Menu
Sterke Erven Logo
40

Familie Van Ramshorst stapt na stalbrand tijdelijk over van vaccin kippen op legouderdieren

'Omschakelen eenvoudig in nieuwe leghennenstal'

40012 min
Ruim een jaar na de fatale brand neemt de familie Van Ramshorst in Nijkerk (GD) aanstaande maandag hun nieuwe leghennenstal in gebruik. In de stal is de familie flexibel. „We zetten maandag een koppel legouderdieren op. Volgend jaar willen we weer over op vaccin kippen. De stal is echter ook geschikt voor scharrelhennen", zegt Kilian van Ramshorst.
Bert (63) en zijn zoon Kilian (28) van Ramshorst in hun nieuwe leghennenstal. Donderdagmorgen 22 augustus vorig jaar brandde één van hun twee leghennenstallen af. Al voor de stalbrand had Van Ramshorst de vergunning voor het bouwen van de nieuwe stal bijna rond. Daarmee zouden ze groeien naar 76.000 hennen in drie stallen. Na de brand bouwden ze één nieuwe stal voor 40.000 hennen omdat ze stap voor stap willen groeien. Op de plek van de afgebrande stal willen ze over enkele jaren nieuw te bouwen. Aanstaande maandag 23 november ontvangt de familie 58.000 legouderdieren. Voorheen hielden ze 36.000 vaccin kippen. Volgend jaar wil de familie het liefst ook weer vaccin kippen opzetten. „We zetten ieder jaar in oktober nieuwe vaccin kippen op. In oktober was de nieuwe stal nog niet klaar. Daarom paste het niet in de planning van onze afnemer om dit jaar vaccin kippen op te zetten”, verklaart Bert.
De nieuwe stal heeft aan beide zijkanten een daglichtstraat. „KAT eist daglicht bij scharrelhennen. Het liefst zetten we volgend jaar weer vaccin kippen op. Maar in de stal kunnen we ook leg ouderdieren en scharrelhennen opzetten. Zo zijn we flexibel en kunnen we snel inspelen op veranderingen”, motiveert Kilian.
De oude stal is in 1991 gebouwd. Vader Bert kocht zijn huidige bedrijf in 1977. Naast de oude stal zit de gang naar de afgebrande stal met daarachter de technische ruimte. Rechts daarnaast stond tot 22 augustus vorig jaar nog een soortgelijke stal die in 1981 gebouwd is.
Van Ramshorst koos een volièresysteem van Chore-Time. „In onze beide oude stallen hebben we in 2009 een volièresysteem van Farmer Automatic gebouwd, de voorganger van Chore-Time. Daar werkten we altijd prettig mee en dat gaf de doorslag waarom we voor dit systeem kozen”, motiveert Bert. Vader en zoon bekeken meerdere volièresystemen. Dat Beek Montage en Beek Agri uit Wekerom (GD) nu zowel de bouw als inrichting kon doen, speelde ook mee. Beek Agri is sinds maart dit jaar dealer van Chore-Time. In de stal van 24 meter breed en 100 meter lang (binnenwerks) staan vijf rijen van het volière systeem.
Van Ramshorst koos voor een nieuw type warmtewisselaar, ontwikkeld door Beek Agri. De warmtewisselaar is maar liefst 21 meter lang en verzorgt de minimumventilatie.
De schone buitenlucht gaat door doorzichtige plastic zakken/slangen, die eruit zien als lange plastic zakken. Via een luchtkanaal over het dak van de stal stroomt voorverwarmde buitenlucht richting het buizenstelsel in de stal.
De warme stallucht moet eerst door dit filter. Aan de onderkant van het filter zit een grote stofzuiger die het stof eraf zuigt. Dit moet ertoe leiden dat er veel minder stof in warmtewisselaar komt. „We zijn van plan de warmtewisselaar pas na afloop van iedere koppel schoon te maken. Aan de bovenkant zit een spoelsysteem. Aan de zijkant zitten kleppen die we kunnen openen om met een waterslang de doorzichtige plastic zakken, waar de stallucht langs stroom, af te spoelen”, licht Kilian toe.
Aangezien de stal maar liefst 100 meter lang is, wordt de voorverwarmde buitenlucht twee kanten opgeleid. „We blazen de lucht op één vierde en drie vierde van de stal in de beluchtingsbuizen van het volièresysteem. Zo is de tegendruk minder dan wanneer we alle lucht op één plek in de beluchtingsbuizen zouden inblazen. Daardoor is het stroomverbruik lager”, verklaart Bert.
