling is een eigen ontwerp van de krasse veehouder. De melkstal is bijna 20 jaar oud en voldoet nog prima, met een perfect stroeve vloer.

De fokker hoopt dit jaar - bij leven en welzijn - 77 jaar te worden, maar reken er maar niet op dat hij eerdaags met pensioen gaat. Daarvoor heeft hij te zeer zijn hart verpand aan het biologische melkveebedrijf en de Fries-Hollandse fokkerij. Kleinzoon Aalt Lozeman (17) loopt zich ondertussen al warm langs de zijlijn als opvolger. (Overigens is dat niet de jongeman op de foto; dat is een van de Duitse studenten.)

Gineke Mons

Gineke Mons (1970) groeide op op een biologisch melkveebedrijf in Gelderland. Vanaf begin jaren 90 is ze werkzaam in de landbouwjournalistiek. Sinds 2008 als freelancer, met het accent op veehouderij en diergezondheid.

Beeld: Gineke Mons

Duitse studenten bezoeken FH-fokker 'zonder fokdoel'

Gineke Mons

Tags

Bekijk ook