Menu
Sterke Erven Logo
29

Smid volledig om naar één en twee sterren Beter Leven

29012 min
De familie Smid uit Heemserveen (OV) bouwde drie van hun vier stallen om van scharrel en vrije uitloop naar één en twee sterren Beter Leven. „We wilden eerst alleen een volièresysteem installeren in onze stal met beun uit 2005 omdat dat systeem technisch afgeschreven was, maar kozen voor volledige ombouw naar ster-eieren. De meerprijs voor ster-eieren gaf de doorslag”, motiveert vader Hergen Smid.
Dirk (22), moeder Jenneke (55), vader Hergen (60) en André (22) Smid in de overdekte uitloop van één van hun twee omgebouwde twee sterren Beter Leven stallen. Tweelingbroers André en Dirk willen het leghennenbedrijf op termijn overnemen van hun ouders. De overdekte uitloop is maar liefst 7 meter breed omdat tenminste 50 procent van de staloppervlakte een overdekte uitloop moet hebben volgens de eisen van twee sterren Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming.
Een overzichtsfoto in de kantine op het bedrijf van de familie Smid. Na de verbouw houden ze 47.000 bruine hennen volgens het twee sterren Beter Leven keurmerk en 52.800 witte hennen volgens één ster Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming. Naast de uiterst rechtse stal en uiterst linkse stal bouwde de familie een brede overdekte uitloop om te kunnen voldoen aan de eisen van het twee sterren Beter Leven keurmerk. In hun uiterst linkse stal hield Smid voorheen gedeeltelijk vrije uitloop- en scharrelhennen, omdat ze niet meer grond hadden voor de uitloop. Ook nu houdt de familie in die stal weer twee concepten. In de stal arriveren aanstaande woensdag 27 mei 26.000 twee ster Beter Leven hennen en 17.000 één ster Beter Leven hennen. „Een eis volgens het twee sterren Beter Leven keurmerk is dat de uitloop niet verder dan 350 meter van de stal mag zijn. Door de breedte en ligging van de stal konden we dat niet realiseren indien we in de hele stal twee sterren Beter Leven hennen zouden houden. Vandaar die keuze", licht Hergen toe. In de tweede stal links zitten hennen volgens het één ster Beter Leven concept. De smallere stal daarnaast staat sinds oktober leeg. Deze stal moet de familie nog ombouwen voor één ster Beter Leven. Hiervoor wacht de familie eerst op een vergunning. „Onze milieuadviseur verwacht eind volgend jaar de vergunning rond te hebben. Om snel te kunnen verbouwen, heeft hij eerst de vergunning geregeld voor onze drie andere stallen", verklaart Hergen. Nadat ze die stal hebben omgebouwd kunnen ze 120.000 leghennen houden, waarvan 73.000 één ster.
In hun nieuwste stal uit 2005 werkte de familie met een traditionele beun. Dat systeem was technisch afgeschreven. „We wilden in die stal sowieso een volièresysteem bouwen omdat we daar prettig mee werken in twee andere stallen van ons”, motiveert Hergen. Hun eierhandelaar stelde bovendien voor om in die stal, in plaats van vrije uitloop en scharrel voor twee en één ster(ren) Beter Leven te kiezen en om hun andere stallen ook om te bouwen naar ster-eieren. „We hebben alle opties doorgerekend. De meerprijs voor de ster-eieren en snelle terugverdientijd gaf uiteindelijk de doorslag om over te stappen naar zowel één als twee sterren Beter Leven”, motiveert Hergen. Hij stelde zijn eierhandelaar voor om deels over te gaan op drie sterren Beter Leven, maar aangezien er naar die eieren nauwelijks vraag is, raadde zijn eierhandelaar hem dit ten strengste af.