De lucht stroomt een groot gedeelte in de stal door doorzichtige plastic luchtslangen. De leverancier koos hiervoor omdat dit goedkoper is dan metalen luchtbuizen.
Van Ramshorst koos voor daglichtstraten en niet voor daglichtramen in het plafond zodat ze ooit nog zonnepanelen op het dak van de stal kunnen leggen. De luchtinlaatventielen hebben lamellen waarmee de lucht te sturen is zodat de buitenlucht alle plekken in het volièresysteem bereikt. Ook het midden van de 24 meter brede stal.
Boven de luchtinlaatventielen zitten nozzles van de nevelkoeling.
De koelpomp hangt in de gang aan de voorzijde van de stal.
Van Ramshorst koos voor lengteventilatie. In de achterwand zitten negen ventilatoren. De warmtewisselaar verzorgt de eerste stap van de ventilatie. „Met de warmtewisselaar moeten we leren werken. In onze oude stal werken we daar niet mee”, zegt Kilian.
De drukregelaars van de nippels zitten in het midden van de stal. Ook voert Van Ramshorst vanuit het midden. „Doordat we vanuit het midden voeren, is het voer sneller rond. Om pikkerij tegen te gaan, is het belangrijk dat alle dieren tegelijk kunnen vreten”, licht Bert toe.
Op advies van hun leverancier en tevens installateur kozen ze voor twee vijzels. „Met één lange vijzel van 40 meter is de kans op stortingen veel groter dan nu we twee vijzels van 20 meter hebben. In onze oude stal(len) werken we ook met korte vijzels en hebben we nooit storing. Bovendien is een grote aanvoercapaciteit belangrijk. De vijzels moeten 22 hoppers vullen. We willen dat alle hennen binnen 2 minuten over voer beschikken”, motiveert Bert.
De pluimveehouders kozen voor een extra drinkwaterlijn onder in het systeem. „In het begin van de ronde gaan niet alle hennen direct naar boven in het systeem. Sommige hennen moeten daar eerst aan wennen. Dankzij de drinkwaterlijn onder in het systeem kunnen alle dieren voldoende drinken. Zo voorkomen we dat er verschil in uniformiteit optreedt doordat sommige hennen vanaf de opstart onvoldoende drinken. Ook voor hanen die niet direct boven in het systeem vliegen, biedt het voordelen”, legt Bert uit. In tegenstelling tot sommige collega-leghennenhouders kozen ze niet voor een automatisch spoelsysteem van de drinknippellijnen. „Uit onderzoek blijkt dat de drinkwaterkwaliteit bij ons goed is. Daarom spoelen we alleen na afloop van de ronde de drinknippellijnen door. Indien nodig kunnen we de drinkwaterlijnen wel doorspoelen tijdens de ronde door er afvoerslangen aan te koppelen”, motiveert Kilian. De hennen krijgen water van hun eigen grondwaterinstallatie.
Van Ramshorst koos bewust voor uitdrijfrekjes in de legnesten. „Wij denken dat de legnestmatten zo schoner blijven dan wanneer de matten kunnen kiepen om de hennen uit de legnesten te jagen”, verklaart Kilian.
Onder het systeem zitten strooiselschuiven. Deze voorkomen dat er een dikke laag strooisel onder het systeem blijft liggen en de hennen daar grondeieren gaan leggen. Dankzij de strooiselschuiven in combinatie met de warmtewisselaar met mestbeluchting vermindert Van Ramshorst de fijnstofuitstoot. Daardoor kregen ze een vergunning.
Onder het systeem hangen twee ledslangen zodat er veel verlichting onder het systeem is met als doel dat de hennen daar geen grondeieren gaan leggen.
Via de springlatten komen de hennen makkelijker in het systeem. Wanneer de hennen arriveren, wil Van Ramshorst de ruimte onder twee van de drie stellingen afsluiten. Zo voorkomt hij dat de hennen onder het volièresysteem gaan zitten. „De hennen moeten leren het volièresysteem in te gaan zodat ze later in de ronde een legnest opzoeken om hun ei te leggen en niet hun eieren onder het systeem leggen”, zegt Bert.
Via trappetjes kunnen de hennen zich makkelijker door het systeem bewegen.
Van Ramshorst heeft de stal in het midden afgegaasd. „We werken met acht afdelingen van ieder 5.000 dieren; links en rechts van het midden ieder vier. Nu hebben we vier afscheidingsdeuren per gang. Anders hadden we er acht moeten plaatsen”, verklaart Bert. De legpluimveehouders kozen voor ledverlichting. „Indien gewenst, kunnen we bij pikkerij het licht dimmen. Verlichting waarmee we ook kunnen overschakelen naar rood, groen of blauw licht vinden we niet nodig. We zetten pikstenen in de gangpaden en hangen netten op waar we luzernebalen in doen. Daarmee voorkomen we pikkerij”, motiveert Kilian.
