Hoogendijk: ‘Actief aan de slag met nitraat en waterkwaliteit’

We moeten de overheid voor zijn, stelde hij. „Met het 7^e programma zijn we verrast door de overheid. Nu ligt er de opdracht aan onszelf om dat niet nog een keer te laten gebeuren. We moeten het zelf oppakken, met elkaar in de regio en in de keten.”

Rotatie 1:3 voor rustgewassen

De discussie over het 7^e Actieprogramma is weliswaar nog in volle gang, maar de piketpalen voor het volgende programma worden al geslagen. Er dreigt onder meer een verplichting voor een rustgewas in een rotatie van 1:3 op zandgronden. „1:4 doen veel akkerbouwers al, maar 1:3 past niet in het bouwplan. Meer rustgewassen telen betekent minder geld verdienen. Dat is een enorme bedreiging.”

Er is dus haast geboden bij het voorkomen van nitraatuitspoeling. „Als we dat niet verbeteren, gaat de overheid over op een verplichte 1:3 voor rustgewassen.” Aardappelen zijn een uitspoelingsgevoelig gewas en nitraatuitspoeling op zand is een bedreiging voor de hele sector.

Taak voor hele keten

De hele keten moet hier mee aan de slag, vond Hoogendijk. De veredeling kan hier op inspelen door rassen te kweken die een lange stikstofbehoefte hebben. De sector zelf moet meer inzicht krijgen in de nitraatuitspoeling per perceel. „Dan kun je er als teler ook beter op inspelen.” De keten kan meer tips en adviezen aan telers geven over bijvoorbeeld techniek, tijdstip, een andere combinatie van groenbemesters, waarmee ze de akkerbouwers meer handelsperspectief bieden. Afnemers kunnen indirect sturen op een lagere nitraatuitspoeling. „De opgave van de waterkwaliteit moeten we serieus aangaan.”

In het oorspronkelijke voorstel voor het 7^e Actieprogramma Nitraatrichtlijn werd gesproken over een standaard rotatie van 1:4 voor rustgewassen. Ook lag er de verplichting om voor 1 oktober alle groenbemesters gezaaid te hebben. De kalender werkt niet als handvat, stelde Hoogendijk. „Akkerbouwers moeten op basis van vakmanschap hun werk kunnen doen.” De verplichte 1:4 voor klei is verdwenen en ook de harde deadline van 1 oktober is inmiddels van tafel. De discussie in het 7^e programma gaat nu nog onder meer over de lijst van ‘winterteelten’, waaronder aardappelen.