Slim bemesten en meten
Zo beperkt Walter Biemans nitraatuitspoeling in de prei- en andijvieteelt
Van nitraatmetingen vóór planten tot groenbemesters en watergift: zo combineer je vakmanschap en data

Voor we gaan planten, nemen we van alle percelen grondmonsters en meten we het nitraatgehalte. Zo stemmen we de basisgift stikstof af op de behoefte van het gewas.
Biemans werkt met een uitgekiende teeltafwisseling en houdt het organisch stofgehalte in de bodem hoog. “Organische stof zorgt ervoor dat de uitspoeling van nitraat zoveel mogelijk wordt beperkt. Elk jaar strooien we compost, zodat onze percelen tussen de 3 en 4 procent organische stof bevatten.”
Focus op vakmanschap
Het DAW-project Focus op Vakmanschap, waarin telers samen met erfbetreders en organisaties als ZLTO zoeken naar praktijkgerichte oplossingen, speelt een belangrijke rol. In Brabant wordt gewerkt aan betrouwbare en gevalideerde meetprotocollen, waarbij op meerdere momenten in het seizoen nitraatmetingen worden uitgevoerd.
“We nemen verschillende maatregelen om nitraatuitspoeling zoveel mogelijk te beperken,” legt Biemans uit. “We zorgen elk jaar voor voldoende organische stof in de bodem, stemmen de stikstofgift nauwkeurig af op de behoefte van het gewas, telen groenbemesters en letten goed op de watergift. Door deze aanpak houden we de uitspoeling onder controle en blijft het gewas gezond.”
Stikstof wordt vaak in één of meerdere giften toegediend, afhankelijk van het groeistadium van het gewas. In de beginfase kiest Biemans soms voor nitraat, dat direct opneembaar is. Later in de teelt kan (deels) ammonium worden gebruikt, zoals kalkammonsalpeter, waarbij stikstof geleidelijk vrijkomt. Zo sluit de bemesting beter aan op de behoefte van het gewas en wordt uitspoeling beperkt.
De sector experimenteert met lagere stikstofgiften, maar dat leidt soms tot opbrengstderving en mindere kwaliteit. Uit het DAW-traject blijkt dat de bodem zelf vaak meer invloed heeft op uitspoeling dan de hoogte van de gift. Factoren als voorteelt, mineralisatie en grondwaterstand spelen een grote rol.
Biemans ziet doelsturing als de toekomst:
Het doel is om precies te geven wat het gewas nodig heeft, niet meer. We strooien liever iets minder dan te veel, want organische stof levert gedurende de teelt ook nog stikstof.
Tot slot benadrukt Biemans het belang van vakmanschap: “Iedereen doet het op zijn eigen manier, maar uiteindelijk draait het om goed meten, afstemmen en leren van ervaringen. Zo houden we de prei- en bladgroententeelt duurzaam en toekomstbestendig.”
Meer weten over het DAW-project Focus op Vakmanschap in Brabant en Limburg? Neem contact op met Frans Geijs via frans.geijs@zlto.nl. Meer weten over nitraatuitspoeling voorkomen en maatregelen nemen voor beter bodembeheer? Kijk op www.agrarischwaterbeheer.nl

Deltaplan Agrarisch Waterbeheer
Water is essentieel voor jouw vee en gewas. Hoe je met jouw bodem en water omgaat heb je zelf in de hand. Jouw situatie is anders dan die van de buurman. Toch los je sommige knelpunten misschien niet zo makkelijk alleen op. Het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer helpt jou om grip te krijgen op bodem- en waterbeheer. Met maatregelen, kennis, geld en aandacht voor jouw plannen.
Wij werken voor jou samen met boerenorganisaties, waterschappen, natuurorganisaties, ministeries en provincies. Sinds 2013 werken we samen met boeren en tuinders aan bodem- en waterprojecten. De meeste begonnen gewoon aan de keukentafel. Voor voldoende en schoon water en een gezonde bodem, nu en in de toekomst. Daar doen wij het voor.