De deuren hangen scheef zodat deze altijd dichtvallen.
„Ook als we deursluiting niet dichtdoen vallen de deuren dicht. Wellicht vervangen we de bestaande deursluitingen nog voor een plaatje waar de deur tegenaan valt. We moeten eerst ervaren wat fijn werkt”, zegt Kilian.
Van Ramshorst spuit hun stallen na iedere ronde schoon. De putjes zitten naast beide zijkanten van de stal. Kilian runt nu zeven jaar zijn eigen agriservice bedrijf en spuit diverse stallen schoon waaronder veel pluimveestallen zoals leghennenstallen. Dat doet hij alleen of samen met parttime medewerkers die hij inhuurt. „In leghennenstallen vind ik het fijnste dat de putjes aan beide zijkanten zitten. We hebben ook bewust voor een aluminium plafond gekozen. Dat is goed schoon te spuiten en hierlangs stroomt de ventilatielucht ook beter dan een plafond waar de spanten en gordingen in de stal zitten”, motiveert Kilian. De familie richtte hun stal zo in dat deze eenvoudig schoon te spuiten is. Kilian reinigt regelmatig leghennenstallen waar plekken erg lastig schoon te krijgen zijn. „Als je plekken niet of erg lastig schoon kunt spuiten, betekent dat ook dat vogelmijten zich daar kunnen vestigen. Wij hebben erg goede ervaringen met schoonspuiten. Na het schoonspuiten zijn de vogelmijten weg en is zowel de vogelmijtdruk als wormdruk veel lager. De twee vrije uitloopstallen op het bedrijf van mijn vaders broers spuiten we ook na iedere ronde schoon”, zegt Kilian.
De mestband loopt over de vloer. „Een mestband over de vloer is veiliger. Bovendien kan er geen ongedierte in de mestput gaan zitten. Een mestput hebben we namelijk niet”, motiveert Kilian.
De familie kocht twee tweedehans vlakbodemsilo’s van ieder 45 ton. „De leverancier van de silo’s bood ons deze tweedehands silo’s aan. De capaciteit is ruim voldoende. Als we nieuwe hadden gekocht hadden we kleinere genomen. Maar ik heb liever iets meer capaciteit dan te weinig.” De leverancier reviseerde de silo’s. Zo zit er een nieuwe vlakbodem in en installeerde de leverancier nieuwe afvoervijzels.
Het voer uit de vlakbodemsilo’s komt eerst in de weger, die alleen voor de nieuwe stal is.
Daarna komt het voer in de dagvoorraadsilo, die ook alleen voor de nieuwe stal is.
De legpluimveehouders installeerden ook een medicijnmixer om vitamines, mineralen of andere toevoegingen door het water te mengen. „Een medicijnmixer werkt prettig om ontwormingsmiddel door het water te mengen”, motiveert Bert.
Van Ramshorst installeerde een nieuwe eierinpakker zodat ze dagelijks snel de eieren kunnen afdraaien. „Tot de brand vorig jaar hielp altijd één van mijn twee broers mij ’s morgens 2 uurtjes mee met eieren afdraaien. Zeker wanneer de hennen aan de top zaten, was dat nodig. Voor de rest deed ik alle werk op het bedrijf zelf”, zegt Bert. Kilian hielp waar nodig altijd thuis mee. Nu ze groeien van 36.000 naar 58.000 dieren en dus anderhalf keer meer hennen houden, gaat Kilian mogelijk meer thuis helpen.
Van Ramshorst beschikt over een ontsmettingskast. Hierin ontsmet de familie altijd hun vaccineieren voordat deze worden opgehaald. „Het houden van vaccin kippen is vergelijkbaar met het houden van leghennen. Secuur werken en hygiëne zijn echter belangrijker. Zo staan bij ons de tweede soort eieren in een aparte bewaarplaats om overdracht van ziektekiemen te voorkomen”, zegt Bert. De pluimveehouders lieten zowel in het eierlokaal als de eierbewaarplaats de vloer coaten zodat ze deze beter schoon kunnen houden.
