Extra picknickplaatsen en tarwereiniging in luxe nieuwe vleeskuikenstallen

328 juni 2021, 11:00011 min

Een tarwereiniger, daglichtramen met gordijnen, warmtewisselaars met ingebouwde verwarming en voerpannen waarmee ze voer kunnen overdoseren voor de eendagskuikens zijn de meest opvallende zaken in beide nieuwe vleeskuikenstallen van de familie Baeyens. De familie uit het Vlaamse Oud-Turnhout bouwde twee luxe stallen die zeer goed geïsoleerd en daardoor energiezuinig zijn. Tot nog toe, na drie rondes, is Bart Baeyens heel erg tevreden over hun keuzes. De familie gebruikt gedesinfecteerd regenwater voor het reinigen van de stallen.

Ingrid (54), haar man Ronny (58) en hun zoon Bart (30) Baeyens bouwden twee identieke stallen van 22 bij 90 meter (binnenwerk) voor ieder 42.000 reguliere vleeskuikens. Nadat ze 30 november de nieuwe stallen in gebruik namen, kan de familie 154.000 vleeskuikens houden in vijf stallen. Opvolger Bart werkt sindsdien thuis en verzorgt de kuikens in de beide nieuwe stallen. Vader Ronny verzorgt de kuikens in de drie oude stallen en hun 25 zoogkoeien die ze voor de hobby houden. Moeder Ingrid werkt parttime in een supermarkt van Aldi. Ze helpt met arbeidsintensieve werkzaamheden zoals kuikens lossen op het vleeskuikenbedrijf mee.

Beide nieuwe stallen staan parallel naast elkaar tegenover de drie oude stallen op het familiebedrijf in Oud-Turnhout, 20 minuten van de Nederlandse grens bij Breda. De familie plaatste vier nieuwe silo’s met ieder een capaciteit van 34 ton zodat hun voerfabrikant een complete bulkwagen kan lossen per silo. Ook installeerden ze een voerweger. „De tarwe is flink gestegen in prijs. Eind april vorig jaar betaalden we 168 euro per ton en eind april dit jaar 258 euro, maar liefst 90 euro meer”, zegt Ronny. „Desondanks blijven we hele tarwe bijvoeren. Dit loont omdat kernvoer ook duurder is geworden”, vult Bart aan. Tot dag 12 voert Bart geen tarwe bij. Van dag 12 tot dag 21 voeren ze 15 procent tarwe bij. Vanaf dag 22 tot dag 28 25 procent en vanaf dag 29 tot het eind 35 procent. Op advies van hun voerleverancier doen ze dit op deze manier.

Bart Baeyens is blij dat ze hebben geïnvesteerd in een tarwereiniger. „Soms haalt de tarwereiniger een emmertje stro en kaf per bulkwagen eruit. Maar af en toe moet ik meerdere keren per dag de emmer leeg maken. Ik merk nu dat de tarwekwaliteit sterk wisselt. Dankzij de tarwereiniger hebben we minder voerstoringen in de stal. Eigenlijk vrijwel nooit meer. Daarom ben ik blij dat we de tarwereiniger hebben”, zegt Bart.

De familie werkt met combiventilatie in de nieuwe stallen. De eerste stap van de ventilatie gaat via de nokventilatie. In de nok zitten vijf ventilatoren. Boven de nokventilatoren zitten kleppen die automatisch dichtgaan als de ventilatoren niet draaien. Dit voorkomt energieverliezen.

In de achtwand zitten zes ventilatoren. De zwarte kleppen van de lengteventilatoren sluiten automatisch indien ze niet draaien. Dit voorkomt energieverliezen en koude trek uit de ventilatoren over de kuikens.

Binnen in de stal zitten isolatieplaten voor de ventilatoren in de eindgevel, wat niet heel gebruikelijk is. „We hebben erg luxe gebouwd. Propaangas – waar we hier in België evenals veel andere vleeskuikenhouders mee stoken – wordt steeds duurder”, zegt Bart. „Daarnaast hebben we 20 centimeter in plaats van de gebruikelijke 15 centimeter dik glaswol op het plafond liggen om de energieverliezen en daardoor stookkosten laag te houden”, vult Ronny aan.

