Pak kalverdiarree aan met de bescherm, behandel, beheers aanpak!

Oorzaken van diarree
Diarree wordt grofweg veroorzaakt door óf een voedingsfout óf een infectie. Het is niet altijd eenvoudig om alleen op zicht het onderscheid te maken tussen deze oorzaken. Daarnaast zijn infecties die diarree veroorzaken zo veel voorkomend, dat het van belang is om middels mestonderzoek vast te stellen of deze een rol spelen. In het diagram ziet u de meest voorkomende ziekteverwekkers die kalverdiarree veroorzaken en de bij behorende stappen die u kunt volgen op het moment dat er diarree voorkomt op uw bedrijf.

Oorzaak achterhalen met sneltest
In de eerste 14 dagen van het leven van het kalf zijn er eigenlijk 4 ziekteverwekkers die regelmatig gevonden worden. Elk van deze ziekteverwekkers vraagt om een geheel eigen aanpak. Bij het kalf dat nu ziek is, maar ook om kalverdiarree en groeivertraging in de toekomst te voorkomen. Uw dierenarts kan u helpen om met een sneltest de juiste ziekteverwekker te achterhalen en om de juiste actie te ondernemen bij de uitslag, ook wanneer er niet direct een infectieze oorzaak uit deze test komt.

Kalveropfok optimaliseren
Naast het vinden van de oorzaak van kalverdiarree, is het ook belangrijk om verder te kijken. Of een dier ziek wordt, is enerzijds afhankelijk van de weerstand van het dier en anderzijds van de infectiedruk (de hoeveelheid ziekteverwekkers) waar het kalf mee te maken krijgt. Samen met uw dierenarts kunt u bekijken wat u op de volgende Bescherm, Behandel, Beheers gebieden kunt doen om uw kalveropfok te optimaliseren.

BESCHERM
Bescherming is 1 van de 3 factoren die invloed heeft op de gezondheid van een kalf en daarmee ook op de kans van het krijgen van diarree. Bij bescherming kunt u denken aan:

• Voeding. Op het moment dat het kalf een goede hoeveelheid gepaste voeding binnenkrijgt, kan het tegen een stootje en heeft het daardoor veel weerstand tegen ziekteverwekkers.

• Biest. Deze eerste melk bevat veel antilichamen tegen ziekteverwekkers waar het kalf mee te maken krijgt. Door deze voldoende te geven, is een kalf goed beschermd tegen ziekteverwekkers.

• Vaccinatie. Door het vaccineren van de moederkoe kunt u ervoor zorgen dat de biest meer en specifieke antilichamen bevat tegen de virussen en bacteriën die diarree veroorzaken.

BEHANDEL
Behandel uw kalveren tijdig en effectief tegen ziekteverwekkers.

• Voeding en vochttoediening bij diarree. Zorg dat de kalfjes voldoende vocht binnen krijgen en dien eventueel extra elektrolyten en voedingssupplementen toe, om ervoor te zorgen dat mogelijke tekorten worden aangevuld. Vergeet daarbij niet melk door te voeren, want dit is de enige manier waarop uw kalveren voldoende voedingsstoffen binnenkrijgen.

• Gerichte behandeling tegen de veroorzaker van de kalverdiarree. Ga na of de diarree veroorzaakt wordt door voeding of een infectie en start vervolgens de juiste behandeling. Vraag uw dierenarts om u hierbij te helpen.

Tip: zorg ervoor dat de kalveren altijd toegang hebben tot water. Dit heeft twee voordelen:

1. Kalveren kunnen alvast hun tekorten aanvullen: mochten ze diarree aan het ontwikkelen zijn, dan zullen ze daardoor een minder groot vochttekort oplopen.

2. Het heeft een duidelijke signaalfunctie: als een kalf zijn waterbak leeg heeft gedronken (het kalf zal altijd eerst melk kiezen), is het zaak dit dier goed in de gaten te houden omdat de kans groot is dat het diarree krijgt.

BEHEERS
Of een kalf diarree krijgt, heeft niet alleen te maken met de weerstand van het dier, maar ook met de infectiedruk (het aantal ziekteverwekkers in de omgeving). Alle infectieuze vormen van diarree worden veroorzaakt door ziekteverwekkers die ze via de bek binnenkrijgen. Het is dan ook heel erg belangrijk om ervoor te zorgen dat de omgeving en de materialen die bij de kalveren worden gebruikt schoon zijn. Denk daarbij aan de huisvesting, maar ook aan de emmers, sonde en de biestfles. Vanzelfsprekend dient u zichtbaar vuil te verwijderen, maar om alles goed schoon te maken is het verstandig om de volgende handelingen toe te passen:

• Reinig met zeep. Melk is erg vet, alleen met heet water wordt het vet niet verwijderd. Bacteriën en virussen kunnen gemakkelijk achterblijven in de vetlaag van de melk.

• Desinfecteer. Met name de oöcysten van Cryptosporidium zijn erg resistent in de omgeving en het kalf hoeft er maar weinig van binnen te krijgen om geïnfecteerd te raken. Kies dus een desinfectiemiddel met een bewezen werkzaamheid tegen deze oöcysten.

• Droog goed. Zet hokjes na het schoonmaken, wanneer mogelijk buiten in het zonlicht. UV-straling is ook dodelijk voor de eerdergenoemde oöcysten.

Meer weten over de Bescherm, Behandel, Beheers aanpak? Neem contact op met uw dierenarts of kijk voor meer informatie op: www.gezondkalf.nl.