Het is nog even flink aanpoten voor Wilfried Groot Koerkamp uit Biddinghuizen, maar dan kunnen op 18 februari zijn koeien hun nieuwe ‘vrije keuze’ stal in. Het biologische bedrijf breidt uit van 90 naar 120 dieren, en zorgt met de nieuwbouw dat de melkkoeien zelf mogen kiezen tussen een 600 m² grote stro-pot of 74 ligboxen.
De inspiratie voor deze bijzondere stal kwam van een bevriende veehouder waar nieuwmelkte koeien niet uit de koppel naar de strostal wilden. „Hij wilde er maar mee stoppen en de pot uitmesten. Maar toen hij de selectiehekken ertussenuit haalde, begon het opeens goed te lopen. Het bevalt hem uitstekend. De ene dag liggen er 70 koeien in de pot, de andere dag maar 30. Heel wisselend.”
De totale stal van Groot Koerkamp telt 50 bij 40 meter. Dat betekent dat zo’n 16 vierkante meter per koe beschikbaar is. Zelfs als alle melkkoeien in de strostal zouden gaan liggen, is dit geen probleem, denkt de veehouder. “Dan nog houden ze bijna 6 vierkante meter per koe over." Met stroomdraadjes wil hij wisselende toegangen tot de pot maken, zodat er geen besmeurde looproutes ontstaan.
Voeren doet de veehouder aan twee Schulens voerhekken (Weelinksysteem) dwars in de stal, hier zichtbaar aan de 'lege plekken'. Vanuit de mengkuil rechts, maakt hij zo een korte lijn naar het voerhek.
De veehouder wilde graag stro vanwege het comfort en de grote vraag naar stromest. Een volledige strostal zag hij echter niet zitten, vanwege de strokosten. Bovendien kunnen ook boxen prima functioneren, is zijn mening. Over de bacteriedruk in het stro maakt hij zich geen zorgen. “Er is ruimte genoeg om die druk laag te houden. Ik heb er vertrouwen in, maar ik denk ook: we zullen het wel ontdekken de komende tijd.” De pot is 40 centimeter diep, waarbij de koeien een afstap van 20 centimeter maken (plus hun poot over een 10 centimeter afscheidingsbalk tillen). “Dieper vind ik niet nodig; ik zie geen voordeel in 1 keer per jaar zwaar mesten in plaats van 3 keer per jaar makkelijker. De mestvaalt ligt direct achter de potstaldeur, dus ik kan het er zo opschuiven.”
De kosten voor zo’n ruime en ‘dubbele’ stal vallen uiteindelijk best mee, vindt de veehouder. Het complete project (van sloop en bouw tot inrichting, erfverharding, melkrobots, tank en zonnepanelen aan toe) vergde 1,2 miljoen euro. "Het bedrijf is zo ingericht dat ik het in mijn eentje kan rondzetten, met misschien 1 a 2 dagen per week een jongen erbij.”
Groot Koerkamp bespaarde op de stalkosten door de twee Lely A2's te hergebruiken en hier een tweedehands A2 bij te kopen. Op de foto de plek waar deze zullen komen. "Met wat overbezetting, kan ik straks nog volop beweiden."
Naast de 74 boxen voor de melkkoeien, zijn er 3 ligboxen voor selectie en 13 voor koeien in het begin van de droogstand. “Tot nu toe hield ik drogen in de Hollandse stal. Dat werkte voor de uiergezondheid uitstekend: mijn celgetal lag tussen de 120 en 180. Aanbinden is op biologische bedrijven nu verboden, dus laat ik ze als alternatief in de boxen. Een week of twee voor kalven krijgen ze het comfort van stro.”
De vloer is een Concrelit C6 met elke 1,17 meter een afstortspleet. In de rij langs de stropot zijn extra afstortspleten gemaakt.
Wanneer de koeien in de nieuwe stal zijn gehuisvest wordt de oude (rechts) afgebroken, en een jongveeafdeling bij de nieuwe stal aangebouwd.
Naast dit gangbare voerhek bij de droge koeien, gebruikt Groot Koerkamp twee Weelinkhekken. “Dat heb ik al jaren en bevalt goed. Arbeidsefficiëntie vind ik belangrijk. Om het ruwvoer smakelijk te houden zet ik elke 4 a 5 dagen de hekken vol. Met die frequentie haal je prima maximale ruwvoeropname.” De biologische veehouder heeft een goede samenwerking met de biologische akkerbouwers om hem heen. Zij verzorgen de teelt van tarwe voor hem. Zijn mengkuil bestaat dan ook uit 55 procent grasklaver en luzerne, 30 procent tarwe en 15 procent mais.
Is de veehouder niet bang onnodig duur te hebben gebouwd, als straks blijkt dat alle koeien in het strohok liggen? “Het zou maar zo kunnen. Ik durf het niet te voorspellen. Maar mijn vriend is zo enthousiast, dat is niet voor niets. Het kan niet anders dan dat de levensduur omhoog gaat. Bovendien hoef ik niet alles tot op de cent onder streep te berekenen. Ik wil er ook gewoon gelukkig van worden, en met veel plezier en gemak werken.”
Een drieweg selectiepoort zorgt straks dat de koeien vanuit hier, bij de robots, naar de stal, de selectieruimte of naar buiten gaan.
Tot 18 februari staan de koeien nog in deze stal, daarna mogen ze kiezen waar ze liggen.
