Menu
Sterke Erven Logo
6

Foto’s: Onkruidbestrijding 2.0 goed op weg, maar nog niet alles is rijp voor de praktijk

607 min
Nieuwe inzichten, trends en innovaties in onkruidbeheersing in aardappelen, bieten en cichorei zijn er volop. Maar nog niet alles, zeker waar het gaat om de innovatieve ontwikkelingen, is praktijkrijp, zo bleek tijdens de de Innovatiedag op proefboerderij ’t Kompas in Valthermond. Centraal thema van deze dag was de aanpak van onkruid. >Lees verder onder de foto's
Het Deense bedrijf AgroIntelli introduceert op de Innovatiedag zijn Robotti, een autonome werktuigendrager. Johan Booij van Wageningen UR erkent de moeilijkheid van het leren herkennen van de goede en de foute planten. De computer is via een algoritme geleerd bietenplanten en onkruiden te herkennen. „Maar het gaat nog niet zo goed”, zegt hij. Plantherkenning blijft een heikel punt. „Het bietenblad is dit jaar meer gekruld door de zuigschade van insecten. Daardoor herkent de Robotti ze niet.” Ook de aardappelopslag wordt niet altijd goed herkend, doordat veel planten er net iets anders uitzien door vorstschade. De Robotti heeft momenteel een nauwkeurigheid van 59 procent. „We hebben dus nog een hele weg te gaan.” AgroIntelli hoopt dat de machine over een jaar of vijf echt praktijkrijp is. De Robotti rijdt sinds dit teeltseizoen op de proefvelden van Wageningen UR. De komende jaren zal de Robotti in verschillende proeven van WUR ingezet worden om zo de teeltsystemen en de robot te optimaliseren. Eén van de voorwaarden om deze machine in te kunnen zetten, is het werken met vaste rijpaden.
Wageningen UR werkt aan autonome precisiebespuiting als één van de oplossingen voor het smaller wordende middelenpakket. Op het proefveld demonstreerden de onderzoekers de Husky-robot die herkenning van aardappelopslag koppelt aan een daadwerkelijke spuitactie. Dat klinkt echter eenvoudiger dan het is, zegt Thijs Ruigrok van Wageningen UR. „Wij moeten de computer leren om planten te herkennen. Bietenplanten, maar ook onkruiden en aardappelopslag.” Dat betekent dat er tienduizenden foto’s zijn ingevoerd van bieten alle verschillende groeistadia, maar ook op verschillende grondsoorten, rassen en hoeveelheid daglicht. „Als je alleen foto’s van bieten op klei invoert, en je zet hem dan in bieten op het zand kan hij niets, omdat hij zand niet herkent. Dan weet hij niet wat hij moet doen.” De ontwikkeling van deze techniek is daarmee een uitdaging in beeldherkenning. De Husky werkt met een spuit van 1,50 meter breed. Drie camera’s en een beeldbwerkingscomputer herkennen de aardappelen, waarop de spuit plaatsspecifiek wordt aangestuurd. Ruigrok hoopt dat deze techniek over een paar jaar zover is dat de herkenning van planten op orde is. „Dan wordt het tijd dat de spuitfabrikanten het overnemen en het integreren op hun veldspuiten.”
Spuitfabrikant Agrifac zet in op de verbetering van precisie door de toepassing van hoge resolutie taakkaarrten met Dynamic Dose Plus. Deze techniek open de mogelijkheid tot plantspecifieke toepassing met een precisie tot 25 bij 25 cm. Met deze techniek is een besparing op middelen haalbaar tot 80 procent. Agrifac spuit met een verhoogde dosering Lontrel, maar omdat dit heel plaatsspecifiek wordt ingezet, blijft de totale ingezette hoeveelheid klein. Daarnaast is er de mogelijkheid om met behulp van camera’s onkruiden te herkennen en zo plaatsspecifiek de planten aan te pakken. Ook hier komt de moeilijkheid van het leren herkennen van planten naar boven. „We hebben 30.000 foto’s van ridderzuring moeten maken om de computer dit onkruid te leren herkennen”, vertelt Maarten Visscher van Agrifac. „Het kost dus heel veel tijd voor je deze techniek stabiel krijgt.” Desondanks is deze inspanning heel belangrijk, stelt hij. „Als we nu niets doen, hebben we over vijf jaar niets meer om onkruiden aan te pakken.” Agrifac hoopt dat deze techniek over 1,5 tot 2 jaar stabiel genoeg is voor de markt.
