Breed gedragen plan van aanpak preventie Afrikaanse varkenspest gepresenteerd

‘Preventie van Afrikaanse varkenspest is van groot belang, omdat er géén geschikt en toegelaten vaccin bestaat. En het dus niet mogelijk is om te vaccineren tegen AVP’, aldus de ondertekenaars van het plan van aanpak.

Concrete acties

Het doel is om via concrete acties de kans op introductie van het virus in Nederland te verkleinen en voorbereid te zijn op een mogelijke uitbraak in het geval er toch introductie plaatsvindt. Het plan sluit aan op het provinciale faunabeleid en de faunabeheerplannen. De uitvoering loopt in principe tot 2028, tenzij eerder een uitbraak plaatsvindt. In dat geval worden de acties versneld uitgevoerd onder regie van het ministerie van LVVN.

Provincies verantwoordelijk voor preventie

De verantwoordelijkheidsverdeling voor de uitvoering van het plan van aanpak sluit volgens de ondertekenaars aan op de praktijk: het faunabeheer (met als onderdeel daarvan het beleid op het beheer van wilde zwijnen) ligt bij de provincies, terwijl dierziektebestrijding van bestrijdingsplichtige dierziekten een taak is van het rijk. Dat betekent dat provincies verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van een groot deel van de genoemde preventieve acties. Over de bekostiging van preventieve maatregelen wordt overleg gevoerd in het kader van het Natuurpact en het gedecentraliseerde natuurbudget in 2025.

Specifiek beleid voor specifieke locaties

Het preventieplan bevat specifiek en concreet beleid op specifieke locaties om de kans op de introductie van AVP in wilde zwijnen te verkleinen. Te denken valt aan verbetering van beheer (afschot, afrastering, monitoring en onderzoek naar niet-dodelijke middelen voor het beheer van wilde zwijnen. Maar ook het versterken van kennis bij jagers en een onderzoek naar mogelijkheden voor de afvoer van slachtafval om belemmeringen bij het beheer van wilde zwijnen weg te nemen.

In kaart gebracht

Daarnaast moeten potentiële besmettingszones in kaart worden gebracht en voorbereidingen worden voorbereidingen getroffen op het plaatsen van wildrasters en afspraken gemaakt over personeel en middelen bij zoekacties naar kadavers van wilde zwijnen. Verder moet het bestrijdingsplan om Nederland na een uitbraak weer vrij te krijgen, geactualiseerd worden. Tot slot moet de samenwerking met veiligheidsregio’s in het geval van een uitbraak in beeld worden gebracht.

Vervolg taskforce AVP

De provincies Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel, terreinbeherende organisaties Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en LandschappenNL, de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) hebben in de taskforce AVP vanaf 2020 gezamenlijk gewerkt aan de uitvoering van de Roadmap Preventie AVP.

Zestien aanbevelingen

In deze Roadmap stonden zestien aanbevelingen die tot doel hadden de kans op introductie van het AVP-virus in Nederland te verkleinen. Daarbij werden vier thema’s onderscheiden: de varkenshouderij, wilde zwijnen, menselijk handelen en bestrijden aan de bron. ‘In 2023, ruim drie jaar na oplevering van de Roadmap, is aan het overgrote deel van de aanbevelingen die in de Roadmap zijn opgenomen goeddeels invulling gegeven’, stellen de betrokken partijen.

Structurele borging ontbrak

In 2023 werd ook de samenwerking tussen de verschillende overheden, POV en natuurorganisaties geëvalueerd. Daar bleek dat samenwerking effectief, maar nog te vrijblijvend was. Dat moet beter. Het nieuwe plan van aanpak is dan ook opgesteld om resterende acties af te ronden.