Menu
Sterke Erven Logo
16

Bekalken van de Veluwe

1604 min
Gedurende twee weken strooit een helikopter schelpenkalk uit boven 385 hectare bos- en natuurgebied. Dit om verzuring van de bodem tegen te gaan. Vanaf 3 november bekalkt de gemeente Ede het bosgebied van de Noord-Ginkel en de heide op de Zuid-Ginkel. Kan deze actie een deel van de uitstoot landbouw compenseren? Aan de andere kant van de Veluwe stelt de provincie tegelijkertijd geld beschikbaar om kalverhouders uit te kopen.
De helikopter arriveert op dinsdag voor het eerst, daar het maandagochtend 2 november te hard waaide.
De kuip met schelpengruis wordt aan de helikopter gekoppeld voor het uitstrooien.
De kalk bestaat uit fijngemalen schelpen. Die schelpen komen uit dode schelpenbanken diep in de Noordzee die niet meer van nut zijn voor ander leven in de zee.
Tijdens de zonsopgang wordt begonnen aan het herstel van het heidegebied. Het strooien zal tien werkdagen in beslag nemen.
Bijna 400 hectare natuur zal voorzien worden van gruis dat verzuring moet tegengaan. Net als destijds steenmeel in Noord-Brabant en onlangs ook op de Hoge Veluwe, dit doel had.
De helikopter begint met het bosgebied van de Noord-Ginkel en de heide op de Zuid-Ginkel.
Projectleider Liesbeth Hunink: „Door vervuiling wordt de bodem zuur en voedingsstoffen zoals kalk verdwijnen. De bodem is uit balans. Dit heeft ernstige gevolgen voor zowel planten als dieren. Dieren hebben kalk nodig voor de opbouw van hun botten. Ook planten en bomen kunnen beter groeien als er voldoende kalk in de bodem aanwezig is.”
Wethouder Jan Pieter van der Schans van de gemeente Ede: „We zullen jaarlijks monitoren om te zien wat het echt oplevert voor bijvoorbeeld eiken en koolmezen. Zo zorgen we ervoor dat ook volgende generaties kunnen genieten van de natuurgebieden in gemeente Ede." De wethouder zegt ook dat we niet moeten dweilen terwijl het nog drupt, oftewel: „Deze herstelmaatregel vindt plaats náást een bronmaatregel als opkopen van bedrijven."
Van afstand ziet de strooiactie eruit als bluswerkzaamheden. Overigens staan in het bos al een tijd voederplanken met schelpengruis om te zien hoe vogels hierop reageren. Die resultaten zijn volgens de wethouder van Ede bemoedigend. „De vogels profiteren er al van."
Bioloog Arnold van den Burg, projectondersteuner: „De kalk bestaat uit fijngemalen schelpen. Die schelpen komen van dode schelpenbanken in de Noordzee die niet meer van nut zijn voor ander leven in de zee. Dat is fossiel gruis, door de zeebodem gesorteerd. Het kan ook heel goed worden gebruikt voor de landbouw. Er is een enorme voorraad van, maar ook die is natuurlijk wel eindig. Het bekalken is een oplossing voor het instandhouden voor droge zandgronden.”
Het natuurgebied is tijdelijk gesloten voor bezoekers.
Bioloog Van den Burg over stikstof: „Stikstof vermest en verzuurt. Aan dit laatste is dus wat te doen, bijvoorbeeld door het uitstrooien als hier. Stikstofdepositie terugbrengen is ook nodig vanwege de vermesting. De vermestingscomponent is dus een ander verhaal; stikstof blijft namelijk neerregenen, en dat moet worden tegengegaan. Daarom is het opkopen van bedrijven niet hetzelfde als het herstellen van de bodem door te bekalken.”
Het schelpengruis kan ook goed worden gebruikt voor de landbouw, dat overigens ook al wordt gedaan, volgens Van den Burg.
De gemeente wil de gevolgen van verzuring tegengaan door kalk uit te strooien. Door de kalk komen ook weer voedingsstoffen vrij voor planten en dieren. De effecten wil de gemeente op de langere termijn ook blijven zien en meten.
Er gaat weer een lading gruis uit de Noordzee de lucht in.
Bij de schaapskooi en het Airborne monument worden de eerste ladingen gruis gelost.

Het uitkopen van bedrijven en het strooien van kalk is echter niet vergelijkbaar. „Dat wil zeggen, het doel, het ‘redden van de natuur’, is het hetzelfde. Maar het bekalken is een herstelmaatregel." Het opkopen van bedrijven is een brónmaatregel. Lees verder onder elk van de foto’s.

Beeld: Ruth van Schriek

Tags
BiologischMelkveeVarkensPluimveeStikstofemissieGelderland
Bekijk ook
Column
Overheid lost stikstofprobleem op door niets te doen
Provincies kunnen veehouders die willen stoppen in buurt van Natura 2000 opkopen
Sterke Erven © 2026 Uitgave van Agrio Uitgeverij B.V.