Longonderzoek, hoeksteen van een gezond varkensbedrijf

Slachtlijnonderzoek en meer specifiek longonderzoek aan de slachtlijn vormt de basis van de diergeneeskundige begeleiding van farmaceutisch bedrijf Ceva Santé Animale. Om dit slachtlijnonderzoek op een gestandaardiseerde manier te kunnen uitvoeren is het Ceva Lung Program (CLP) ontwikkeld, een app die in het slachthuis wordt gebruikt om de longen van slachtvarkens te beoordelen. Longonderzoek met het CLP is ondertussen in vele Europese landen een standaard geworden in het bedrijfsmanagement.

Longontsteking en borstvliesontsteking in kaart brengen

Het primaire doel van longonderzoek met het CLP is om longproblemen in kaart te brengen. Als basis worden 2 universele, gestandaardiseerde scoremethodes gebruikt. Dit zorgt ervoor dat de resultaten door iedereen interpreteerbaar zijn. Enerzijds wordt gebruik gemaakt van de MADEC scoremethode voor de kwantificatie van longontsteking (pneumonie). Deze parameter geeft in de eerste plaats een indicatie over in welke mate Mycoplasma (M.hyo) infecties op het bedrijf onder controle zijn, maar kan ook informatie opleveren over de aanwezigheid en impact van andere bacteriële en virale infecties zoals griep. Daarnaast wordt borstvliesontsteking (pleuritis) gescoord volgens de SPES methode. Borstvliesontsteking bij vleesvarkens wordt voornamelijk veroorzaakt door App infecties en in mindere mate door andere ziekteverwekkers zoals Strep. suis en Glässer.

Longonderzoek met het CLP gaat een stap verder

Binnen Europa zijn er reeds verschillende slachthuizen die waardevolle initiatieven hebben lopen in verband met longonderzoek. Bij deze opvolgingssystemen ligt de nadruk vooral op het registreren van de letsels naar plaats, grootte en aantal.

Het CLP en het team van Ceva medewerkers die het onderzoek uitvoeren, voegen daar nog een extra dimensie aan toe. Naast de registratie is er ook de interpretatie van de letsels. Bij het beoordelen van longen aan de slachtlijn is niet enkel het aantal letsels of de grootte belangrijk, maar ook de vorm, de kleur, de consistentie (hard, zacht, rubberachtig,...), de structuur enz. Deze extra informatie zorgt ervoor dat er een indicatie gegeven kan worden over het tijdstip waarop bepaalde infecties plaatsvonden tijdens het groeitraject van de vleesvarkens. Op deze manier wordt niet enkel het probleem in kaart gebracht, maar wordt ook dat het plan van aanpak duidelijker.

Wanneer een slachtlijnonderzoek en hoe gebruik je de resultaten?

Longonderzoek met het CLP kan ingezet worden wanneer er klinische symptomen zoals hoest, verhoogde sterfte enz. in de stal worden waargenomen die in verband gebracht kunnen worden met luchtweginfecties.

Ook na aanpassing van het management (bv. aanpassing van ventilatie, herkomst biggen, behandelingen, vaccinaties enz.) is longonderzoek met het CLP een ideaal hulpmiddel om het effect van de genomen maatregelen op een objectieve en analytische wijze te beoordelen.

Waar longonderzoek met het CLP oorspronkelijk alleen gebruikt werd om luchtwegproblemen bij vleesvarkens in kaart te brengen is het nu geëvolueerd tot een systeem dat als benchmark kan dienen. Dit zowel op ziekteniveau, op bedrijfs- en/of ketenniveau, landelijk of zelfs Europees. Een vergelijking van de bedrijfseigen resultaten met de benchmark geeft de varkenshouder en de begeleidende dierenarts inzicht in hoe het bedrijf scoort ten opzichte van andere bedrijven.

Conclusie

Longonderzoek levert waardevolle informatie over de longgezondheid van vleesvarkens en zou op elk bedrijf standaard deel uit moeten maken van de diergeneeskundige bedrijfsbegeleiding. Het CLP biedt de mogelijkheid om het eigen bedrijf te benchmarken ten opzichte van andere bedrijven en biedt naast inzicht in de het aantal en de ernst van de letsels ook informatie over het tijdstip waarop de infecties tijdens het groeitraject van de vleesvarkens optreden. Deze informatie is cruciaal bij de opmaak van een plan van aanpak om de longgezondheid te verbeteren.