Ionisatie en oplierbare buizenverwarming in nieuwe Enrichmentstal

2613 oktober 2020, 13:0008 min

Ionisatie met prikkeldraad, een oplierbaar buizenverwarmingssysteem, daglichtramen in de zijwanden en zitstokken zijn de meest opvallende dingen in de nieuwe vleeskuikenstal van de familie Van Doorn in Heeswijk-Dinther (NB). Ze kozen voor het Enrichment-concept vanwege de veranderende markt. „We willen de meerkosten van de daglichtramen terugverdienen”, zegt vader Erik van Doorn.

Martijn (22), zijn vader Erik (52) en broer Erwin (23) van Doorn in hun nieuwe vleeskuikenstal van 25 bij 100 meter (binnenwerk). In de stal houden ze 50.000 reguliere vleeskuikens volgens het Enrichment-concept. Erwin heeft zijn eigen elektrabedrijf Van Doorn Agri-Tech. Hij heeft de hele elektrische installatie voor de nieuwe stal aangelegd. Erwin weet nog niet of hij in de toekomst boer wil worden.

In Heeswijk-Dinther neemt de familie hun derde locatie in gebruik. Ze kochten in 2018 dit bedrijf dat toen enkele rundveestalletjes telde en een vergunning had voor de bouw van varkensstallen. Die vergunning zette de familie om. Erik, zijn vrouw Miranda (54) en hun zoon Martijn Van Doorn runnen een vleeskuikenbedrijf met drie locaties met in totaal ongeveer 335.000 vleeskuikens. Martijn draagt zorg voor de 170.000 kuikens in hun vijf stallen in Maren-Kessel (NB). Erik en Miranda verzorgen de 115.000 vleeskuikens in de vier stallen op hun thuislocatie in Heeswijk-Dinther (NB). Daarnaast verzorgt Erik sinds eind augustus de 50.000 kuikens in hun nieuwe stal op hun nieuwe locatie in Heeswijk-Dinther.

Van Doorn koos voor oplierbare buizenverwarming. De buizenverwarming is oplierbaar zodat de familie er geen last van heeft bij uitrijden van de mest. De ammoniakemissiefactor van buizenverwarming is met slechts 12 gram per dierplaats heel gunstig zodat we voldoen aan de emissiearme regelgeving. De familie is van plan om op hun nieuwe locatie in Heeswijk-Dinther uiteindelijk drie stallen te realiseren voor in totaal 150.000 reguliere vleeskuikens. We willen graag stapsgewijs bouwen zodat we niet in de problemen komen. Vanwege de huidige marktsituatie maakt de familie voorlopig echter een pas op plaats en past de vergunning niet aan. „We gaan op korte termijn geen nieuwe stal bouwen”, verklaart Erik.

De familie moest de uitstoot van fijnstof reduceren om een vergunning te krijgen en koos voor ionisatie met prikkeldraad vanwege de relatief lage investeringskosten en hoge effectiviteit. „De fijnstofuitstoot daalt daarmee 52 procent", zegt Martijn.

Van Doorn koos voor verduisterbare daglichtramen met zogeheten tripel glas in beide zijmuren. „De lichtinval met daglichtramen in de zijmuren is mooier verdeeld dan met daglichtramen in het dak”, zegt Erik. Door het driedubbele tripel glas is de isolatie van de daglichtramen goed en wordt het op warme zomerdagen niet of nauwelijks warmer in de stal als de zon op de ramen schijnt. „Het tripelglas is diffuus daardoor kan je er niet doorheen kijken, ook worden de lichtstralen gebroken waardoor er geen lichtvlakken op de vloer ontstaan”, vertelt Erik.

In de stal hangt een zitstok. Dat is één van de eisen van het Enrichment-concept.

Aan de voerlijnen hangen kettinkjes waarop de kuikens kunnen pikken en die als afleidingsmateriaal dienen. Van Doorn plaatst straks pakjes ruwvoer in de stal, die de kuikens afleiding bieden zodat ze aan alle eisen van het Enrichment-concept voldoen.

Van Doorn koos volledig voor lengteventilatie omdat ze één emissiepunt moesten hebben van de gemeente. In de achterwand zitten negen grote aan/uit ventilatoren en vijf kleinere. De totale ventilatiecapaciteit is 400.000 kuub, 8 kuub per vleeskuiken. „Meer ventilatiecapaciteit vinden we niet nodig. Ook niet bij extreem hete zomerdagen. Je kunt dan wel nog meer lucht over de kuikens trekken, maar dat is vooral warme lucht en helpt niet. Op extreem hete dagen is het belangrijk om de lucht te koelen.”

Net als in hun bestaande stallen koos Van Doorn voor nevelkoeling. Boven ieder inlaatventiel zitten twee nozzles. De familie koos hiervoor gezien de breedte van de stal van 25 meter. „We hebben de nevelkoeling getest. Toen bleek dat de nevel het midden van de stal ook bereikte”, zegt Erik.

De koelpomp van de nevelkoeling hangt in het voerlokaal. Aan de pomp zit ook een aansluiting voor een hogedrukslang. „We laten de stallen schoon spuiten, maar willen proberen of we de pomp ook kunnen gebruiken als hogedrukpomp om bijvoorbeeld de verreiker schoon te spuiten”, vertelt Erik.

Evenals op hun beide andere locaties investeerde Van Doorn ook hier in een houtpelletkachel. De houtpellets zitten in een silo „De pellets zijn qua grootte vergelijkbaar met rundveebrokken”, legt Erik uit. „Stoken op houtpellets is goedkoper dan stoken op gas, daarnaast konden we nog gebruik maken van ISDE subsidie wat het aantrekkelijk maakt. De kachel heeft een vermogen van 500 kilowatt dat zou in vele gevallen genoeg moeten zijn voor 3 stallen. Voor piek belastingen en back-up heeft van Doorn ook een propaan ketel laten plaatsen.

