Menu
Sterke Erven Logo
14

Van droogstand zonder kuilgras tot het ruiken van graskuilen

1405 min
Afgelopen woensdag vond het tiende Topkuilevenement plaats in Hummelo. Het thema was dit jaar: ‘Modderen of managen?’ Tijdens deze speciale editie blikte Antoon Jacobs van Eurofins terug op 10 jaar topkuilen, terwijl Luuk Maas van DSV zaden juist de aandacht vestigde op toekomstige bouwplannen. In het gevarieerde programma was verder veel aandacht voor het verbeteren van het 'bacterieklimaat' in zowel de pens, de bodem, de mest als de kuil, bodemverdichting en graslandonderhoud. Na de lezingen en workshops en een vleugje serieuze humor, volgde de ontknoping van de Topkuilcompetitie.
Wim Jaspers van het kennisplatform Beter Ruwvoer trapte deze dag af. Hij benadrukt het belang van een goed bacterieklimaat voor bodem, plant, koe en mest. „Uit een praktijkproef blijkt dat 'goede' bacteriën de voederwaarde van het ruwvoer kunnen verhogen en voor een toename van organische stof, stikstof en ammoniumsulfaat in mest kunnen zorgen", licht Jaspers toe. Hoe succesvol bacteriën daarin zijn is voor een belangrijk deel afhankelijk van de omstandigheden waaronder zij leven.
Jan Dijkhuizen, dierenarts bij De Graafschap dierenartsen, gaat in op het belang van een goed bacterieklimaat in de pens en richt zich daarbij specifiek op de droogstand. „Dit is een periode waarin heel veel gebeurd in de koe, een goede balans van de pensbacteriën is dan ook heel belangrijk", legt Dijkhuizen uit. Eén van de grootste val-kuilen daarbij is de kwaliteit van het ruwvoer. Omdat gras vaker minder constant van kwaliteit is, pleit Dijkhuizen voor een droogstandrantsoen zonder kuilgras.
Antoon Jacobs van Eurofins blikt met de aanwezige terug op 10 jaar Topkuil. Waarbij hij meteen opmerkt dat 2021 een uitzonderlijk jaar. Over een periode zien we een stijging van het droge stofpercentage, VEM en de oplosbaarheid van het eiwit. Het ruw eiwitgehalte laat sinds 2018 een dalende trend zien evenals de verteringssnelheid en de aanwezigheid van mineralen en sporenelementen. Met name de toenemende oplosbaarheid van het eiwit is een ongunstige ontwikkeling, aldus Jacobs. „Een toenemende oplosbaarheid leidt tot een lagere benutting van het eiwit, waardoor het aandeel eiwit van eigen land afneemt.
Luuk Maas, namens DVS zaden, DLF en Limagrain, wees de aanwezige veehouders op het belang van een toekomstbestendig bouwplan en een goede controle in het veld op de aanwezigheid van de juiste grassoorten. Tevens gaat hij in op de teelt van soortenrijk gras. Belangrijk knelpunt in deze teelt is het grote verschil in de vraag naar meststoffen. Engels raaigras groeit het best bij een volledige bemesting, klavers groeien het beste zonder de toediening van extra stikstof en kruiden zijn gebaat bij helemaal geen bemesting. Tenslotte stimuleert hij de boeren na te denken over alternatieven voor de maïsteelt, om tot een betere vruchtwisseling te komen. Als mogelijke voorbeelden noemt hij sorghum, voederbieten en luzerne.
William van Eerden van Reesink Agri gaat in op de hernieuwde belangstelling voor de wiedeg. Nu steeds meer boeren de koeien buiten laten lopen, komt er meer aandacht voor graslandonderhoud. Wiedeggen zorgt voor een weerbare zode en een betere grasgroei, aldus van Eerden.
De kleine tandafstand op de wiedeg zorgt ervoor dat er veel lucht en licht in de bodem komt, waardoor het gras beter groeit en er meer eiwit van eigen land kan worden geoogst. Wiedeggen draagt bij aan het fris houden van het grasland, aldus Van Eerden.
Achter de trekker hangt een zaaimachine en een rol. Deze rol drukt het graszaad in de grond, waardoor het uiteindelijk makkelijker kiemt. De vorm van het uiteinde van de rol heeft veel weg van een schapenhoef en draagt daarmee bij aan het uitstoelen van het grasland.
Anna Zwijnenburg besteed namens OCI aandacht aan de draagkracht en verdichting van de bodem. Zij laat zien dat niet de breedte van de band, maar de hoogte van de aslast bepalend is voor het wel of niet verdichten van de grond. Haar advies is dan ook het gewicht van een machine over zoveel mogelijke assen te verdelen.
Aan de hand van een profielkuil kijkt Zwijnenburg samen met de veehouders naar de beworteling van het grasland. De deelnemers merken op dat ondanks een goede bodemstructuur alle wortels bovenin de bouwvoor zitten.
Wim Jaspers, Beter Ruwvoer, gaat in de workshop in op het creëren van het juiste bacterieklimaat in de kuil. Het rustig en gelijkmatig aanrijden van het is daarbij essentieel, aldus Jaspers. Kort hakselen kan ook een belangrijke bijdrage leveren aan de goede werking van bacteriën in de kuil. Hoe fijner het gras, hoe meer invalspoorten er zijn waar de bacteriën aan het 'werk' kunnen.
De ruwvoeropname wordt voor een belangrijk deel bepaalt door de geur van het rantsoen. Jaspers heeft verschillende bakken met kuilgras klaar gezet, om samen met de deelnemers te ruiken welk gras volgens hen het beste ruikt en dus het beste gegeten wordt.
Marijn en Frans van Aart zijn de winnaars van de Topkuilcompetitie van 2021. Hun duidelijke visie op het graslandbeheer en inkuilmanagement gaven uiteindelijk de doorslag.
Bert Mensink behaalde samen met zijn broer Guus de tweede plaats. Met uitgekiende bemestingsstrategie proberen zijn de bodem te sparen en de grasgroei te stimuleren.
De derde plaats was voor Koos van Eck, die samen met zijn vader en broer veel aandacht besteedt aan het in- en uitkuilen. Een vaste kuil met strakke zijkanten staat garant voor jaarrond kwalitatief goed gras.

Beeld: Joyce Kuster, Hermien van der Aa

Tags
MelkveeVoerGrasMais
Bekijk ook
Edelweisz Dairy wint tiende Topkuilcompetitie
‘Geen zware sneden maaien’
2:00
Aftermovie Topkuilevenement 'Over het laten groeien van gras en bacteriën'
1:49
Antoon Jacobs: 'Het verbeteren van de eiwitkwaliteit is de grootste uitdaging'
Sterke Erven © 2026 Uitgave van Agrio Uitgeverij B.V.