Gewasbeschermingsmiddelen op basis van de werkzame stof desmedifam zijn eindig; in 2020 mogen deze middelen voor het laatst worden gebruikt. Desmedifam is één van de stoffen in de herbiciden Betanal MaxxPro en Betasana Trio. Voor de werkzame stof fenmedifam lijkt de toekomst iets zonniger, nu er is gevraagd om extra informatie. Dit zal er waarschijnlijk toe leiden dat middelen op basis van deze stof langer behouden blijven voor de sector. Middelen op basis van deze werkzame stoffen hebben een goede contactwerking tegen onkruiden, het zijn daarmee belangrijke middelen in een lage doseringsensysteem. In de veldproef zijn verschillende middelencombinaties gelegd zonder middelen op basis van desmedifam. Safari is één van de weinige middelen zonder desmedifam en fenmedifam maar wel met een goede contactwerking. Dit middel zit dan ook in veel van de proeven. In zowel de proeven met als zonder Safari is vooralsnog een goede onkruidbestrijding mogelijk. Maar, voegt Sjef van der Heijden van het IRS daar aan toe, „de omstandigheden waren perfect. Dat is vaker uitzondering dan regel, maar het geeft wel aan dat er mogelijkheden zijn.” In de afgelopen jaren zijn relatief weinig veldproeven gedaan met onkruidbestrijding in bieten, omdat de sector de beschikking had over een breed middelenpakket. Nu desmedifam eindig is en fenmedifam ook ter discussie staat, wordt dat anders. In een aantal proefvelden bleven de bieten overigens achter in groei. „Hier is Frontier iets te vroeg ingezet, daar hebben de bieten een tik van gekregen.”
Het IRS onderzoekt of Conviso Smart een alternatief is voor onkruidbeheersing in bieten. Dit concept is gebaseerd op de teelt van rassen die tolerant zijn tegen herbiciden met een breed werkingsspectrum uit de categorie ALS-remmers. Volgens ontwikkelaars KWS en Bayer zal deze innovatie leiden tot minder toepassingen en kleinere hoeveelheden herbiciden. Naast onkruidbestrijding richt dit concept zich ook op aanpak van wilde bieten. Het middel werkt goed tegen onkruiden, maar heeft als nadeel dat de opbrengsten zo’n 10 procent lager zijn. Bovendien zijn de kosten behoorlijk hoog. In de veldproef blijkt dat de onkruiden goed aan te pakken zijn. Alleen heeft het middel nog geen antwoord op aardappelopslag. „Dat ligt nog in onderzoek”, zegt IRS-directeur Frans Tijink. Aardappelopslag is dit jaar een groot probleem. Ook gerst als antistuifdek gaat dood in deze aanpak. „Je moet dus wel oppassen wanneer je de eerste bespuiting uitvoert.”
De bestrijding van onkruid is één van de grootste uitdagingen in de teelt van cichorei, met name vanwege het beperkte middelenpakket. De bodemherbicide Bonalan die sector sinds enkele jaren ter beschikking heeft, werkt goed op de kleigronden, maar op de zandgronden zijn de ervaringen wat minder goed. Op de proefvelden in Valthermond onderzoekt het IRS de mogelijkheden om Bonalan ook op deze gronden efficiënter te laten werken. Eén van de grootste effecten is afgelopen jaar bereikt op percelen die zijn beregend vóór de toepassing van Bonalan. „Dat wil niet zeggen dat u nu allemaal moet gaan beregenen, maar kijk wel naar de momenten waarop u Bonalan toepast. Doe dat bijvoorbeeld als de grond nog nat is”, aldus Jan-Kees Boonman, onderzoeker cichorei bij het IRS. Dit jaar komt dat beeld minder sterk naar voren, maar in het noorden is tot nu toe relatief weinig regen gevallen. „Bonalan heeft dus behoorlijk wat vocht nodig om zijn werk te kunnen doen.” In een tweede proef is gekeken naar de werking van herbiciden op een hardnekkig onkruid als de melganzevoet. Hiervoor zijn twee middelen ter beschikking: Titus en chloor, maar de toelating van deze laatste staat onder druk. In de veldproeven heeft het IRS nieuwe herbiciden vergeleken met Titus. De voorlopige conclusie is dat er goede resultaten zijn behaald op de aanpak van melganzevoet. Titus moet weer niet te vroeg worden ingezet, want ook het stuifdek legt het loodje door dit middel. „En dat is in dit groeistadium nog wel een nadeel”, zegt Boonman. „Dat stuifdek heb je nu nog wel nodig.” Op de proefvelden zijn de verschillen tussen de proefveldjes lastig zichtbaar, als gevolg van stuifschade. Bovendien loopt de groei van de cichorei als gevolg van de lage temperaturen achter.

Beeld: Fenneke Wiepkema

Tags
AkkerbouwOnkruidenZetmeelaardappelenCichoreiMechanisatieDrenthe
Bekijk ook
2:40
Dág onkruid thema van onkruiddag in Valthermond
‘Aantal werkzame stoffen afgenomen naar niveau van jaren ‘50’
2:17
Plaatsspecifiek opslag bestrijden met autonome robot
Schouten stemt bij Scopaff voor einde Bonalan
Robot zaait tenminste een hectare bieten per uur
Autonome machines zoals de Robotti zijn de toekomst voor de akkerbouw
Sterke Erven © 2026 Uitgave van Agrio Uitgeverij B.V.