12

Oeroude Hollandse coöperatie springlevend

1226 juni 2015, 08:0004 min

Hans van der Meer zag als varkenshouder en lid van de coöperatie Batavo het gedachtengoed van zijn overgrootouders langzaam verdwijnen. Na de afgelopen jaren aan de grillen van de vrije markt te zijn overgeleverd, heeft Batavo met een eigen varkensslachterij de oeroude coöperatieve boerengedachte weer nieuw leven ingeblazen.

Het gemengde boerenbedrijf ‘Vale do Jotuva’ (Vallei van de Jotuva-rivier) ligt in de gemeente Carambeí (Paraná). Het bedrijf heeft varkens, melkvee, pluimvee en akkerbouw. Vale do Jotuva is aangesloten bij de Braziliaanse Nederlandse landbouwcoöperatie Batavo. De coöperatie is in 1925 opgericht door Nederlandse emigranten en is daarmee de oudste coöperatie van Brazilië.

De 61-jarige Hans van der Meer is één van de vijf eigenaren van het gemengde agrarische bedrijf. Van der Meer is de varkensman en is verantwoordelijk voor de 380 zeugen en 3.000 vleesvarkens. Het gesloten bedrijf heeft drie locaties: de locatie met de zeugen en gespeende biggen en twee locaties met elk 1.500 vleesvarkens. De biggen zijn een kruising tussen de Deense zeug en PIC-337 eindbeer.

Veel is Van der Meer niet in de stallen te vinden. Vier medewerkers houden de zeugen en biggen bij en op beide vleesvarkenslocaties is één personeelslid fulltime actief. De hoge personeelsbezetting is nodig omdat er maar weinig is geautomatiseerd. Zo worden de dragende zeugen nog met de hand gevoerd. Het minimumsalaris in Brazilië ligt rond de 275 euro bruto per maand.

Afgelopen jaar speende Van der Meer 28,9 biggen bij zijn zeugen met een uitval van 12,19 procent tot spenen. De varkenshouder koopt de gelten vanaf 90 tot 150 kilogram aan. Sperma komt van de naburige landbouwcoöperatie Castrolanda. De zeugen hebben een vaccinatieschema met, Circo, Coli, Leptospirose, Snuffelziekte en Parvo plus Vlekziekte. De gespeende biggen krijgen een vaccinatie met Circo en Mycoplasma.

Bij warm weer past Van der Meer tunnelventilatie toe bij de kraam zeugen. In de zomer loopt het kwik op tot gemiddeld 30 graden en er meer neerslag valt. Als het winter is, is het droger met temperaturen die vaak niet boven de 15 graden komen. De gemeente Carambeí ligt op 1.000 meter boven de zeespiegel.

Naast zijn boerenwerk vervult de 61-jarige Van der Meer bestuurlijke activiteiten voor Batavo. Hij is secretaris van de Raad van Bestuur, daarnaast is hij actief in het bestuur van de Kredietcoöperatie en zit hij namens Batavo in het bestuur van de varkensslachterij.

De gloednieuwe varkensslachterij draait sinds januari. Met de bouw van de slachterij is een bedrag van 70 miljoen euro gemoeid. De slachterij heeft een slachtcapaciteit van 2.300 vleesvarkens per dag. Op weekbasis gaat het om 11.500 varkens en op jaarbasis om bijna 600.000 varkens. De slachterij is ontstaan uit een verdrag tussen de Braziliaanse Nederlandse landbouwcoöperaties: Arapotí, Batavo en Castrolanda. Samen vormen ze ABC-landbouwcoöperaties in de zuidelijke staat Paraná.

Naast de varkens heeft Vale do Jotuva een grondareaal van 680 hectare en 500 stuks melkvee. De 29-jarige Rik (foto) is de zoon van Hans van der Meer en is actief in de maatschap. Hij houdt zich bezig voornamelijk bezig met de akkerbouwtak. Zijn neven Robin en Peter houden het melkveebedrijf met bij. Hun 70-jarige vader Jaap Vink maakt als laatste deel uit van de maatschap. Hij is ongeneselijk ziek. Bij de zwager van Hans van der Meer is een paar maanden geleden alvleesklierkanker geconstateerd.

Het melkveebedrijf telt twee ligboxenstallen van 300 koeien met nu nog 480 koeien aan de melk. De koeien geven gemiddeld zo’n 15.000 liter per dag. Op het melkveebedrijf zijn ze nu bezig met concrete plannen bezig om de melkveestapel uit te breiden van 500 naar 900 koeien.

De nieuwe ligboxenstal is uitgerust met automatische mestschuif en ventilatoren. De van oorsprong Nederlandse Holstein koeien blijven het hele jaar rond op stal. De dieren krijgen naast krachtvoer meerdere keren per dag ruwvoer. Door de combinatie van vruchtbare grond met een aangenaam fris briesje en voldoende neerslag heerst er in de omgeving een gunstig landbouwklimaat met twee teeltseizoenen per jaar.

De 2 x20 melkput van Boumatic. Alle zuivel wordt door de ABC-coöperaties zelf verwerkt. Nog voor de eigen varkensslachterij zijn de drie landbouwcoöperaties in 2007 hun eigen zuivelverwerking gestart. Er werd een eigen zuivelfabriek gebouwd met een capaciteit van 400.000 liter per dag. Volgens Van der Meer een regelrecht succes. „Deze fabriek is al bijna afbetaald.”

Om het aanbod kwijt te kunnen, is het aantal fabrieken uitgebreid tot drie verwerkingslocaties. Samen verwerken ze twee miljoen liter melk per dag, waarvan 1,5 miljoen liter afkomstig is van de ABC-coöperaties. De zuivelfabrieken leveren hoofdzakelijk geconcentreerde melk aan multinationals als Nestlé en Danone. Naast een slachterij en zuivelverwerking hebben de Nederlandse coöperaties nog een tarwemaalderij met een maalcapaciteit van 10.000 ton per maand. Deze maalderij staat onder de administratieve leiding van Batavo.

Lees de reportage van Hans van der Meer in het vakblad Pig Business van juni.

Tekst: Ruben van Boekel

Beeld: Familie Van der Meer

Tags

Varkens Ondernemerschap Buitenland

Lees meer in het vakblad

In Vakblad Pig Business lees je wat speelt in jouw sector, met kennis, verhalen en duiding voor de praktijk.

Meer over het vakblad