Seleniumrijke gewassen moeten helpen bij mondiale tekorten in voedsel

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie hebben vijfhonderd miljoen tot een miljard mensen gezondheidsproblemen door seleniumtekort. Selenium is een element dat in kleine hoeveelheden nuttig en zelfs noodzakelijk is voor mensen, dieren en planten. Maar bij iets hogere concentraties wordt het giftig. De meeste planten hebben selenium niet nodig en bevatten van nature weinig van dit element. Hierdoor krijgen mensen via voedsel vaak maar kleine hoeveelheden binnen.

Onderzoekers van Wageningen University & Research (WUR) hebben samen met de Universiteit van Turijn in Italië een metabole kaart opgesteld die beschrijft hoe planten selenium opnemen en verwerken. Die kennis kan helpen bij het ontwikkelen van gewassen met meer selenium. Om dit mogelijk te maken, willen onderzoekers begrijpen hoe planten selenium opnemen en opslaan.

De kennis die bij het opstellen van de metabole kaart is vergaard, moet helpen om vervolgonderzoek naar seleniumrijke gewassen gerichter op te zetten. Zulke gewassen zouden in de toekomst kunnen bijdragen aan het verminderen van seleniumtekorten in ons voedsel en zo de gezondheid te bevorderen.

Hoe willen de onderzoekers de geheimen van selenium ontrafelen?

Een opvallend plantje dat mogelijk bijdraagt aan de kennisontwikkeling is Neptunia amplexicaulis. Deze soort groeit in de woestijn van Queensland in Australië en is bijzonder verzot op selenium, dat lokaal in verhoogde concentraties in de grond aanwezig is. Hij is benieuwd te ontdekken hoe deze hyperaccumulator zoveel selenium kan opslaan zonder giftige effecten. Juist dat maakt ze interessant voor onderzoekers die willen begrijpen hoe planten omgaan met selenium.

Naast het ontrafelen van de moleculaire fysiologie is een belangrijke volgende stap ook om te achterhalen welke transporteiwitten de plant gebruikt om selenium op te nemen en te verplaatsen van de wortels naar jonge scheuten en bloeiwijzen.