Extra onderzoek naar risico’s zoönosen in Nederland

De komende vier jaar doet het RIVM, in nauwe samenwerking met de Wildlife Ecology en Conservation groep van Wageningen University & Research (WUR), onderzoek om te bepalen onder welke ecologische omstandigheden in Nederland de oversprong van ziektekiemen van uit het wild afkomstige dieren op de mens kan worden veroorzaakt, waarbij vervolgens mens tot-mens transmissie mogelijk is. Daarbij wordt aansluiting en samenwerking gezocht bij en met nationale partners en lopende (Europese) projecten.

Onbekende zoönosen

Een belangrijke vraag in dit onderzoek is volgens beide ministers onder andere: onder welke omstandigheden kunnen we in Nederland/Europa een (nog) onbekende zoönose verwachten? De WUR heeft een one health-onderzoeksagenda opgesteld met betrekking tot opkomende zoönosen (ERRAZE@WUR). Hiervoor herinvesteert WUR een groot deel van de opbrengst van het uitvoeren van humane COVID-testen het afgelopen jaar. De WUR zal deze onderzoeksagenda, gericht op het voorkomen van toekomstige pandemieën, het versterken van de paraatheid en het mitigeren van de impact ervan, de komende jaren uitvoeren en daarbij de samenwerking zoeken met overheden, internationale partijen, private instellingen en andere, nationale en internationale, onderzoeksinstituten en initiatieven op het gebied van One Health.

Diverse onderzoeksprogramma’s

In de kamerbrief geven Van Ark en Schouten aan dat het ErasmusMC, de Erasmus Universiteit Rotterdam en de TU Delft recent gezamenlijk het initiatief hebben genomen voor een Pandemic & Disaster Preparedness Center, dat de ambitie heeft om topwetenschappers nationaal en internationaal samen te brengen met kennis van pandemische dreigingen en klimaat gerelateerde calamiteiten, om te bouwen aan een onderzoeksagenda voor de toekomst. Er worden internationaal diverse onderzoeksprogramma’s opgezet, zowel onder de vlag van de internationale partijen, zoals WHO en OIE, als door individuele landen of onderzoeksinstellingen. Nederlandse onderzoekers en instellingen zijn op vele van deze initiatieven als partners aangesloten.

Risico voedselmarkten

Nederland heeft tijdens de World Health Assembly aan de WHO gevraagd de verdere uitwerking van het advies over traditionele voedselmarkten met lidstaten te bespreken om gezondheidsrisico’s in verband met deze markten te verminderen. De WHO, in samenwerking met OIE en UNEP, heeft ook een advies uitgebracht over de handel in levende, uit het wild afkomstige zoogdieren op traditionele voedselmarkten en bijbehorende volksgezondheidsrisico’s3. Het advies geeft aan dat er verhoogde risico’s zijn, als op markten levende uit het wild afkomstige dieren, met name zoogdieren, worden verkocht en geslacht.