Liquiditeitsmarge melkveehouders maakt duikvlucht naar beneden: slechts twee cent per kg melk

De daling van de liquiditeitsmarge doet zich voor bij alle productieniveaus. Wel zien de bedrijfskundigen van Alfa een correlatie met de intensiteit van bedrijven. De hoogste marge is te vinden bij bedrijven met minder dan 15.000 kg melk per hectare. De laagste marge noteren melkveehouders met meer dan 20.000 kg melk per hectare.

Het gemiddelde melkveebedrijf dat klant is bij Alfa produceerde vorig jaar 1,18 miljoen kg melk met 126 melkkoeien en 67 stuks jongvee. De 25 procent beste bedrijven produceren gemiddeld genomen 106.493 kg melk meer, met 8.944 kg melk per koe, wat 331 kg lager ligt dan het gemiddelde. De kritieke melkopbrengst laat een grote spreiding zien: 40,86 euro per 100 kg melk bij de 25 procent beste bedrijven, 51,36 euro bij de 25 procent slechtste.

‘Sector weer terug bij af’

In combinatie met de dalende melkprijs blijft daardoor gemiddeld 1,70 euro per 100 kg melk over. Hans de Bie, marktmanager Agri & Food bij Alfa: “Ik wist dat de marge gedaald zou zijn, maar van twee cent per liter schrok ik toch wel. Een teruggang van acht cent in een jaar is heftig. Het is net alsof de sector weer terug is bij af, in de jaren dat de marge vaker een paar cent was.”

Wereldwijde vraag blijft groot

Turbulentie op de wereldmarkt voor zuivel speelt de Nederlandse melkveehouder parten, constateert hij. “Er zit ook wel een stukje speculatie in, maar uiteindelijk is de Nederlandse situatie een afgeleide van wat er internationaal gebeurt. Gelukkig is de vraag naar zuivel wereldwijd groot, zoals Wageningen University & Research al heeft geanalyseerd. Nu nog een passende Nederlandse melkprijs de komende jaren. Er komt genoeg op melkveehouders af, met het verlies van derogatie, de klimaatwetgeving, de inflatie en hogere rentepercentages dan we de afgelopen jaren gewend waren.”

Een hogere productie is niet altijd de oplossing, zoals de cijfers uitwijzen. “Op zich een logische strategie voor veel melkveehouders. Als je meer koeien wilt houden loop je tegen verschillende problemen aan. Het enige waar je dan nog op kunt sturen is de productie per koe opvoeren. Maar je moet wel heel goed nadenken of je dat wel meer geld oplevert. Per situatie is het maatwerk.”

Rentelast bedrijven fors omhoog

Niet toevallig gaat bedrijfskundig adviseur Gijsbert Kamphorst van Alfa in het tweede artikel op de liquiditeitstekorten in. Hij berekende dat de rentelast van bedrijven fors omhoog is gegaan. Financieren is in twee jaar tijd 4 cent per kg melk duurder geworden (bij een financiering aan 1,09 euro per kg). De gemiddelde melkveehouder die klant is bij Alfa gaf in 2023 9,10 euro per 100 kg melk uit aan rente en aflossing. De stijging van 1,01 euro in een jaar tijd komt vooral voor rekening van die hogere rente. Kamphorst: “Doordat diverse rentecontracten momenteel nog in de periode voor 2022 zijn vastgelegd, verwachten we een verdere stijging in de rentelasten. De actuele rente ligt vaak nog op een hoger niveau.”

Daarom houdt Alfa een pleidooi voor het maken en regelmatig actualiseren van een liquiditeitsprognose. Ook een meerjarenbegroting geeft meer inzicht in het financiële perspectief.

De nieuwste versie van Cijfers die Spreken is te vinden op onze website.