NVP verbaasd: Notering tafelei gedaald ondanks grotere vraag

De NOP-notering tracht de beste afspiegeling te zijn van de verkoopprijs van eieren (af boerderij), op basis van werkelijke vraag en aanbod. Traditioneel loopt de notering voor tafeleieren op in de periode voor Pasen, om daarna weer te dalen. Dat zien we ook in 2020. De notering volgt het normale patroon, waarbij de prijzen met 10 tot 13 procent dalen tussen week 13 en week 17. Dat is in 2020 bijzonder omdat dit jaar de coronacrisis effect heeft op de vraag vanuit de retail. Dat is niet terug te zien in de notering.

Rondje langs de velden: grotere vraag tafelei

De weken voor Pasen bouwt de eierhandel normaliter 10 tot 15 procent extra voorraad op, om aan de grotere vraag te kunnen voldoen. Dit jaar kwam daar het hamsteren bij vanwege corona. De schappen met eieren waren op meerdere plekken leeg. De grotere vraag bleek deels incidenteel, want sinds de coronacrisis is de verkoop van tafeleieren structureel gestegen. Opvallend genoeg is dat niet terug te zien in de notering.

De NVP deed medio april een rondje langs de velden om een beeld te krijgen van de vraag naar tafeleieren en de prijsvorming. Leden is gevraagd naar hun ervaringen. Bij de eierhandel is geïnformeerd naar hun beeld van vraag en aanbod respectievelijk de NOP notering. Enkele supermarkten (willekeurig) zijn bezocht om te zien wat in de schappen wordt aangeboden en websites zijn bekeken op eieraanbod.
Opgehaalde beelden:

• In maart is bovenop de Paas-vraag gehamsterd vanwege Corona, waardoor de retailers extra eieren hebben ingekocht tot vlak voor Pasen. Het hamsteren heeft maar kort geduurd, de voorraad in de distributiecentra was 12/13 april ruim te noemen, waardoor de dagen daarna minder is ingekocht.
• Bij de Jumbo mogen klanten in het begin van de Corona crisis max. 2 doosjes eieren kopen.
• Jumbo verkoopt medio april Belgische scharreleieren als scharrel met 1* BLK voor €29,60 per 100.
• Supermarkten die normaliter geen scharreleieren zonder 1 * BLK willen verkopen, nemen die in maart/april wel op in het assortiment.
• Coop verkoopt medio april bio eieren als scharrel met 1 * BLK voor €33,90 per 100 en bio eieren voor €38,50 per 100.
• Albert Heijn verkoopt eind april M scharrel 1*BLK voor €29,90 per 100, M Uitloop voor €34,90 per 100.
• Plus biedt 1 mei M vrije uitloop aan voor €29,90 per 100 en bio voor €31,90 per 100.
• Er worden in maart/april meer eieren ingekocht in het buitenland.
• Vanuit de eierhandel is de informatie over de ontwikkeling van vraag en aanbod eind april niet eenduidig.
• Er bestaat onder pluimveehouders grote twijfel of de NOP-notering na Pasen de juiste afspiegeling is van vraag en aanbod.
• De meeste pluimveehouders zien dat in april (tot op heden) eieren frequenter dan normaal worden opgehaald.
• Bij de distributiecentra is eind april een beperkte tot normale voorraad tafeleieren.

Het beeld dat hiermee ontstaat is dat het aanbod van eieren onvoldoende was voor de vraag, waardoor met toestemming van handel en Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming (BLK) tijdelijk wordt geschoven tussen scharrel, bio, vrije uitloop en 1*BLK. Dat komt volgens zeggen mede doordat partijen niet altijd over voldoende verpakkingsmateriaal per segment (scharrel, scharrel 1*BLK, vrije uitloop, bio) beschikten. Dat lijkt inmiddels grotendeels opgelost. Met enige zekerheid mag worden geconcludeerd dat de vraag naar tafeleieren goed is en sinds de Corona crisis structureel op een hoger niveau ligt.

Retail blijft marge schaamteloos vergroten

Sinds 2017 is de marge van de retail op tafel eieren alsmaar gegroeid (zie onderstaande grafiek). Ook in maart 2020 is de prijsindex voor de consumentenprijs verder gestegen van 140,53 (februari 2020) naar 141,32 (maart 2020) 1. De af boerderij index (vergoeding pluimveehouder) blijft zich daarentegen rondom het prijspeil van 2015 bewegen.

Op basis van de verzamelde prijzen in de supermarkt en de NOP-notering, maken retailers door de bank genomen 150 tot 250 procent marge op tafeleieren, aldus de NVP. Dat gebeurt over de rug van de pluimveeketen. Fair trade is ver te zoeken, retailers blijven hun marge schaamteloos vergroten, stelt de vakbond.

Eierhandel klem

De grote supermarkt formules kopen hun tafel eieren voornamelijk in op basis van vaste prijzen voor een langere contractperiode. Ze hanteren daarbij vaak een kostprijs plus methode, waardoor er altijd prijsdruk naar beneden ontstaat. De eierhandel dekt de contracten met de retail (groten)deels af via vaste prijsafspraken met pluimveehouders.

Wanneer het aanbod van eieren groot is, zijn pakstations gebaat bij inkopen op de vrije markt, de marge op de afspraken met de retail nemen dan toe. Andersom kost het de eierhandel geld om boven de contractprijs in te kopen op een vrije markt waar de vraag groeit ten opzichte van het aanbod. En dat is wat er nu aan de hand is, de eierhandel zit klem tussen contractprijzen met de retail en de NOP-notering, die waarschijnlijk hoger zou moeten zijn. Door de systematiek zijn pieken in de vrije markt te laag en duren te kort ten opzichte van de dalen.

Zorgen om levering aan industrie, blij dat eierhandel contractprijs naleeft

De afzet van eieren aan de voedingsmiddelenindustrie is zorgelijk. Door de coronacrisis is een deel van de afzetmarkten (food service/out of home/horeca) verdwenen. Dat vertaalt zich in een lagere NOP-notering. Het wegvallen van de markt is zorgelijk, zeker voor de vrije handel. Gelukkig zien we dat de handel de afspraken uit de contracten met pluimveehouders nakomt. Naar het zich laat aanzien worden meer eieren gebroken, gedroogd en opgeslagen voor verkoop in betere tijden. Hopelijk trekt de markt snel weer aan.

NVP pleit voor overleg over eerlijke beloning met marktwerking

Het is hoog tijd dat de retailers hun maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus nemen, vindt de NVP. De vakbond wil graag met hen en de eierhandel in overleg om gezamenlijk te zoeken naar een beter systeem, voor een reële prijsvorming, eerlijke marges voor de pluimveeketen met voldoende marktprikkels op basis van vraag en aanbod per ei segment. Het is volgens de NVP hoog tijd voor Fair Trade in eigen land. Bekijk beelden met prijzen voor eieren in Nederlandse supermarkten in het persbericht van de NVP.