Stratego

Zaak om het hoofd koel te houden op de trekker. En denken in scenario’s wat er zoal kan gebeuren.
Het is verontrustend dat kleine kinderen de wereld regeren. En dat, als ze hun zin niet krijgen of hun vriendjes niet met hun willen meespelen, ze met gebalde vuisten op de grond slaan of stampvoetend naar hun slaapkamer vertrekken. We waanden ons veilig, zowel defensief, economisch als maatschappelijk. Er waren normen van fatsoen, landjepik was iets van vroeger. Niets blijkt minder waar.
Politieke besluiten waren gebaseerd op normen van fatsoen, respect voor elkaar, respect voor landsgrenzen. Dit geeft handel en zorgt voor verdeling en economie. Produceren daar waar het kan of waar het relatief voordelig is.
Intussen draai ik weer rondjes op mijn zaaitrekker, tank hem elke ochtend af, lees op de terminal een verbruik van 6,5 liter per uur. Dat is nog wel betaalbaar, denk ik dan. Hoe het met de fysieke beschikbaarheid gaat dit jaar, kunnen we vandaag slechts naar raden. De blaaskaak uit de VS lijkt nog stevig in het zadel te zitten. Kunstmest heb ik inmiddels voor het hele jaar op het erf. Ook daarvan vertrouw ik per definitie de prijsvorming niet. Hoewel het met de beschikbaarheid dit jaar nog wel zal loslopen.
Waar het inmiddels prijsverhogingen regent als gevolg van brandstoftoeslagen, vangen wij als primaire producenten en hekkensluiter in de keten de klappen op. Contracten omlaag, volumes omlaag, en met de inkoopkosten omhoog schuift het risico in toenemende mate naar de teler. En wij, we gaan weer door, soms pruttelend, soms boos, vaak gelaten. Vanuit hoop op betere tijden, zaaien we, poten we, oogsten we, omdat we houden van ons vak en nauwelijks een rendementseis aan ons vermogen stellen.

Elk jaar bedenk ik wel weer iets nieuws voor ons bedrijf. Vanuit kostenreductie ben ik overgegaan van granulaat naar kunstmestfosfaat in de rij bij het aardappels poten. De investering van twee kunstmestbakken verdien ik in één jaar terug. En ik voeg twee keer zoveel zuivere fosfaat toe aan de bodem. Na een week sleutelen en lassen is het dan klaar en met een verfje afgerond.
Komende week gaan we weer aardappelen poten. Een dubbel gevoel, als je leest over dumpingen van vrije aardappelen op bulten in het veld of met geld toe het veevoer in. We gaan een nieuwe tafelras telen voor onze afnemer in Biddinghuizen, wetend dat er ook weer andere tijden komen. Eén ding weten we zeker. Bezuinigen op teeltmaatregelen is altijd een slecht idee. Collectief hopen we dat er veel fout gaat, individueel gaan we voor het beste. Dat geen ramp een ramp is, weten we allemaal wel. Ik wens jullie een hete zomer toe en hoop dat de kleuters van de wereld in de zandbak gaan spelen in plaats van elkaar in een levend strategospel de maat te nemen.