Binden en neutraliseren kan 1,5 liter per koe extra opleveren

“Bij ons hoofdkantoor in Port Talbot hebben we een laboratorium waar we met MycoCheck voermonsters uit de hele wereld onderzoeken op mycotoxinen”, vertelt Peter van der Vegt, Global Lead Technical Service bij Volac Animal Nutrition. “Van de ongeveer 900 onderzochte monsters in 2025 bleek maar liefst 93,5 procent mycotoxinen te bevatten. In de helft van de gevallen waren die een risico voor de gezondheid en melkproductie van de koeien. Het toont aan dat mycotoxinen niet onderschat moeten worden.”

Nederlandse praktijkproef

Hoe zit het in Nederland? Ook Nederlandse rantsoenen bevatten vrijwel allemaal mycotoxinen. Dit komt naar voren uit de praktijkproef ‘Meten is weten 2.0’ van Volac samen met het loonvoerbedrijf Koeienvoeren.nl. Afgelopen januari is gekeken naar de aanwezigheid van mycotoxinen in het rantsoen van 63 Nederlandse melkveebedrijven. Dit waren bedrijven die hun koeien laten voeren door het loonbedrijf in het Zuid-Friese Tjerkgaast. Tijdens de presentatie van de resultaten gaf Reitze de Jong van het loonbedrijf aan dat ze actief meedenken in het optimaliseren van de melkproductie van hun klanten. “Daar sluit dit onderzoek op aan.”

94 procent besmet

Voor het onderzoek zijn aan het voerhek monsters genomen direct na het uitdraaien en een tweede monster van het restvoer. Deze monsters zijn vervolgens naar het geaccrediteerde Volac-laboratorium in Port Talbot verstuurd voor het uitvoeren van de MycoCheck. In totaal zijn 184 monsters onderzocht op 31 verschillende mycotoxinen. In maar liefst 94% van de monsters werden mycotoxinen aangetroffen. In 47% van de monsters ging het om een gemiddeld tot hoog risico. Dit houdt in dat de aangetroffen mycotoxinen mogelijk een nadelig effect kunnen hebben op de prestaties van de koeien. Bij 31% van de monsters was het risico gemiddeld en bij 22% was het risico laag.

DON’s en ZON’s vormen grootste risico

Van de mycotoxinen vormen deoxynivalenol (DON) en zearalenon (ZON) het grootste risico. Deze gifstoffen werden in 92% van de monsters aangetroffen. De effecten van DON zijn:

• het verstoren van de pens- en darmwerking;
• een lagere drogestofopname ;
• verminderde immuniteit.

Zearalenones (ZON’s) hebben invloed op de hormoonhuishouding van een koe. Dat uit zich in:

• onregelmatige tocht;
• verminderde vruchtbaarheid;
• een lagere melkgift.

Op basis van de uitkomst van het onderzoek is het, zeker bij hoge concentraties, zinvol om de koeien te beschermen om schade te voorkomen. Een kenmerk van beide mycotoxinen is dat deze zich lastig laten binden aan een standaard kleibinder.

Binden en neutraliseren

Om het risico op deze en andere mycotoxinen te verminderen heeft Volac het product UltraSorb R 3.0 ontwikkeld. “Het heeft een meervoudige werking”, vertelt Peter van der Vegt. “Ten eerste hecht het mycotoxinen en endotoxinen. Daarnaast kan het schadelijke toxinen omzetten in veiligere en beter beheersbare verbindingen. Het neutraliseert verontreinigingen tot onschadelijke bijproducten die een koe veilig uit haar lichaam kan afvoeren. Verder heeft Ultrasorb een aantoonbaar positief effect op de penswerking en darmgezondheid. Het doet dus veel meer dan een standaard kleibinder.”

Snel terugverdiend

Om te beoordelen of het zinvol is om een toxinebinder in te zetten, adviseert Van der Vegt het rantsoen eerst te onderzoeken, bijvoorbeeld met de MycoCheck van Volac. “Dan weet je wat er speelt en wat eventueel nodig is. Inmiddels zijn er hoogproductieve bedrijven die standaard UltraSorb in het rantsoen opnemen. Zeker in de zomer, omdat UltraSorb ook effectief is tegen endotoxinen kan het de nadelige gevolgen van hittestress voorkomen”, vertelt Van der Vegt.

1 tot 2 liter per dag extra

Met een kleine dosering is vaak al een duidelijk effect zichtbaar, vooral in de melkproductie. “In de praktijk zien we dat met 10 gram UltraSorb de melkgift gemiddeld met 1 à 2 liter per koe per dag toeneemt”, aldus Van der Vegt. “De kosten van UltraSorb heb je dan ook snel terugverdiend.”