Landbouw gebruikt 22 procent minder gewasbeschermingsmiddelen

Het CBS vraag landbouwbedrijven eens in de vier jaar hoeveel middelen ze gebruiken per gewas. Het weer heeft in de teelt vaak een grote rol in het gebruik. 2024 was in dat opzicht een extreem nat jaar. In 2020 was juist aan de droge kant. Daarom is de afname van het middelen gebruik extra opvallend.

Op bijna 98 procent van het landbouwoppervlakte van de 44 gewassen in het onderzoek worden de middelen gebruikt. Dat is sinds 2020 nauwelijks veranderd. Het gaat om middelen op basis van chemisch en microbiologisch werkzame stoffen. Een aantal van de producten, zoals paraffineolie, zijn als groene gewasbescherming aangemerkt. 26 procent van de gebruikte middelen viel in 2024 onder deze categorie.

Meeste middelen ingezet tegen schimmels en bacteriën

Bijna 1,7 miljoen kilogram gewasbeschermingsmiddelen (uitgedrukt in werkzame stof) werden gebruikt om schimmels en bacteriën te bestrijden. Door de natte weersomstandigheden is dat niet heel opmerkelijk. Dat dit 24 procent minder is dan in 2020 komt volgens het CBS ook omdat mancozeb toen nog was toegestaan, maar vanaf 2021 niet meer. Met 42 procent blijft blijft dit de meest gebruikte groep van gewasbeschermingsmiddelen.

Voor onkruidbestrijding en loofdoding is 1,1 miljoen kilogram werkzame stof gebruikt, 15 procent minder dan in 2020. Telers gebruikten 34 procent minder insecticiden. Er was een toename van overige middelen, zoals bijvoorbeeld in de bestrijding van slakken, voor kiemremming of voor plantengroeiregulatie. In deze groep valt ook een aantal middelen die in de biologische landbouw zijn toegestaan. Dit gebruik is met meer dan vijftig procent toegenomen.

Lelieteelt halveert het middelengebruik

Meer dan de helft van het middelen wordt in de teelt van aardappelen en lelies toegepast. Het middelengebruik in de lelieteelt is echter wel meer dan gehalveerd: van 601.000 naar 273.000 kilogram. Het gebruik van paraffineolie is afgenomen met 220.000 kilogram. Ook het verbod van mancozeb heeft invloed op de cijfers voor de lelieteelt. In 2020 lag dit gebruik nog op 114.000 kilogram. Het middelengebruik voor schimmelbestrijding voor lelies is 72 procent lager dan vier jaar eerder

Phytophthora is de reden dat het middelen gebruik in de aardappelteelt wel was toegenomen. Er werd 445.000 kilogram aan middelen ingezet tegen schimmels en bacteriën, dat lag in 2020 nog op 320.000 kilogram. Bij ruim de helft van de onderzochte landbouwgewassen lag in 2024 het middelengebruik lager.

Hoogste gebruik per hectare

Het gebruik van middelen per hectare lag bij de teelt van rozen onder glas het hoogste (75 kilogram), gevolgd door chrysanten onder glas. Op de derde plek van het gemiddelde middelen gebruik staat de lelieteelt. Voor pootaardappelen, appels en peren worden tussen de 20 en 30 kilogram actieve stof gebruik. De uienteelt heeft het gebruik van middelen per hectare ruim gehalveerd.