De familie koos voor het Bolegg Terrace volièresysteem van Vencomatic. „We hebben drie volièresystemen van drie verschillende stalinrichters bekeken. Alle drie leken het ons goede systemen. Dat we in twee andere stallen van ons prettig met het Bolegg Terrace systeem werken, speelde mee. Maar dat het systeem leverbaar was met Q-Perch zitstok gaf uiteindelijk de doorslag”, motiveert zoon André. „Andere stalinrichters hebben nog geen zitstokken die vogelmijten doden. Met deze zitstokken zijn we niet van de vogelmijten af, maar verwachten we wel dat we het aantal vogelmijten flink kunnen verminderen”, zegt André. Zoon en opvolger André hakte de knoop over het volièresysteem door. Dat wilde zijn vader. „We nemen beslissingen met ons vieren, maar ik word dit jaar 60 en onze zoons nemen het bedrijf over. Zij moeten langer in de stallen werken dan wij. Daarom weegt hun mening de komende tijd steeds zwaarder bij het nemen van beslissingen”, licht vader Hergen toe.
„De 4 millimeter dunne draad in de Q-Perch zitstok komt onder spanning te staan. ’s Nachts zitten er veel hennen op de zitstokken. Vogelmijten die naar de hennen willen kruipen moeten over de zitstok kruipen. Alle vogelmijten die de draad aanraken gaan dood”, licht Hergen de werking van het systeem toe.
Alle draden van de Q-Perch zitstokken komen voor in de stal samen in een grote elektrokast. Vooraan elke zitstok zit een elektrokastje met twee draden.
Hun volledig gerenoveerde stal uit 2005 is verdeeld in twee gedeeltes. Een groot gedeelte voor de 26.000 twee ster Beter Leven hennen en een kleiner gedeelte voor de 17.000 één ster Beter Leven hennen. Tot oktober, toen het beunsysteem er nog in zat, werkte de familie met lengteventilatie in deze stal op basis van onderdruk. Nu gaat de familie met gelijkdruk werken. „Met gelijkdruk tocht het minder door de uitloopschuiven en is de kans op coli bij de hennen kleiner.” Smid houdt al sinds 1996 vrije uitloop hennen. „De eerste jaren hadden we veel problemen met coli bij de uitloop hennen. Ook hadden we één keer een uitbraak van vlekziekte vlak voordat de hennen weg gingen. Op advies van onze pluimveedierenarts worden onze vrije uitloop hennen sinds een aantal jaren in de opfok tegen coli en vlekziekte geënt. Sinds we dat doen hebben we veel minder problemen met coli”, zegt Hergen.
De inblaasventilator van de lucht. In hun twee andere omgebouwde stallen werkt de familie wel met onderdrukventilatie. De eerste hennen arriveerden begin januari en eind februari in die stallen. „Tot nu toe is de ventilatie in die stallen goed. Al hebben de hennen vanwege de ophokplicht tot woensdag 29 april binnen gezeten”, stipt Hergen aan.
De familie bouwde enkele nieuwe lengteventilatoren in de stal (foto) en liet de bestaande lengteventilatoren zitten. Die ventilatoren kan de familie op extreem hete zomerdagen inschakelen.
Boven de luchtinlaatventielen in beide zijmuren liet Smid nevelkoeling installeren om te gebruiken op extreem hete zomerdagen. „Eind juli vorig jaar steeg de buitentemperatuur hier in Heemserveen naar 40 graden Celsius. We hebben toen grote landbouwsproeiers, die normaal in een weiland of akkerbouwland staan, op het dak van de middelste van de drie oude stallen gezet. Dankzij de sproeiers daalde de staltemperatuur met 4 graden ten opzichte van de buitentemperatuur. Daardoor hadden we geen extra uitval door de hitte en bleef de productie ook vrij goed op peil. Op het dak van onze nieuwste stal liggen zonnepanelen. Daarom wilde ik geen grondwater dat vol zit met roest op het dak van die stal sproeien. Maar ook in die stal viel de extra uitval mee en bleef de voeropname en productie aardig op peil. De nieuwste stal heeft meer inhoud, waardoor het er minder snel warm wordt als in de andere drie stallen”, verklaart Hergen.
De familie liet nieuwe ledverlichting in de stal bouwen waarmee ze indien nodig over kunnen schakelen op rood licht. „Indien er pikkerij optreedt, hangen we doorzichtige rode flappen boven de tl-buizen inde andere stallen”, vertelt André. „We hopen dat we de rode verlichting nooit nodig hebben. Dat betekent dat er geen pikkerij is”, vult vader Hergen aan.
