Bodem warmt sneller op dan lucht

Drie graden hogere bodemtemperatuur in 2050 ten opzichte van 1980 heeft volgens bodemonderzoeker Guido Bakema gevolgen voor de plantengroei en de vochthuishouding van de grond. Het onderzoek richtte zich nog vooral op natuurontwikkeling, maar kieming en groei van gewassen is in hoge mate afhankelijk van de bodemtemperatuur. Bakema vindt het belangrijk meer te leren over de interactie van plantengroei, vocht en temperatuur voor de landbouw.

Op een weinig begroeide grond kan de temperatuur 30 procent sneller oplopen dan de luchttemperatuur. Droogt de grond uit, dan krijgt het proces een zichzelf versterkend effect. In steden is dat al waar te nemen. Waar veel kale oppervlaktes zijn ontstaan zogenaamde ‘hitte-eilanden’.

Landschapsinrichting

Een landschap met zowel zonnige als schaduwrijke plekken is beter bestand tegen droogte en hoge bodemtemperaturen. Gevoeliger zijn grasland en zeker kale akkers. „Bij korte en open vegetatie krijgen atmosferische condities meer vat op de bodemtemperatuur, wat de temperatuurextremen vergroot. Op graslanden gebeurt dat bijvoorbeeld door te plaggen, of zelfs gewoon door te maaien. Kappen en snoeien heeft hetzelfde effect in bossen en struwelen. Maar als vegetatie de kans krijgt om dichter te worden, zie je juist het tegenovergestelde gebeuren”, aldus Bakema.