NVWA: 'Te vaak overtredingen bij het vervoer van hoogdrachtige runderen'

In de slachthuizen zelf trof de NVWA 114 keer kalveren in runderen aan waarbij de draagtijd meer dan 90 procent bedroeg. Vanwege de kwetsbaarheid van kalf en koe is het niet toegestaan runderen waarbij de draagtijd meer dan 90 procent bedraagt of koeien die minder dan een week geleden afkalfden te vervoeren.

Strenge controle

‘Een hoogdrachtig rund of pas afgekalfd rund vervoeren is een zware overtreding omdat het welzijn van de dieren daarbij ernstig kan worden geschaad. We controleren daar dan ook strikt en streng op. Voor ons geldt dat elk dier dat niet mag worden vervoerd, maar toch wel wordt vervoerd, er een teveel is’, legt dierenarts Daphné Tindemans uit op de site van de NVWA. De controle vindt op verschillende plaatsen en manieren plaats. Bij de veehouder, tijdens vervoerscontroles, administratief en tijdens het toezicht op slachthuizen en verzamelplaatsen.

Onderzoek beweegredenen veehouders

De NVWA zet het komende jaar maximaal in op het voorkomen van transporten van kwetsbare runderen. Om te beginnen roepen zij de sector op om alleen dieren te vervoeren die het aankunnen, en tegelijkertijd maatregelen te nemen om het risico op letsel of onnodig lijden te voorkomen. Met een brede aanpak van dit probleem wil de NVWA de naleving van de regels omtrent het vervoer van runderen verbeteren.

In het kader van deze brede aanpak onderzoekt de NVWA de beweegreden van veehouders om, ondanks een verbod, toch hoogdrachtige runderen te vervoeren. Met de uitkomsten van het onderzoek wil de NVWA haar handhavingsaanpak beter afstemmen op de dagelijkse praktijk en het gesprek met de sector aangaan. ‘Veehouders kunnen voorkomen dat deze koeien worden vervoerd. Bijvoorbeeld door voorafgaand aan het vervoer drachtcontroles te laten uitvoeren door een dierenarts, of door dek- of inseminatiedata zorgvuldig en juist te registreren’, schrijft Tindemans op de NVWA-site.

Handhaven met terugwerkende kracht

Een goede handhavingsaanpak is van groot belang voor het juist naleven van de regels, stelt de NVWA op haar site. Zo bleek de in 2022 aangekondigde aanpak van strafrechtelijke vervolging bij het niet naleven van de regels niet uitvoerbaar en dus ook weinig effectief. Het was voor de NVWA de aanleiding na het verkennen van de verschillende alternatieven over te stappen op handhaving via het bestuursrecht. ‘We hebben hier met interne en externe partijen zorgvuldig over gesproken. Dit heeft uiteindelijk tot het besluit geleid om te handhaven via het bestuursrecht. De uiteindelijke keuze voor een effectieve aanpak van deze overtredingen, heeft meer tijd in beslag genomen dan voorzien, met als gevolg dat er op slachthuizen sinds 2022 weliswaar rapporten van bevindingen zijn geschreven voor het vervoeren van vermoedelijk hoogdrachtige runderen, maar dat deze nog niet zijn verwerkt’, legt Tindeman uit. De reeds opgestelde rapporten behandelt de NVWA op dit moment met voorrang, zodat eerder begane overtredingen alsnog van een passende sanctie worden voorzien. In uitzonderlijke gevallen kan de NVWA nog steeds terugrijpen op het strafrecht, maar dat is tot op heden niet nodig geweest.