Vader Ronny en zoon Bart zijn zeer enthousiast over de warmtewisselaar met ingebouwde verwarming. „Dankzij de warmtewisselaars is het stalklimaat in onze nieuwe stallen beter en gelijkmatiger zodat we goed in de stallen kunnen draaien”, zegt Ronny. „Doordat we de stallen extra goed geïsoleerd hebben en dankzij de warmtewisselaar branden de heaters in de wisselaars na tien dagen niet meer. Hierdoor besparen we op stookkosten”, vult Bart aan. Hij schat dat de stookkosten in hun nieuwe stallen om en nabij de 50 procent lager zijn per kuiken. De familie weet dit niet exact. „Aangezien we nog geen volledig jaar hebben gedraaid kunnen we dit nog niet vergelijken”, zegt Bart.

De beide warmtewisselaar staan tussen beide stallen waar de familie beton liet storten. Onder het beton zit een grote opslagput voor regenwater. Dit regenwater gebruiken ze om de stallen schoon te spuiten.

De familie koos voor deze voerpannen waarmee ze voer kunnen overdoseren voor de eendagskuikens en ze zodoende extra picknickplaatsen creëren. „We besparen tijd omdat we slechts onder één drinknippellijn voer op papier doen. Dit papier gebruiken we voor de kuikens achter uit te strooien (te lossen). Bovendien vreten de kuikens alle voer in het strooisel op. Dat zien we in de stal want het voer is binnen één week weg gepikt. Bovendien is de voederconversie in onze nieuwe stallen erg laag.”

Met deze hendel kan Bart de stand van de voerpannen omzetten zodat ze voer kunnen overdoseren vlak voordat de kuikens arriveren en de eerste paar dagen nadat ze in de stal zitten.

In iedere eindpan brandt een lichtje zodat de kuikens achter in de stal daar als eerste voer vreten. Nadat de kuikens voldoende hebben gevreten, begint de voeler te knipperen gaat de voervijzel in de voerlijn draaien. Zo blijven alle voerpannen in iedere voerlijn de hele dag vol. „Dit werkt goed”, geeft Ronny aan. „In onze oude stallen zijn de voerpannen wel eens bijna leeg omdat er te weinig kuikens vreten uit de eindpan en de voerlijn daarom niet aanspringt. Van dat probleem hebben we in de nieuwe stallen geen last.”

Baeyens koos voor automatische drukregelaars met automatisch spoeling. Deze hangen in het midden van de 90 meter lange stal. „De druk op de drinknippellijnen is belangrijk omdat alle kuikens voldoende moeten kunnen drinken. Bovendien moet de druk ook niet te hoog zijn omdat dit kan leiden tot natter strooisel onder de drinklijnen”, verklaart Bart.

De eerste week spoelt de familie iedere drinknippellijn in de nieuwe stallen dagelijks door. „In het begin is het warm in de stal en drinken de kuikens nog weinig. Goede kwaliteit drinkwater van de juiste temperatuur is echter essentieel voor de kuikens. Dagelijks doorspoelen en na een week tweewekelijks of wekelijks doorspoelen van de drinklijnen draagt hier positief aan bij”, zegt Bart.

Baeyens koos voor daglichtramen met gordijnen voor het geval ze in de nabije toekomst willen produceren voor een (Nederlands) concept waarin daglicht een vereiste is. De familie paste het daglicht nog niet toe. Naast de stal maakt de familie nog een pad voor de brandweer. „Hopelijk hebben we dat pad nooit nodig”, zegt Ronny.