Naast de hal waarin de kachel zich bevindt, staan vier buffervaten van ieder 5 kuub. „De buffervaten zijn nodig omdat de kachel niet direct vermogen afgeeft als er warmte vraag is ook gloeit een houtkachel nog lang na en moet de warmte wel afgevoerd worden. Zowel de kachel als buffervaten zijn toereikend voor drie stallen, gezien de familie op deze locatie op termijn mogelijk nog twee stallen willen bouwen.

De kuikens krijgen zelf gezuiverd grondwater te drinken. Van Doorn werkt daar op iedere locatie mee.

De familie investeerde in een nieuw zelfstartend noodstroomaggregaat dat toereikend is voor drie stallen.

Van Doorn koos evenals in hun andere stallen voor een stalcomputer van Sommen.

„Op mijn smartphone heb ik hetzelfde scherm als op de stalcomputer zodat ik overal kijken hoe het gaat in de stal”, verklaart Erik.

In de stal hangt één rij hangende LED-TL buizen. „Afhankelijk van de gemeten licht intensiteit gaat verlichter feller of minder fel branden”, legt Martijn uit. In de nok hangen blauwe lampen die als laadverlichting dienen.

Alle zes voerlijnen en zeven drinknippellijnen in de 25 meter brede stal zijn automatisch oplierbaar om zo snel mogelijk te kunnen werken. „Alleen de zitstok hoeven we met een handlier omhoog te draaien”, zegt Martijn. De familie koos voor de Minimax voerpannen omdat ze daar in een aantal van hun andere stalen prettig mee werkt. In enkele andere stallen werken ze ook met ovale Haikoo voerpannen. „De Minimax voerpannen kan onze spuitploeg eenvoudiger schoonspuiten omdat deze rond draaien. Daarom kiezen we voor deze voerpannen.” Evenals in hun andere stallen kozen voor drinknippels met lekschaaltjes.

In de stal hangen zeven aansluitingen voor waterslangen tijdens de leegstand. De familie doet zoveel mogelijk zelf om de kosten laag te houden. Martijn rijdt de kuikens uit de stallen en vader de mest. Moeder Miranda spuit na het uitrijden van de mest het plafond en de vloer van de stallen schoon. Daardoor weken de voer- en drinklijnen in voordat de spuitploeg begint. Martijn en Erik helpen ook hiermee nadat de loader werkzaamheden zijn afgerond. Het schoonspuiten met hogedruk besteedt de familie uit aan een bedrijf.

De putjes voor de afvoer van het spoelwater zitten naast één zijmuur.

Eén van hun verreikers is laag zodat ze in hun oude stallen op hun thuislocatie ook langs de zijmuur kunnen rijden.

De elektriciteitsleverancier installeerde een nieuw trafostation omdat de stroomaanvoer ontoereikend was. „Het verzwaren van de elektriciteitsaanvoer maakt de nieuwbouw prijzig.” Ook moest er een brandput aangelegd worden.

Van Doorn investeerde in vier silo’s met ieder een capaciteit van 33 ton waardoor ze een volle bulkwagen kwijt kunnen per silo. Eén silo is voor tarwe en drie zijn voor kernvoer. Van Doorn koos voor deze grote silocapaciteit aangezien ze van plan zijn om op termijn twee identieke stallen naast de bestaande stal te bouwen.

Van Doorn liet een damwand zetwerk onder het dak plaatsen in dezelfde zwarte kleur met houtnerf als de voorkant van de stal. „De aannemer vond dit aanvankelijk overdreven omdat ze dat nog bij geen enkele stal hadden gedaan. Maar toen het klaar was, vonden ze het net als wij ook mooi staan.”

In de loods heeft zoon Erwin materiaal liggen van zijn eigen elektrabedrijf Van Doorn Agri-Tech. Ook staat daarin de houtpelletkachel, buffervaten, grondwaterinstallatie en het noodstroomaggregaat. Hoewel Erwin installateur is, proberen Martijn en zijn vader Erik storingen of reparaties altijd zelf te verrichten. Dat lukt meestal ook doordat ze er ervaring mee hebben. „We maken een foto met onze telefoon hoe de elektriciteitsdraden zaten en maken de draden dan weer op dezelfde manier vast.” Voor complexere storingen en renovaties wordt Erwin ingeschakeld.

Benieuwd naar de werkwijze en het ondernemersverhaal van de familie Van Doorn, lees dan de reportage in vakblad Pluimveeweb van oktober. Het vakblad verschijnt donderdag 15 of vrijdag 16 oktober. Ontvangt u het vakblad Pluimveeweb nog niet? Vraag dan hier een gratis proefnummer aan. Wilt u een abonnement op vakblad Pluimveeweb? Klik dan hier.

Tom Schotman

Opgegroeid op een vleeskuikenbedrijf in het Achterhoekse Vragender. Schrijft sinds augustus 2013 voor Sterke Erven Pluimvee (voorheen Pluimveeweb.nl en vakblad Pluimveeweb), Sterke Erven Varkens (voorheen Pigbusiness.nl en vakblad Pig Business) en de regionale agrarische vakbladen van Agrio; Sterke Erven Noord, Oost, Zuid en West.

Beeld: Gerard Burgers

Ionisatie en oplierbare buizenverwarming in nieuwe Enrichmentstal

Tom Schotman

Tags

Bekijk ook