Naast daglichtramen in de zijgevel zitten er ook daglichtramen in het plafond van hun nieuwste stal om te voldoen aan de daglichteisen.
In alle omgebouwde stallen en de uitloop daarvan hangen automatische graanstrooiers. „Iedere dag graan strooien, is verplicht bij zowel één als twee sterren Beter Leven. Dat werk komt iedere dag terug, dus wilden we dat automatiseren”, licht Jenneke toe. Ze gebruikten daar zoveel mogelijk de voerbuizen van het voerpansysteem uit hun beunstal uit 2005 voor.
Smid koos voor een putloze mestband. „Collega’s zijn enthousiast over de putloze mestband. Doordat er geen put is, hoef je die ook niet schoon te maken en komt hier ook geen ongedierte in. Bovendien kan er niemand in de put vallen waardoor het veiliger is”, motiveert Hergen. Zijn vader hield vroeger hennen in legbatterijen. Daar kende hij mestbanden nog van. „De mestbanden in legbatterijen waren vroeger vaak stuk. De huidige mestbanden zijn kwalitatief veel beter”, blikt Hergen terug.
Via mestbanden vijzelt de familie de mest achter de stallen in een sleufsilo. Achter iedere stal heeft de familie een sleufsilo voor de mest.
De drinknippellijnen in hun stal kan Smid straks tijdens de ronde doorspoelen. Aan elke nippellijn zit een zwarte slang voor de afvoer van water. „Dit is onze eerste stal waarin we tijdens de ronde frequent nippellijnen door gaan spoelen. We moeten nog bekijken hoe vaak dat nodig is”, zegt Hergen.
De pluimveehouders kozen voor mestbeluchting via een luchtmengkast. Door de mestbeluchting reduceren ze hun ammoniakuitstoot. Achteraf is Hergen blij dat ze in 2005 bij de nieuwbouw voor een traditionele beun kozen. „Volièresystemen waren in 2005 net nieuw en hadden nog veel kinderziektes. Aangezien ik gewend was aan een beunsysteem en hier prettig mee werkte, koos ik hier toen voor. Dit komt nu goed uit omdat de ammoniakuitstoot bij een beunsysteem hoger is. Door over te stappen naar een volièresysteem met mestbeluchting kunnen we door intern te salderen meer leghennen houden." Voorheen hield Smid 83.000 hennen waarvan 38.000 vrije uitloop hennen, straks als alles klaar is 120.000.
Onder de stellingen van het volièresysteem zitten mestschuiven evenals bij de andere stallen.
Smid koos voor deze drinknippels in de uitloop. „In veel uitlopen zie je drinktorens, maar als de hennen schrikken en er tegenaan vliegen, lekt daar altijd veel water uit zodat er natte plekken in de uitloop ontstaan. Dat heb je bij drinknippels niet”, motiveert Hergen. De hennen op de foto zitten in hun (op de luchtfoto) uiterst rechtse stal. In deze stal zitten alleen hennen volgens het twee sterren Beter Leven keurmerk. Deze bruine hennen arriveerden eind februari op hun bedrijf en zijn nu momenteel 31 weken oud.
In de overdekte uitloop hangen strobalen in netjes. „De strobalen in deze uitloop hangen perfect op hoogte Ze moeten iets van de grond hangen op zo’n hoogte dat de hennen erbij kunnen. Indien ze te hoog hangen, kun je als leghennenhouder een berisping krijgen van de controleur van Beter Leven”, waarschuwt Jef Sloot van hennenleverancier Maatman. Hij was maandag 18 mei, tijdens het maken van de foto’s, ook op het bedrijf aanwezig.
In deze stal, de tweede van links, op de luchtfoto, ontving Smid al in januari witte één ster Beter Leven hennen. Deze zijn 37 weken oud. Aanstaande woensdag 27 mei komt hun grootste stal ook weer vol. „Vroeger hielden we altijd één leeftijd hennen, maar door de verbouwing kon dat nu niet anders”, zegt Hergen. „Voor de huisverkoop zijn drie leeftijden een voordeel, zodat we onze eieren jaarrond kunnen aanbieden in onze eierautomaat", vult Jenneke aan.
