Tijdens de Pig Business thema-avond Voeding woensdagavond kregen de bezoekers van alles voorgeschoteld over voeding. Ze begonnen met een kijkje in de voerkeuken bij de familie Van Leeuwen, kregen daarna een basiscursus van Bart Swinkels en de avond werd afgesloten met discussies over voeding.
De bezoekers begonnen vooraf met een rondleiding door de voerkeuken bij de familie van Leeuwen. Alle 10.000 vleesvarkens op het bedrijf krijgen brijvoer. Arjan van Leeuwen (midden) noemt het werken met natte producten de rode draad op hun bedrijf. „We willen met zo min mogelijk gedroogde producten werken. Drogen kost energie en energie is geld.”
In het Limburgse Nederweert-Eind houden ze 10.000 vleesvarkens. De dieren hebben als genetica Topigs 20 met een Tempo eindbeer. Via de handelaar krijgen ze biggen van een vaste vermeerderaar aangeleverd. De slachtvarkens verkopen ze zelf aan slachterij Hilckmann. Naast varkens heeft het bedrijf 160 hectare grond, waarvan een derde in eigendom is.
CCM is één van de hoofdbestanddelen in de brij die ze aan de varkens voeren. Het voerrantsoen bestaat voor de helft uit een voormengsel met ccm, friet en brood.
Verder zit er in de brij: 15 procent tarwe, 15 procent gerst, 10 procent sojaschroot en 2,5 procent premix. De overige 7,5 procent bestaat uit zonnebloemschroot, aardappelstoomschillen, kaaswei, raapzaadschroot en bietenpulp.
In de schuur staan de uitdoseertanks. De dieren krijgen vijf voerbeurten per dag. Het voer betrekken ze van meerdere firma’s.
Ze slaan de ccm van hun land zelf ongedroogd op. Naast de oogst van eigen land hebben ze in de buurt zo’n 150 hectare ccm aangekocht. Afgelopen jaar hebben ze ongeveer 300 hectare ccm ingekuild. Er zit dit jaar in totaal 4.200 ton geplette korrelmais in de sleufsilo’s opgeslagen.
Aad van Leeuwen is opgegroeid met brijvoer. Nog dagelijks houdt hij zich bezig met het bereiden van het rantsoen. Meerdere keren per dag vult hij met de shovel de bunker met ccm.
Gastspreker Bart Swinkels was helder in zijn verhaal. „Je hebt een graanveld en dat graan moet zoveel mogelijk in een rechte lijn naar de varkens in de stal. Hoe meer omwegen dat graan maakt, hoe meer kosten er worden gemaakt. En volgens mij willen we onze varkens met zo min mogelijk kosten grootbrengen.”
Meer de eigen regie in handen nemen. Daar draait het volgens Swinkels om. „In de jaren 60 en 70 hebben de meelfabrieken adviseurs gekregen en die hebben de varkenshouder op allerlei manieren ontzorgd. Beide partijen hebben er wel bij gevaren, alleen door de kleiner wordende marges is de varkenshouder gedwongen om kritisch naar de kosten te kijken. En op voeding is nu eenmaal veel te besparen.”
Vooral bij vleesvarkens kun je eenvoudiger en sneller op voerkosten besparen. Uit zijn sigarendoosberekening spreek je volgens hem bij een zelfmenger die 5.000 vleesvarkens houdt over een prijsvoordeel van 75.000 euro op jaarbasis ten opzichte van een compleet voer. Hij zegt dat een investering in een hamermolen en menger dan al snel uit kunnen. Bij 500 zeugen is de winst kleiner. Swinkels schat dit voordeel in op ruim 20.000 euro.
In de bedrijvencarrousel is Daan Somers van Coppens Animal Solutions (CAS) duidelijk: „Darmgezondheid is varkensgezondheid. Wist je dat 40 procent van de biggen niets aan vast voer eet voor het spenen. Dus je stel voor, biggen worden gespeend en krijgen van de een op de andere dag alleen vast voer. Terwijl ze dat van te voren nog nooit gegeten hebben. Daar draait het dus om. Hoe kan ik die voeropname voor het spenen bevorderen?”
Michiel Stoutjesdijk van Nuscience legt de vraag neer of de varkenshouder beter af is als ze hun eigen voeren malen en mengen. De meningen bij het publiek zijn verschillend. Sommige zijn overtuigd van het kostenvoordeel en de eigen regie. Andere varkenshouders hebben de stelling: Schoenmaker blijf bij je leest. „Ik ben er de man niet voor om mij te verdiepen in voer.”
ForFarmers Hendrix denkt dat over vijf jaar 80 procent van de Nederlandse vleesvarkenshouders zelf hun voer mengt. „En dan bedoel ik dat ze 1 of 2 enkelvoudige grondstoffen of bijproducten die ze bijmengen”, zegt Corné van de Ven. „We zien dat bij deze groep de drive om de kosten te drukken en door de schaalvergroting is dit ook steeds aantrekkelijker.”
Rick Köningkrämer van Fransen Gerrits vraagt zich af hoeveel varkenshouders weten wat hun biggen direct na spenen aan voer opnemen. „Wie weet wat hun biggen in de 1e dag na spenen aan voer opneemt?” Het merendeel van de varkenshouders houdt zich stil. „Het is heel gemakkelijk te meten”, antwoord Köningkrämer. „Gebruik zakgoed van 25 kilo en kijk wat ze opnemen.”
