Planten houden klimaatverandering niet bij

Ongeveer de helft van alle planten is afhankelijk van vogels en zoogdieren voor verspreiding. Maar geschikte habitats verschuiven en planten verhuizen mee. Die migratie over soms honderden meters tot kilometers is echter met de dag moeilijker bij te benen, omdat zaadverspreidende dieren steeds vaker ontbreken. Die wederzijdse interactie is bepalend voor overleving van menig plantensoort. Het effect van wegvallen van dieren ofwel defaunatie is al wel op lokaal niveau bekend, maar nog niet op mondiale schaal. Daarom ontwikkelen de auteurs modellen op basis van data van vierhonderd zaadverspreidingsnetwerken. Hieruit blijkt dat teruglopende aantallen zaadverspreiders het vermogen van planten om klimaatverandering bij te benen al met 60 procent hebben verlaagd, met name buiten de tropen. Voor de toekomst zal defaunatie echter de grootste invloed hebben op plantenmigratie  in de tropen, omdat daar de meeste bedreigde diersoorten leven. Madagascar, Zuidoost-Azië en Midden-Amerika lopen het meeste risico. Volgens de onderzoekers is dat een conservatieve schatting, de daadwerkelijke impact is veel groter. Reden is dat, naast verdwijnen van soorten, versnippering van leefgebieden zaadverspreiding in de toekomst extra zal belemmeren.

Peter de Jaeger

1) https://www.science.org/doi/10.1126/science.abk3510

Beeld: Vlaamse gaai zorgt voor zaadverspreiding van ondermeer eik. Foto: Frans Berkelaar