NAV niet gerust op natuurherstelplan

NAV niet gerust op natuurherstelplan
In de EU is vorig jaar de Natuurherstelverordening (NHV) aangenomen. Dat betekent dat alle lidstaten een natuurplan moeten indienen. We schreven in november 2025 uitgebreid over wat de NHV betekent voor Nederland. Voor de akkerbouw is met name belangrijk dat het aantal landschapselementen een toenemende trend vormt in 2030. Ook moeten 27 soorten boerenlandvogels in 2030 met 10% zijn toegenomen ten opzichte van 2025 en moet de negatieve trend voor bestuivers zijn omgebogen in een positieve.
In een bijeenkomst werden stakeholders bijgepraat over de ontwikkelingen. Het Ministerie van LVVN moet voor 1 september 2026 het concept Natuurplan indienen in Brussel. Pas daarná wordt het voorgelegd voor internetconsultatie. De NAV vindt dat een onjuiste volgorde, maar men verzekert ons dat zienswijzen nog worden meegenomen in de later te bepalen maatregelenpakketten. Het definitieve Natuurplan gaat per 1 september 2027 in.

Wetgeving en uitvoering
Het ministerie heeft PBL, WUR en Deltares gevraagd om reflectie op het beleid en aanpak van het Natuurplan. Er is ook nog veel overleg over de definitieve inbedding in de wetgeving. De NHV is opgenomen als beleidsdoel voor de Taskforce LNS (landbouw, natuur, stikstof). Hierdoor kan ook de financiering die daarvoor beschikbaar is worden gebruikt voor de NHV-doelen. Het is de bedoeling dat er een samenhangend pakket maatregelen komt voor o.a. stikstof, waterbeheer en zonering.
De NHV bevat zowel inspanningsverplichtingen als resultaatverplichtingen. Het Natuurherstelplan valt onder de Omgevingswet. De NHV is breder dan de Vogel- en Habitat Richtlijn (VHR) en niet beperkt tot Natura2000-gebieden.

Reactie NAV
Het ministerie heeft besloten dat de provincies per gebied de exacte maatregelenpakketten mogen invullen. Daar is de NAV niet blij mee: hierdoor krijgen provincies te veel de vrije hand, vrezen wij, om maatregelen op te leggen die buitenproportioneel zijn. Denk maar aan de spuitvrije zones, waarmee sommige provincies ook erg ver gaan. Bovendien betekent het 12 keer zoveel zienswijzen, vergaderingen enz.
De doelen van het Natuurplan komen bovenop alle andere doelen en regelgeving. De NAV pleit er nadrukkelijk voor dat alles integraal wordt opgezet. Dus ANLb, ecoregeling, natuurplan, Kader Richtlijn Water enz. enz. integraal bekeken. Onze eerder ingebrachte punten, dat bij het ministerie niet veel systeemdenkers zitten en dat er te smal wordt gefocust op enkele soorten, geldt nog steeds. Met name predatorenbeheer is echt niet in beeld bij LVVN.
Al met al zullen de doelen van de NHV leiden tot minder voedselproductie en meer agrarische natuur en meer NNN-gebieden (Natuur Netwerk Nederland) op agrarische grond. Dat kan alleen als er daadwerkelijk een goede, langjarige vergoeding tegenover staat. De rekening mag niet eenzijdig bij de boer worden neergelegd.

De discussie over de NHV gaat uiteindelijk over de vraag hoe we in Nederland en Europa de voedselproductie willen organiseren en raakt daarmee aan de discussie over verdeling in hoog-productieve landbouwgrond en ‘maatschappelijke’ landbouwgrond, zoals genoemd in de Nota Ruimte en in het wetsvoorstel Grondgebonden veehouderij.
De NAV pleit er voor om éérst een nationale visie op voedselproductie op te stellen, zoals minister Wiersma van plan was, en dan van daaruit te kijken naar de consequenties. Want met de NHV is het weer hetzelfde als op de andere dossiers: minder productie omdat er andere doelen belangrijker worden gevonden dan voedselproductie. Natuurherstel mag niet leiden tot het afbreken van een productieve landbouwsector zonder realistisch toekomstperspectief. De grote uitdaging wordt om natuurherstel te combineren met een economisch haalbare akkerbouwsector.