14

Belgische regelgeving hindert Henk van den Borne

143 november 2015, 10:0005 min

De Interimwet joeg Henk van den Borne bijna dertig jaar geleden weg uit Nederland. Vlak over de grens in België bouwde hij een gesloten varkensbedrijf met 460 zeugen en 4.480 vleesvarkens op. Maar de regels die hem wegdreven uit Nederland, ziet hij in België in nog extremere mate terugkomen.

Omdat hij vooruit wilde als boer en de toenmalig landbouwminister Gerrit Braks in 1984 de Interimwet in Nederland afkondigde, zocht Van den Borne een uitweg. Die vond hij vlak over de grens in het Belgische Arendonk. De huidige locatie was op moment dat ze het kochten niet meer dan een stuk landbouwgrond dat nog geen bouwkavel was. Pas na twee jaar toen al de benodigde vergunningen rond waren, konden ze beginnen met bouwen.

Ze bouwden een gesloten bedrijf met 200 zeugen en 1.500 vleesvarkens op. In 2011 volgde de laatste grote uitbreiding. Ze verdubbelden het aantal dieren. Een nieuwe stal voor gespeende biggen en vleesvarkens bouwden ze er op hun locatie bij. Ze houden nu 460 zeugen en 4.480 vleesvarkens met volledige eigen geltenaanfok.

Samen zijn vrouw Gerda is Henk van den Borne eigenaar van het bedrijf wat naast varkens nog 9 hectare grond telt. Op het bedrijf is één vaste medewerker in dienst. Henk (53) en Gerda (51) hebben vier kinderen: Lisa (23), Tiene (21) en de tweeling Dirk (20) en Judith (20).

Met de uitbreiding in 2011 stapten ze gelijk over van een weeksysteem naar een vijfwekensysteem. Van den Borne werkt met vier groepen zeugen van 110 zeugen. Bijzonder aan de kraamstal is dat het om één grote ruimte met 112 kraamhokken gaat. „Met de verbouwing hebben we de oude afdelingsmuren er tussenuit gehaald en zijn we gaan werken met een grote kraamafdeling”, zegt Henk van den Borne.

We hebben dit gedaan, omdat we werken met inlaatventielen en dan werkt één grote afdeling het best.” Een groot voordeel vindt hij het overzicht. Tijdens het interview zijn de biggen vier weken oud en de volgende dag worden ze gespeend. „Er is nu wel minder overzicht door de vele spinnenwebben”, lacht Van den Borne.

Aan de kraamstal grenst de dek- en wachtstal. Van den Borne zet zijn zeugen in de eerste vier weken van de dracht in voerligboxen vast. In België gelden de Europese dierenwelzijnsregels en is dit toegestaan.

De oude meststallen gebruikt hij nu als groepshuisvesting voor zijn zeugen. In elk hok zitten vier dragende zeugen. De dieren krijgen aan een lange trog twee voerbeurten per dag. Hoewel de stal oorspronkelijk niet voor zeugen is gebouwd, zegt de Nederlander dat de stal naar tevredenheid werkt.

Van den Borne heeft twee grote gespeende biggenafdelingen met elk 1.400 biggenplaatsen. Elke afdeling heeft 60 hokken met ruim 20 dieren per hok. Bij het spenen selecteert hij samen met zijn vaste medewerker alle biggen op gewicht en geslacht. „Met spenen betekent dat we dan op die dag 1.400 biggen in onze hand hebben gehad.”

De biggen liggen op een volledige kunststofrooster. Aan weerszijden van het hok is een lange voertrog waar de dieren drie voerbeurten per dag krijgen. De eerste tien dagen na spenen krijgen ze verwarmde brij. Bijzonder is dat elk hok is uitgerust met een onderkruip. De eerste vier weken zet Van den Borne de onderkruip in, maar daarna gaat deze omhoog. „Dan produceren de dieren zelf voldoende warmte.”

Bij de vleesvarkens werkt hij met drie leeftijdsgroepen. Ook hier werkt hij met grote afdelingen. Hij heeft drie afdelingen van 720 dieren, drie afdelingen van 480 dieren en een afdeling van 80 dieren. Elk hok telt 10 tot 12 dieren. De vleesvarkens krijgen aan een lange voertrog drie voerbeurten per dag. In de oude stallen is nog plaats voor 800 vleesvarkens. Die gebruikt hij vooral voor de restdieren en opfokgelten.

Vanaf het begin voert de Nederlandse varkenshouder al zijn dieren brijvoer. Hij zegt dat zeker in zijn beginjaren ze in België niet bekend waren met brijvoer. „Toen we met brij begonnen, was hier nauwelijks ervaring en kennis over.” Dit levert de Nederlander ook een voordeel op. Door het grote aanbod van restproducten uit de voedingsmiddelenindustrie en de kleine vraag, levert in België brijvoer een groter financieel voordeel op.

De hoofdbestanddelen van zijn rantsoen zijn ccm, tarwe en gerst. Hij werkt daarnaast nog met natte bijproducten als tarwezetmeel, aardappelstoomschillen en tarwegistconcentraat. Het rantsoen bestaat bij de vleesvarkens voor 20 procent uit aanvullend voer en bij de kraamzeugen voor bijna 40 procent.

Zelf teelt Van den Borne een deel van zijn korrelmaïs. Hij heeft 9 hectare grond in eigendom wat goed is voor 100 ton ccm. Hij heeft een opslagcapaciteit voor 500 ton ccm op zijn erf. De overige 400 ton koopt de Nederlander in de buurt aan. Hij begroot de aankoop van ccm dit jaar ongeveer op 125 euro per ton. Sinds vorig jaar zijn broer Ad een maïsdorser heeft gekocht, oogst hij zelf de korrelmaïs.

Op het bedrijf werken ze met een kruising tussen de Topigs 20-zeug en de Franse Piétrain eindbeer van Gene+. Ze hanteren een vijfwekensysteem. Alle beren castreren ze. Via een Nederlandse handelaar levert Van den Borne al zijn vleesvarkens aan de Duitse markt. De zeugen vaccineren ze tegen PRRS, Coli en Parvo plus Vlekziekte. Alle biggen krijgen een enting tegen Circo en Mycoplasma.

Lees het hele verhaal van Henk en Gerda van den Borne in het vakblad Pig Business van donderdag 5 november.

Tekst: Ruben van Boekel

Beeld: John Peters

Tags

Varkens Ondernemerschap Buitenland

Lees meer in het vakblad

In Vakblad Pig Business lees je wat speelt in jouw sector, met kennis, verhalen en duiding voor de praktijk.

Meer over het vakblad