Ierland het enige EU-land met derogatie in 2026

Derogaties van andere landen, waaronder Nederland, werden tot nu toe niet verlengd door het Nitraatcomité in Brussel. Volgens LTO Nederland geeft de Ierse derogatie de Nederlandse landbouw hoop. Het laat volgens de boerenorganisatie zien dat de EU ruimte ziet om derogaties te verlengen wanneer landen aanvullende maatregelen nemen. ‘Het feit dat Ierland nu wél weer derogatie krijgt, toont aan dat nieuwe derogaties mogelijk en wenselijk kunnen zijn,’ stelt de organisatie.

Extra voorwaarden voor Ierland

De Ierse derogatie moet nog formeel worden bekrachtigd door de Europese Commissie; ook zijn de details van het uitvoeringsbesluit nog niet bekend. Wel staat vast dat Ierland extra voorwaarden krijgt, onder andere om beter te voldoen aan de habitatrichtlijn en om de waterkwaliteit verder te verbeteren. Dat Brussel desondanks ruimte biedt voor verlenging, ziet LTO als een belangrijk signaal richting andere lidstaten.

Zorgen over Nederlandse aanvraag

Tegelijk maakt LTO zich grote zorgen over berichten dat de Europese Commissie het Nederlandse derogatieverzoek zou willen afwijzen. Hoewel formele duidelijkheid nog ontbreekt, zou behoud van derogatie ‘onder aanzienlijke druk’ staan. Het wegvallen ervan zou grote gevolgen hebben voor de Nederlandse landbouw, en vooral voor de melkveehouderij. Zonder derogatie lopen mestafzetkosten sterk op, verstopt de mestmarkt verder en neemt het gebruik van kunstmest toe, met zowel economische als ecologische nadelen.

Derogatie als essentieel instrument

LTO benadrukt dat derogatie voor Nederland geen gunst is, maar een essentieel instrument om mest verantwoord op grasland te benutten. De combinatie van veel grasland en melkveehouderij maakt dat nutriënten efficiënt kunnen worden gebruikt en waterkwaliteit geborgd blijft. ‘Goed presterende bedrijven moeten worden beloond, niet beperkt,’ aldus de organisatie.