De pluimveehouders vangen regenwater tussen de stallen op om de stallen mee in te weken voor het schoonspuiten en schoon te spuiten. Met deze pomp (zie foto) mengt de familie een klein percentage waterstofperoxide door het regenwater om het te ontsmetten. „Ontsmet regenwater is prima geschikt om de stallen te reinigen. Zo zijn we steeds meer zelfvoorzienend en verminderen we het leidingwatergebruik op ons bedrijf wat het milieu ten goede komt”, motiveert Ronny.

Voor het schoonspuiten (kuisen) van de stallen weekt Baeyens deze altijd in met deze gierton. „Dankzij het inweken kan de schoonmaakploeg de stallen sneller schoonspuiten. We zetten iedere zeven weken kuikens op en laten de stallen schoonspuiten. Met de warmtewisselaars is één persoon al een dag aan het reinigen. Met twee of drie mannen zijn ze twee of drie dagen bezig om alle vijf stallen te reinigen. Hoe eerder de stallen schoon gespoten zijn, hoe meer tijd we overhouden voor onderhoud en inrichten van de stallen.” Baeyens hanteert een zevenweekse planning en zet altijd op maandag en soms op dinsdag kuikens op.

In iedere nieuwe stal hangt een luxmeter om de lichtsterkte te meten. „In Nederland is 20 lux verplicht. Wij merken hier in Vlaanderen dat dit te veel is. Dankzij een lagere lichtsterkte worden de kuikens rustiger. Dit leidt tot minder stress bij de kuikens en minder uitval”, legt Bart uit. „Ik hanteer in mijn beide stallen zelfs nog iets lagere lichtsterkte dan mijn vader in zijn drie stallen. Dit komt mede doordat de groene lampen een licht produceren dat de kuikens wel zien en de mens niet kan waarnemen: galilux. Daardoor lijkt het donkerder voor de mens maar kan het een klaarlichte dag zijn voor de kuikens. Dit kan ook niet gemeten worden met een standaard luxmeter. Ik wil bovendien ook niet dat de kuikens te actief worden. De kuikens moeten vreten en rustig scharrelen in plaats van te rennen door de stal.”

In de nieuwe stallen werkt Baeyens met zogeheten junglite green ledverlichting vanwege de lagere energiekosten van ledverlichting en op advies van hun installateurs. „Deze verlichting zorgt voor meer licht op maat voor de kuikens. Uit dit groene licht is het rode spectrum volledig weggehaald omdat dit niet wenselijk is bij vleeskuikens. Het rode spectrum zorgt namelijk voor ontwikkeling van het legapparaat en seksuele driften en dat is bij vleeskuikens niet nodig”, legt Bart uit.

In iedere nieuwe stal hangt ook een vochtigheidsmeter. „Door de warmtewisselaar met ingebouwde verwarming kan het te droog worden. Indien gewenst, gaat de nevelkoeling kort aan om de luchtvochtigheid te verhogen. Zeker in het begin de ronde kan het te droog worden. Een RV (relatieve luchtvochtigheid) van 60 procent is de norm. Indien deze onder de 45 procent komt gaat de nevelkoeling kort aan totdat deze weer boven de 45 procent zit”, vertelt Bart. In de nieuwe stallen hangen geen CO-2 meters. „We hebben een losse CO-2 meter waarmee we zelf door de stallen lopen”, verklaart Bart.

In de 22 meter brede stallen zitten aan beide zijmuren nevelkoeling. „In onze oude stallen hebben we voor de zomer van 2019 nevelkoeling geïnstalleerd. Nevelkoeling biedt echt voordelen. Op extreem hete dagen kun je niet meer zonder. Dankzij de nevelkoeling kun je de staltemperatuur op extreem hete dagen tot 5 graden Celsius verlagen”, zegt Ronny.

In de wintermaanden gebruikt Bart maar de helft van de luchtinlaatventielen. Vandaar dat ze twee groepen inlaatventielen hebben die met twee motoren en twee kabels open en dicht gaan.

Alle voer- en drinklijnen zijn automatisch oplierbaar in de nieuwe stallen.

