Pleidooi NAV voor markt- en prijsbeleid voor bulkproducten

Stabiele prijzen voor bewaarbare en ‘stapelbare’ producten als granen, olie- en eiwithoudende zaden en suiker, vormen met een goed markt- en prijsbeleid een voldoende stevige bodem onder de gehele landbouwproductie, zegt de NAV. Daarnaast vindt de organisatie dat er voor alle producten een gelijk speelveld nodig is binnen en buiten Europa, ook wat betreft productiemethode.

Langjarige contracten voor groene en blauwe diensten

Verder moeten langjarige contracten worden ingevoerd voor vergoeding van groene en blauwe diensten, veel langer dan de huidige GLB-periode van maximaal zes jaar. Dit is volgens de NAV met name van groot belang voor het verdienvermogen van extensiverende boeren.

De NAV komt nu met deze voorstellen omdat het volgens de organsatie steeds duidelijker wordt dat verduurzaming van de landbouw in de EU sterk wordt gehinderd door heffingsvrije import van goedkopere producten van buiten de EU, waarbij vanwege de vrijhandelsverdragen geen eisen mogen worden gesteld aan de productiewijze. Ten tweede heeft de oorlog in Oekraïne pijnlijk duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar de landbouwmarkten zijn, stelt de NAV. „En ja, momenteel zijn de (graan)prijzen goed, maar de geschiedenis leert dat dergelijke pieken vaak gevolgd worden door lange dalen. Juist daarom moet nu gezocht worden naar stabielere prijzen en productie, en grotere voedselzekerheid wereldwijd.”

Landbouw- en Voedselraad van de VN

De NAV pleit voor het instellen van een Landbouw- en Voedselraad van de VN, vergelijkbaar met de Veiligheidsraad. Deze raad moet zich onder meer richten op het vaststellen van een prijsband voor de belangrijkste producten en de benodigde strategische voorraden van de deelnemende landen bepalen. Daarnaast moet deze raad de exportquota van de belangrijkste producten regelen plus de spelregels over hoe onderlinge handel/uitruil van quota te regelen om zo verstarring te vermijden. „Kort gezegd: de oude internationale goederenovereenkomsten oppoetsen.”

Omdat zo’n raad niet op korte termijn is geregeld, stelt de NAV voor dat de EU, in feite de grootste agrarische markt, de leiding kan nemen en het goede voorbeeld kan geven. Daarbij denkt de vakbond onder meer aan kostprijsberekeningen voor de belangrijkste (stapel-)producten, gebaseerd, zoals vroeger, op het gemiddelde van middelgrote, goed geleide bedrijven. Ook kan de EU een rol spelen bij een grote voorraad: opties zijn dan het instellen van verplichte braak en/of overgaan tot meer ethanolproductie of productie van andere niet-voedingsgewassen, bijvoorbeeld voor de biobased economie.