Stikstofoverschot landbouw op laagste niveau sinds 1990

Het stikstofoverschot wordt berekend door de aangevoerde stikstof (via bijvoorbeeld krachtvoer en kunstmest) te verminderen met de stikstof die is vastgelegd in dierlijke en plantaardige producten en de stikstof die buiten de landbouw wordt afgevoerd.

De twee grootste bronnen van stikstof in de landbouw in 2023 waren krachtvoer (396 miljoen kilogram) en kunstmest (193 miljoen kilogram). Het stikstofoverschot verdwijnt deels naar de lucht en deels naar de bodem. In 2023 ging respectievelijk 83 miljoen kilogram stikstof naar de lucht en 182 miljoen kilogram naar de bodem.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Het stikstofoverschot in de landbouw is in 2023 afgenomen door een combinatie van factoren. Via de aanvoer daalde het stikstofgehalte in verschillende soorten krachtvoer, en het gebruik van krachtvoer nam af door de krimp van de varkens- en pluimveestapel. De aanvoer van stikstof via krachtvoer daalde met 4 procent ten opzichte van 2022.

In 2023 werd er iets meer stikstof via kunstmest aangevoerd dan een jaar eerder. In 2022 daalde het gebruik van kunstmest aanzienlijk, mede door de hoge prijzen.

Hoge opbrengsten ruwvoer

Aan de afvoerkant steeg de opname van stikstof door gewassen. De zomer van 2023 was vrij nat, wat resulteerde in hoge opbrengsten van ruwvoer zoals kuilgras en weidegras. Hierdoor werd 23 procent meer stikstof van het land afgevoerd via de oogst van ruwvoer voor vee, wat neerkomt op 281 miljoen kilogram. Het stikstofgehalte van het gras was eveneens hoger dan in 2022. Deze extra stikstofopname door gewassen droeg bij aan een vermindering van het stikstofoverschot in de bodem.

De hoeveelheid stikstof in dierlijke mest nam in 2023 licht af: tot 464 miljoen kilogram. De stikstofuitscheiding van de varkenssector daalde met 8 procent en die van de pluimveesector met iets meer dan 2 procent. Bij rundvee steeg de stikstofuitscheiding echter met bijna 2 procent, ondanks dat het aantal runderen vrijwel gelijk bleef.