27

Bouwboer Verhaegh bezig aan laatste klus

276 mei 2014, 11:0007 min

Op zijn 54ste begon Coen Verhaegh aan het grootste project in zijn leven. Hij kocht een voormalig staatsbedrijf in het noorden van Duitsland en verbouwde het tot een SPF-bedrijf voor 1.860 zeugen. Nu zeven jaar later is hij nog steeds de grote drijvende kracht achter het bedrijf dat veel meer omvat dan alleen varkens.

Coen Verhaegh (63) heeft een vermeerderingsbedrijf met 1.860 zeugen en 6.400 gespeende biggen in het Noord-Duitse Rosien Amt Neuhaus. Naast zeugenhouder is hij subfokker voor de Duitse fokkerij-organisatie Bundes Hybrid Zucht Programm (BHZP).

Hij levert maandelijks 1.000 gelten af. Op het bedrijf fokt hij met twee zeugenlijnen. De zuivere lijn en de Victoria-zeug van BHZP. De biggen voor de vleesvarkens hebben de DB77 als eindbeer. Deze Piétrain-beer is eveneens afkomstig van BHZP. In Kessel heeft Coen Verhaegh nog een vleesvarkensbedrijf met 4.200 dieren. Zijn broer Peter is verantwoordelijk voor deze locatie.

Voordat Coen Verhaegh het bedrijf kocht in 2006, werden op het bedrijf pekingeenden gehouden. Volgens hem gebeurde dat louter met het motief om de milieuvergunning op het bedrijf in stand te houden. Voor de pekingeend deed de locatie nog dienst als kalvermesterij en oorspronkelijk was het een staatsbedrijf met kalveropfok.

Om niet te duur uit te zijn, koos Verhaegh er voor om bovenop de bestaande mestputten de nieuwe putvloeren van zijn varkensstal te storten. Door de hoge dakconstructie had hij immers voldoende ruimte. Bijna twee jaar duurde het voordat hij de eerste zeugen in zijn stal kon opleggen.

Aan de kopgevels van de stal is de luchtinlaat. Onder de stalvloeren wordt de lucht geconditioneerd. Door de constructie van nieuwe vloeren bovenop de bestaande mestputten, is er overal voldoende luchtinhoud aanwezig.

In het voerpad komt de frisse lucht in de afdelingen binnen. Het varkensbedrijf heeft een SPF-gezondheidsstatus en is vrij van de ziektekiemen PRRS en APP. Mycoplasma is ook niet aantoonbaar aanwezig op het bedrijf, maar de officiële vrij-status van deze ziekte ontbreekt. Bang voor ziekteoverdracht van omliggende bedrijven hoeft Verhaegh niet te zijn. In een omtrek van 10 kilometer is geen ander varkensbedrijf te bekennen.

De biggen worden gevaccineerd tegen Mycoplasma en Circo. Welke entingen de zeugen krijgen, durft hij niet te zeggen, omdat hij dit helemaal uitbesteedt aan de dierenarts. Verhaegh merkt dat de gezondheidsstatus op zijn bedrijf na een stroeve start steeds stabieler wordt. „In het begin hadden we veel last van MMA (melkziekte zeugen, red.) na het werpen. Na een paar jaar is dit opeens gestopt. Ik ben overtuigd dat de stabiliteit zich in deze periode ergens heeft gevormd.”

Op het bedrijf fokt hij met twee zeugenlijnen: de zuivere lijn en de Victoria-zeug van BHZP. Veertig procent van de zeugen wordt geïnsemineerd met sperma van de zuivere lijn. De zestig procent Victoria-zeugen worden gedekt met de eindbeer DB77. Deze Piétrain-beer is eveneens afkomstig van BHZP.

Van de zeugen die zijn geïnsemineerd met de zuivere lijn zet hij tweederde van de nakomelingen af als gelt en een derde als mestbig. Hij levert wekelijks rond de 900 vleesbiggen af en ongeveer 250 opfokgeltjes. Voor de afzet van zijn varkens is hij aangesloten bij de regionale producentenorganisatie VzF Uelzen. Bij deze vereniging zet hij al zijn biggen, gelten, slachtbiggen en slachtzeugen af.

Hij heeft al zes jaar geen dieren hoeven aan te voeren. Verhaegh heeft zich laten vertellen dat dit bij de eerste worp al rendeert. „Omdat bij eigen geltenaanfok de gelten geen ziektes meer hoeven door te maken, haal je bij de eerste worp gemiddeld een big meer bij de geboorte.”

In de dekafdeling plus wachtstal is plaats voor 480 dieren. De kleur van de zeugenkaarten geven aan of het om zuivere dieren (geel) gaat of om de Victoria-zeug (wit). Afgelopen jaar speende Verhaegh bij de zuivere lijn gemiddeld 28,1 biggen en bij Victoria lijn 30,2 biggen.

In Duitsland geldt de EU-eis en mogen de zeugen nog tot 4 weken na inseminatie in voerligboxen staan. Verhaegh heeft dan ook een wachtstal waar de dieren tot het scannen blijven. Daarna gaan de zeugen naar hokken met groepsgroottes van 8 dieren.

De dragende zeugen hebben evenals de gelten vloervoedering als huisvestingssysteem. ’s Morgens vlak na elkaar krijgen ze twee voerbeurten, omdat zo de kans groter is dat alle dieren even veel voer kunnen opnemen. De kraamzeugen worden drie per dag gevoerd. Het bedrijf telt 4 kraamafdelingen van elk 100 zeugen.