De overdekte uitloop bij één ster Beter Leven is beduidend smaller dan bij twee sterren Beter Leven. Deze is in die stal aan beide zijkanten 3 meter. „Bij één ster Beter Leven hoeft de uitloop minder groot te zijn”, motiveert Hergen.
De hennen krijgen allemaal water uit de eigen grondwaterinstallatie te drinken.
Het eierlokaal gaat de familie nog uitbreiden. „We plaatsen een palletizer die de stapels eieren op pallets zet om het werk te verlichten”, vertelt Hergen. Een aantal jaar geleden investeerde familie in een nieuwe inpakker van Prinzen. Daar is de familie over te spreken . „Deze machine is sneller, stiller en niet zo storingsgevoelig als de inpakker die we voorheen hadden”, zegt Jenneke.
De familie verkoopt al jaren eieren aan huis. Pakweg tien jaar terug investeerde de familie in een eierautomaat. Dat was een groot succes. Sindsdien steeg de huisverkoop ieder jaar. „We zitten hier op een paar minuten van Hardenberg en Slagharen, 200 meter vanaf de drukke N343. Dat is een voordeel", legt Jenneke uit. Het hokje van de huisverkoop wil Smid slopen. De familie wil een nieuwe hal bouwen voor hun meest rechtse stal voor de opslag van eieren met aan de zijde van de weg een eierautomaat met huisverkoop. „Huisverkoop zijn mooie bijverdiensten, maar de marge voor leghennenhouders moet echt omhoog gezien de grote risico’s die we lopen. In supermarkten gaan eieren vier keer over de kop, terwijl wij nauwelijks marge beuren. Dat moet echt anders”, vindt Hergen. „Hoe we dat als leghennenhouders voor elkaar moeten krijgen, weet ik echter ook niet."
Opvolgers André en Dirk waren als kleine jongens al veel bij de kippen te vinden. Waar André een aantal jaren terug al aangaf leghennenhouder te willen worden, gaf Dirk begin deze maand ook aan het bedrijf over te willen nemen. „Ik was vrachtwagenchauffeur maar vind de hennen steeds leuker”, motiveert Dirk. Hij volgt vanaf volgend jaar één dag per week de opleiding pluimveehouderij in Horst (LB). Die opleiding rondde zijn tweelingbroer recent af. In rustige tijden werken beide jongens als vrachtwagenchauffeur naast hun werkzaamheden op het bedrijf.
Op hun nieuwste stal uit 2005 liggen zonnepanelen.
De nestflappen en drinknippels zijn groen in de nieuwe stal, waar voorheen voornamelijk de kleuren rood en oranje werden gebruikt door veel stalinrichters van volièresystemen. „In onze opfokstallen werken we met rode nippels. Ik ben benieuwd of dit kleurverschil nog invloed heeft op bijvoorbeeld de water- en voeropname van de hennen. We gaan het meemaken", zegt hennenleverancier Jef Sloot.
De voorzijde van de stallen. Lees de reportage met het ondernemersverhaal van de familie Smid aanstaande zaterdag 23 mei in de regionale agrarische vakbladen Vee & Gewas, Veldpost, Stal & Akker en Agraaf.

Lees de reportage met het ondernemersverhaal van de familie Smid aanstaande zaterdag 23 mei in de regionale agrarische vakbladen Vee & Gewas, Veldpost, Stal & Akker en Agraaf. Klik hier om een gratis proefnummer voor een van deze agrarische vakbladen aan te vragen en hier om abonnee te worden op één van deze vakbladen.

Beeld: Susan Rexwinkel

Tags
PluimveeStalinrichtingNieuwbouwOverijssel
Bekijk ook
Mei: Boosheid over Spaanse eieren bij Jumbo, brand eendenslachterij
Topartikel5
'Gelukkig konden wij intern salderen'
Topartikel
'Vooruitzichten blijvers goed door krimp leghennenstapel'
Sterke Erven © 2026 Uitgave van Agrio Uitgeverij B.V.