Geduldig zijn na investering in houtige gewassen

De Zeeuwse Dick Harinck probeert de monocultuur op zijn akkerbouwbedrijf te doorbreken. Eén van de maatregelen is de aanplant van bomen en struiken, dat deed hij vorig jaar. In de begingroei zullen bomen en struiken langzaam ontwikkelen, verwacht hij. Na twee jaar gaan die soorten meer ruimte innemen. Ze hebben het in ieder geval goed overleefd. ‘Er is wel eens eentje afgevreten door een haas of weg geconcureerd door de florerende klavers, maar gemiddeld genomen staan ze er allemaal goed bij.’

Klavers

Harinck zaaide om verschillende redenen klavers tussen de bomenrijen. ‘Het is goed voor de bodemgezondheid om levende wortels in de grond te hebben. Klavers brengen iets van verrijking in de grond, omdat ze stikstof binden. Groen houden van de bodem is vooral belangrijk. Het is altijd beter dan bruine grond.’ Hij hoopt dat zich een gezonde bodem ontwikkelt onder de agroforestrystroken. ‘Akkerbouw is vooral bacteriologisch gedreven. In de bosgrond wil je dat schimmels dominant zijn.’

Half maart kon de akkerbouwer de klaver pas zaaien, want de omstandigheden waren dit jaar erg lang nat. ‘Ik zaaide een mix van verschillende klavers. Het zijn rode en witte klaver, rolklaver en hopklaver.’ De klavers bedekken de grond vlot en onderdrukken dus ook onkruid. De zaai in de stroken kan door de bomen niet met een machine. ‘Ik rekende uit per hectare hoeveel zaad je nodig hebt. Dat rekende ik om naar de drie meter brede stroken. Toen zaaide ik met de hand. Inwerken kon ook niet, maar ik koos een moment dat de grond vochtig was en de weerberichten een buitje afgaven.’

Harinck zaaide en pootte zijn gewassen een klein stukje van de agroforestrystroken af. ‘In de volgende jaren moet dat waarschijnlijk steeds een stukje verder er vanaf. Direct naast de bomenranden groeit het niet zo goed. Ook omdat we bij het inplanten naast de strook hebben gereden in natte omstandigheden, dat zie je nu wel terug. Vergelijk het met de slootkant. De eerste drie meter daarnaast wil het gewas daar ook nooit geweldig goed groeien en staat er meer onkruid.’

Wandelaars uit het dorp vinden de opzet van de stroken nu al mooi staan in het landschap. Collega’s kijken kritisch mee. ‘Andere akkerbouwers noemen me wel moedig, zeker als ze zien dat onder andere de akkermelkdistel in de stroken staat te bloeien. Dat soort wortelonkruiden zie je in de stroken en ook wel wat andere soorten, zoals kruiskruid en kamille.’

Onkruid dat vanuit de randen uitzaait naar de akkers zal Harinck met wat extra maatregelen weg zien te houden. Dat zal zich vooral uiten in wat vaker een vals zaaibed maken in de grond direct naast de stroken. Handmatig zal dat wat te veel werk zijn. ‘Je moet er net wat tijd voor hebben. Net als in hoge gewassen knip ik wel eens de bloemknopen uit de distels. Als straks de boompjes met hun blad het licht uit de rijen houden, wint de haag van het onkruid.’

Foto's en tekst door Jorg Tonjes