'Hakselaar fijner afstellen bij zwaardere snede'

716 mei 2019, 07:0203 min

Mengvoerbedrijf Feijen in Dalfsen spijkerde dinsdag circa 60 melkveehouders bij op het gebied van voederwinning. Volgens rundveespecialist Raymond Holtmaat (met headset) halen veel boeren het gras binnen volgens een vast regime van maaien, schudden en hakselen, omdat ze het nu eenmaal zo zijn gewend. Maar je moet altijd kijken naar de omstandigheden, en daar je grasoogst op aanpassen, was zijn boodschap. “Bij een zwaardere snede moet je de hakselaar fijner afstellen.”

Tijdens de veldbijeenkomst op het land van Bert en zijn zoon Rick van Leussen in Dalfsen (Overijssel) schotelde organisator Feijen de veehouders diverse oogstscenario's voor. “Maai je met of zonder kneuzer, schud je wel of niet, en als je gaat schudden, hoe vaak doe je het dan?”, schetst Raymond Holtmaat, die de presentatie voor z'n rekening nam. Elke bewerking heeft invloed op het uiteindelijke drogestofpercentage. En daar hebben wind, zon en regen ook invloed op.

Holtmaat toonde het effect van de verschillende oogstregimes aan. Elk voerschepje bevat gras met een verschillend drogestofpercentage, afhankelijk van de zwaarte van de snede en hoe het gemaaid dan wel geschud of gekneusd was. Een drogestofbepaling kunnen veehouders overigens prima zelf doen met behulp van een Airfryer, tipte hij. “Je weegt nauwkeurig 100 gram gras af, en je zet die Airfryer een half uur op 120 graden, en dan weeg je het gras weer.” Zo'n friteuse kost slechts 55 euro, volgens Holtmaat. “Wij gaan er zelf ook mee de boer op.”

Er werd een redelijk zware snede (3.500 kilo drogestof) gehakseld. “De meeste hakselaars staan standaard afgesteld op een lengte van 2 tot 3 centimeter”, volgens Holtmaat. “Maar als je een zwaarder gewas hebt, moet je de hakselaar fijner afstellen. We zijn altijd geneigd om te denken dat voer voldoende grof moet zijn voor de structuur. Maar bij een zwaarder gewas wordt het aandeel houtige stengeldelen tussen de 2 en 6 centimeter dan te groot. Die gaan moeilijker door de koe.”

Holtmaat vervolgt: "Als je de hakselaar fijner afstelt, krijg je meer stengels van 0,5 tot 2 centimeter. Daar doen koeien het rantsoentechnisch altijd 't best op.” Bij kortere stengeldeeltjes nemen ze makkelijker meer graskuil op. Per saldo komt er dan toch meer ruwe celtstof in de koe dan bij langere deeltjes, doceert Holtmaat. “Een zwaarder gewas moet je ook wat natter inkuilen, met 35 tot 40 procent drogestof. Dat komt de verteerbaarheid ten goede.”

Het geoogste gras werd ontleed met behulp van 3 gele schudbakken, vergelijkbaar met zeven met gaatjes van verschillende grootte. Zo werd duidelijk welke afstelling van de hakselbek resulteerde in meer of minder grof materiaal in de kuil.

Gineke Mons

Gineke Mons (1970) groeide op op een biologisch melkveebedrijf in Gelderland. Vanaf begin jaren 90 is ze werkzaam in de landbouwjournalistiek. Sinds 2008 als freelancer, met het accent op veehouderij en diergezondheid.

Beeld: Susan Rexwinkel

'Hakselaar fijner afstellen bij zwaardere snede'

Gineke Mons

Tags

Bekijk ook