Duitse slachterijen gaan steeds meer over op leveringscontracten

De vrije markt van vleesvarkens sterft een stille dood. Duitse slachthuizen en handel leggen in toenemende mate de aanvoer van vleesvarkens vast via vaste leveringscontracten. Oorzaak van deze plotselinge toename van contractleveringen vormt de coronapandemie. In 2020 konden ruim 1.000.000 varkens niet tijdig worden geslacht. Dit zorgde voor een crisissituatie in de hele keten, van overvolle varkensstallen tot lege slachthaken. Van deze situatie maakten enkele marktpartijen misbruik door varkenshouders een snelle afzet van hun vleesvarkens te garanderen, mits ze een leveringscontract voor de langere termijn zouden ondertekenen. Volgens Agrarheute zijn diverse varkenshouders op dit aanbod ingegaan, zonder een goede bestudering van de contractvoorwaarden.

Minder varkens

Het steeds meer contractueel vastleggen van de levering van vleesvarkens wordt ook ingegeven door het snel dalend aantal varkens in Duitsland en de dalende import van biggen uit met name Nederland en Denemarken. Daarnaast stopt een groeiend aantal zeugenhouders. Zo lag het aantal fokzeugen in november 2020 5,4 procent onder het niveau van 2019. Het aantal slachtingen van zeugen was in het vierde kwartaal van 2020 20 procent hoger dan in 2019. Dit resulteert in een sterk dalend biggenaanbod en vervolgens ook een lager aanbod van slachtvarkens. Om desondanks hun slachtcapaciteit volledig te kunnen blijven benutten zien de grote slachthuizen zich gedwongen om met vleesvarkenshouders vaste leveringscontracten aan te gaan. Volgens Agrarheute benaderen zowel de grote slachthuizen als de detailhandel vleesvarkenshouders met het aanbod een leveringscontract aan te gaan. De vijf grootste Duitse varkensslachterijen streven daarbij naar exclusieve jaarcontracten voor elke locatie/UBN nummer. Bij marktleider Tönnies wordt al circa tweederde van de geslachte varkens geleverd onder een bepaald leveringscontract. Het betreft jaarcontracten met een opzegtermijn van 3 maanden aan het einde van de looptijd. Anders worden ze automatisch verlengd. Bij het aangaan van een leveringscontract speelt nog een aspect rol. Varkenshouders krijgen van Tönnies en Vion alleen een dierwelzijnstoeslag (ITW) van 5,28 euro per gecontracteerd varken. Doordat de vijf grootste afnemers goed zijn voor ruim tweederde van het aantal Duitse varkensslachtingen is de verwachting dat deze contracten ook de prijsvorming gaan beïnvloeden.

Ingewikkeld papierwerk

Sommige contracten die varkenshouders krijgen voorgeschoteld zijn 30 pagina's lang en/of hebben meerdere bijlagen. Volgens de Duitse Boerenbond (DBV) en de belangenorganisatie van varkenshouders (ISN) is het controleren van deze berg papier niet alleen vervelend, maar veelal ook erg ingewikkeld. Beide belangenorganisaties werken nu aan een lijst met aanbevelingen en een checklist waar vleesvarkenshouders op moeten letten bij het aangaan van een leveringscontract.