Net als in hun andere stal werkt de familie met elevatoren voor de eierband van ieder legnest die de eieren naar de eiertransportband transporteren. „De eikwaliteit en schaalkwaliteit van eieren voor de vaccinindustrie is zeer belangrijk en moet perfect zijn om de werking van de vaccins te waarborgen. Haarscheuren in de eischaal zijn taboe. De kans op een mindere schaalkwaliteit is groter naarmate de hennen ouder worden. Daarom wil onze afnemer dat we de hennen tot maximaal 68 weken aanhouden”, verklaart Bert. Om vuilschaligheid tegen te gaan, koos de familie voor een legnest met een nylon eierband die volledig overkapt is. „Alleen aan de voorkant is de eierband niet overkapt. In onze andere stal werken we ook prettig met het legnest van deze stalinrichter en met elevatoren voor iedere eierband. Onze afnemer klaagt nooit over vuilschaligheid of haarscheuren”, motiveert Kilian.
In de stal hangen zes muziekboxen. „Wij luisteren graag muziek als we een controleronde lopen door de stal. Ook worden de hennen rustiger van muziek”, zegt Kilian.
In hun stal uit 1991 zit een Farmer Automatic volièresysteem uit 2009. „Sommige stalinrichters zijn tegen iedere ronde schoonspuiten van de stal omdat ze denken dat het systeem dan eerder wegrot. Maar kijk nu zelf. Ons systeem uit 2009 ziet er mooier uit dan volièresystemen van na 2009 die niet worden schoon gespoten”, zegt Kilian.
In de tussenruimte tussen de twee stallen waar het eierlokaal is, zitten een brandwerende deur en twee brandwerende ramen die overslaan van een brand 60 minuten vertragen. Voor de rest hoefde de familie van hun verzekering geen extra investeringen te doen om brand te voorkomen of de gevolgen van een brand te beperken. „Enkele collega-pluimveehouders kiezen voor een rookmeldsysteem. Maar ik vraag me af of dit bij een brand echt helpt. Een brand verspreidt zich zo snel. Ik vrees dat je met een rookmeldsysteem nog te laat bent om de stal te redden”, zegt Bert. „In onze nieuwe stal zit wel nevelkoeling. Die gaat in de zomer automatisch aan als de staltemperatuur boven de 26 graden Celsius komt. De nevelkoeling kan een brand mogelijk iets vertragen”, vertelt Bert.
De installateur installeerde een noodstroomaggregaat die zelf start bij een stroomstoring.
Kilian van Ramshorst heeft twee van deze wagens met ieder twee hoge druk spuiten op krachtstroom. „Bij één vleeskuikenhouder spuiten we met vier man tegelijk in anderhalve dag al zijn stallen schoon. Een leghennenstal voor 40.000 hennen schoon spuiten, zoals wij die nu hebben, ben je met zijn tweeën ook de hele week druk mee. Het materiaal moet je dan wel in orde hebben”, motiveert Kilian. Hij startte zeven jaar geleden met zijn eigen bedrijf Kilian van Ramshorst Agriservice. Naast pluimveestallen spuit hij ook kalverstallen of geitenstallen schoon.
Van Ramshorst koos bewust niet voor dakgoten. „Dakgoten moet je altijd schoonmaken omdat ze vol met bladeren kunnen gaan zitten”, motiveert Bert. Langs beide zijmuren ligt grof grint en daaronder liggen drainagebuizen. „Ratten en muizen lopen niet graag over grof grint heen, daardoor is de kans kleiner dat ze via de zijmuren op het plafond van de stal klimmen”, verklaart Kilian.
Lees de reportage met het ondernemersverhaal van Bert en zijn zoon Kilian van Ramshorst aanstaande zaterdag 21 november in de regionale agrarische vakbladen Vee & Gewas, Stal & Akker, Veldpost en Agraaf.

Lees de reportage met het ondernemersverhaal van Bert en zijn zoon Kilian van Ramshorst aanstaande zaterdag 21 november in de regionale agrarische vakbladen Vee & Gewas, Stal & Akker, Veldpost en Agraaf. Klik hier om een gratis proefnummer voor een van deze agrarische vakbladen aan te vragen en hier om abonnee te worden op één van deze vakbladen.

Beeld: Ellen Meinen

Tags
PluimveeStalinrichtingOndernemerschapNieuwbouwGelderland
Bekijk ook
Brand treft pluimveestal Bert van Ramshorst: 'Vorig jaar nog elektrakeuring gehad'
Brand pluimveestal Nijkerk; duizenden kippen omgekomen
33
Vrije uitloop hennen in nieuwe 2 sterren Beter Leven stal
Sterke Erven © 2026 Uitgave van Agrio Uitgeverij B.V.