In iedere nieuwe stal hangt een hogedrukspuitslang. „Dit is een gewone spuitslang: de pomp die deze voedt geeft maar tot 9 bar. Hiermee spuiten wij het plafond zuiver (schoon) en het stof overal af voordat de spuitploeg begint. Die gebruiken deze leiding niet maar hebben een andere aansluiting in het voederhok”, licht Bart toe.

Bij de deur van de nieuwe stallen liet de familie deze poeren storten om te voorkomen dat iemand de deur of muur stuk rijdt. „Die poeren hebben we gratis gekregen van een collega”, zegt Ronny.

De pluimveehouders kozen voor de Fortica stalcomputer van Hotraco op advies van hun installateur. Dezelfde stalcomputer lieten ze ook in hun oude drie stallen installeren.

De vleeskuikenhouders lieten draadloos internet via Wi-Fi installeren in al de stallen. „De Wi-Fi van huis kwam net niet ver genoeg, terwijl beide stalcomputers via internet van afstand te besturen zijn. Dat vind ik ook handig zodat ik op afstand op mijn mobiele telefoon kan zien hoe het in de stallen is”, vertelt Bart.

De hogedrukpompen voor de nevelkoeling kunnen ook gebruikt worden om de stallen schoon te spuiten. De spuitploeg doet dat echter niet omdat ze zelf hoge debietpompen bij zich hebben. Bovendien installeerde Baeyens voor iedere stal een medicijnmixer voor het geval ze antibiotica moeten verstrekken.

Achter het voerlokaal staat de cv-installatie voor het verwarmen van de heaters in de warmtewisselaar.

Baeyens kocht een nieuw geluidsarm noodstroomaggregaat omdat de capaciteit van hun oude noodstroomaggregaat te gering was om het hele bedrijf van stroom te voorzien.

De Vlaamse pluimveehouders lieten een nieuwe propaangastank installeren. In Vlaanderen is in tegenstelling tot Nederland geen aardgas. Evenals veel Vlaamse collega-vleeskuikenhouders stookt Baeyens op propaangas.

De familie is momenteel bezig met installeren van twee doorloopdouches. „Als de douches klaar zijn moet iedereen die bij ons de stal betreedt eerst douchen. Zo proberen we ziekte insleep te voorkomen”, zegt Bart. Bart en vader Ronny deden veel installatiewerk zelf om bouwkosten te besparen. „In één avond hebben we de drinknippellijnen in één stal geïnstalleerd. Het bouwbedrijf wist niet wat ze zagen”, zegt Ronny met een grote glimlach.

Hun stal uit 2003 is eveneens voorzien van warmtewisselaar. De oudste stallen uit 1990 beschikken niet over warmtewisselaars. Bart wil deze oudste stallen binnen nu en tien jaar het liefst slopen en vervangen voor twee nieuwe. Benieuwd naar de werkwijze en het ondernemersverhaal van de familie Baeyens, lees dan de reportage in vakblad Pluimveeweb van juni. Het vakblad verschijnt donderdag 17 of vrijdag 18 juni.

Benieuwd naar de werkwijze en het ondernemersverhaal van de familie Baeyens, lees dan de reportage in vakblad Pluimveeweb van juni. Het vakblad verschijnt donderdag 17 of vrijdag 18 juni. Ontvangt u het vakblad Pluimveeweb nog niet? Vraag dan hier een gratis proefnummer aan. Wilt u een abonnement op vakblad Pluimveeweb? Klik dan hier.

Tom Schotman

Opgegroeid op een vleeskuikenbedrijf in het Achterhoekse Vragender. Schrijft sinds augustus 2013 voor Pluimveeweb.nl, vakblad Pluimveeweb, Pigbusiness.nl, vakblad Pig Business en de regionale agrarische vakbladen van Agrio.

Beeld: John Claessens

Extra picknickplaatsen en tarwereiniging in luxe nieuwe vleeskuikenstallen

Tom Schotman

Tags

Bekijk ook