Afbouw derogatie leidt voorlopig nog niet tot minder grasland
De onderzoekers hadden verwacht dat melkveehouders, nu de verplichte 80 procent grasland op derogatiebedrijven is verdwenen, meer grasland zouden omzetten naar bouwland. In de voorlopige cijfers over 2024 en 2025 is dat effect echter nog niet zichtbaar.
53 procent cultuurgrond is grasland
Landelijk gezien blijft de verhouding tussen grasland en bouwland al jaren vrijwel stabiel. In 2025 bestaat volgens de onderzoekers 53 procent van het areaal cultuurgrond uit grasland en 47 procent uit bouwland, inclusief tuinbouw. Dat aandeel ligt dicht bij de voorgaande jaren. Ook in de meeste landbouwgebieden verandert het beeld nauwelijks.
Wel zien de onderzoekers regionale verschillen ontstaan. In negen van de veertien landbouwgebieden nam het aandeel grasland in 2025 iets af ten opzichte van 2024. In vier gebieden bleef het aandeel gelijk en in één gebied nam het juist toe. Volgens de onderzoekers kunnen lokale veranderingen op nationaal niveau worden uitgevlakt, waardoor effecten minder snel zichtbaar zijn.
Vervolgonderzoek naar effect op waterkwaliteit
De onderzoekers benadrukken dat verder onderzoek nodig is om de gevolgen van het verdwijnen van de derogatie goed in beeld te brengen. Daarbij moet onder meer worden gekeken naar voormalige derogatiebedrijven en naar andere factoren die het grondgebruik beïnvloeden, zoals economische opbrengsten, vruchtwisseling en grondtransacties. Ook willen de onderzoekers volgen of veranderingen in het areaal op termijn gevolgen hebben voor de waterkwaliteit en de nitraatuitspoeling.
Stefan Buning
Geboren en getogen op een melkveebedrijf in de Achterhoek. Sinds 1998 werkzaam als redacteur bij Agrio. Als chef Melkvee is hij samen met zijn team verantwoordelijk voor het kritisch volgen van alles wat er in en om de melkveehouderij in Nederland gebeurt.
Beeld: Susan Rexwinkel