Verhaegh heeft twee afdelingen met dragende zeugen op vloervoedering: een afdeling met 400 zeugen en een afdeling met 800 dieren. Elke maandag komt een dierenarts de zeugen vaccineren en scannen op drachtigheid.

De gespeende biggen liggen met de dragende zeugen, kraamzeugen en gelten onder hetzelfde dak. In tegenstelling tot de rest van deze diergroepen krijgen de gespeende biggen brijvoer. Op het bedrijf worden de beerbiggetjes deels gecastreerd. De dieren voor de fokkerij worden niet gecastreerd, de beertjes voor de mesterij wel.

Door de sterk gestegen technische resultaten afgelopen jaren heeft Verhaegh een tekort aan plaatsen voor gespeende biggen kregen. In de omgeving huurt hij een stal om een deel van zijn gespeende biggen op te vangen. Hij levert zijn biggen op 25 kg af. Afgelopen jaar beurde de Nederlander inclusief btw gemiddeld 65 euro per big.

In een aparte leverruimte verzamelt hij alle slachtzeugen en biggen. Deze worden adlib gevoerd en een keer in de twee afgeleverd. Omdat hij al zijn varkens via de regionale producentenorganisatie VzF Uelzen neemt deze vereniging de financiële afwikkeling voor zijn rekening. Over niet-betaalde rekeningen hoeft Verhaegh zich geen zorgen te maken.

De inpandige voeropslag van Verhaegh met de verschillende voersoorten. De zeugen en gelten krijgen droogvoer, alle gespeende biggen brijvoer. Het voer koopt de Limburger bij Noord-Duitse mengvoerfabrikant Una Hakra.

Bij de gespeende biggen past hij zelf fermentatie toe. De dieren krijgen een mix van tarwe, gerst, soja en aardappelstoomschillen. Bij de kleine biggen is het aandeel aardappelstoomschillen 7,5 procent, wat oploopt tot 10 procent bij de grote biggen. De gespeende biggen krijgen zes keer per dag voer.

De fermentatietank voor de opslag. Verhaegh ent altijd door met dezelfde melkzuurbacteriën. Volgens hem levert dit geen probleem op, omdat hij met gemak de tank op 35 graden Celsius kan houden. Dit is volgens hem essentieel voor een goede werking.

Hij is enthousiast over gefermenteerd voer bij gespeende biggen. Het antibioticagebruik op het bedrijf is beperkt tot een minimum. Exacte cijfers heeft de Nederlander niet paraat, omdat het antibioticagebruik per dier in Duitsland nog niet is geregistreerd. Aan preventief antibioticagebruik doet hij niet. Hoogstens krijgen de gespeende biggen een koppelbehandeling tegen streptococcen. Tot half maart zijn er dit jaar drie koppelbehandeling ingezet.

Naast varkens heeft de Limburger een biogasinstallatie met een capaciteit van 500 kW op het erf staan. De vrijgekomen restwarmte gebruikt Verhaegh in de stallen en voor het fermentatieproces. Afgelopen zomer heeft Verhaegh de biogasinstallatie op zijn erf gekocht van de vorige eigenaren. Voorheen leverde hij de varkensmest aan de biogasinstallatie en kreeg hij de beschikking over de restwarmte die vrijkwam van de warmtekrachtkoppeling (WKK).

De biogasinstallatie levert op jaarbasis 4 miljoen kW stroom. Via een rioolsysteem wordt dagelijks 45 kuub verse mest uit de stallen aangevoerd. Per dag wordt er nog 22 ton snijmaïs aan het vergistingsproces toegevoegd.

Zijn Duitse bank wilde graag meewerken aan de financiering van de biogasinstallatie waar een paar miljoen euro mee is gemoeid. Door extra lucratieve subsidiemogelijkheden waar hij als varkenshouder aanspraak op maakt en een verbeterd vergistingsproces is biogas voor hem vanaf het eerste moment rendabel geweest. Bovendien kan hij de vrijgekomen restwarmte optimaal benutten in zijn stal. Verhaegh schat hiermee 150.000 liter stookolie op jaarbasis te besparen. Een jaarlijkse lastenverlichting van ruwweg 120.000 euro.

Voor de biogasinstallatie teelt hij grotendeels zijn eigen snijmaïs. Hij pacht 500 hectare grond in de omgeving. Het teeltplan bestaat voor 140 hectare uit snijmaïs, 75 hectare korrelmaïs, 80 hectare aardappelen, 60 hectare rogge en 170 hectare grasland. Het werk op het land besteedt hij allemaal uit aan een loonwerker en andere boeren in de omgeving.

Tegen 300 euro per hectare heeft hij voor 12 jaar de 500 hectare grond gepacht. Doordat hij nu de biogasinstallatie en voldoende grond in eigen beheer heeft, is hij meteen een stuk onafhankelijker geworden. Ook is hij geen geld meer kwijt aan mestafzet.

Volgens Verhaegh is het voor nieuwkomers die in Duits biogas willen investeren inmiddels te laat. Afgelopen jaar is de subsidieregeling voor nieuwe biogasinstallaties drastisch versoberd. Ook ontstaat er volgens hem in de kleine Duitse dorpen steeds meer weerstand tegen de ‘biogasanlagen’.

Lees zijn hele verhaal in het magazine Pig Business van donderdag 3 april.

Tekst: Ruben van Boekel

Beeld: Ruben van Boekel

Tags

Varkens Ondernemerschap Buitenland

Lees meer in het vakblad

In Vakblad Pig Business lees je wat speelt in jouw sector, met kennis, verhalen en duiding voor de praktijk.

Meer over het vakblad