De patrijs bescherm je alleen als álle partijen samenwerken

De bloemrijke dijk biedt bescherming en nestgelegenheid aan tal van akkervogels en het zoemt en gonst van de insecten, wilde bijen en vlinders. In het rivierenlandschap zijn de dijken een superbelangrijk onderdeel van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer. We bouwen met onze boeren aan een mozaïek van diverse gewassen, akkerranden en heggen die in samenhang met de natuurlijke landschapselementen zoals de dijken een prachtig leefgebied vormen voor soorten als de patrijs.

Het is dan ook fijn als er belangstelling is voor ons werk, en de succesvolle samenwerkingen waar we aan bouwen gezien en gewaardeerd worden. De uitnodiging aan medewerkers van het ministerie van LVVN en RVO om niet op kantoor maar in het veld door te spreken over onze ideeën om de ecoregeling in samenhang met het agrarisch natuurbeheer effectiever inte zetten werd gretig omarmd. Zo liepen we opvrijdagmorgen voor Pinksteren bij Nederhemert te struinen langs de akkers en de keverbank en over het biodivers akkermozaïek. Ik vertelde over het belang van samenwerking met andere gebiedspartners die onder andere de dijken, uiterwaarden en bermen beheren.Hoeveel tijd we daar in stoppen en hoe stro-perig dat nogal eens verloopt. Ik vertelde over de patrijzen die ik die ochtend gezien had diesneaky verscholen op de akker op een afstandje hun nest in de teen van de dijk in de gaten hielden en over het belang van de bloemrijke dijken voor belangrijke soortengroepen als akkervogels, graslandvlinders en bestuivers in de Natuur Herstel Verordening.

Als we tijdens de rondleiding op de dijk aankomen, blijkt in de tussentijd de rust ruw verstoord te zijn. In de verte zijn de maaimachines nog aan het werk die zojuist in no-time de hele buitenzijde van de dijk in één klap afgemaaid hebben. Letterlijk tot aan de laatste grasspriet langs het struweel ligt alles plat. We zien een patrijsje nog luid kirrend de akker op rennen. En als we iets verder over de dijk rijden, rent er een uitgemaaid paartje patrijs alarmerend over het vers gemaaide dijktalud terwijl de ooievaar het ene na het andere hapje tussen het gemaaide gras wegpikt. Echt onbegrijpelijk en zo wrang!

Nog wranger is het als je beseft dat we afgelopen winter al een kant en klaar plan aan het Waterschap gepresenteerd hebben om juist deze dijken onder begeleiding van de dijken-experts van het Future Dike-programma en met lokale boeren bloemrijk te beheren. Het kan als we het ook willen. We hebben de beheerpakketten klaarliggen voor een beheer dat past bij de veiligheidseisen voor de dijk, maar die ook de broedende vogels spaart en de dijkflora versterkt. We doen er alles aan om met agrariërs en vrijwilligers de akkervogels en de patrijs in dit gebied te beschermen en met een mooi succes. Hoe wrang is het dan dat de dijk van het Waterschap, die superbelangrijk is voor de patrijs, de veldleeuwerik en de graspieper en waar tientallen wilde bijensoorten en vlinders van afhankelijk zijn, midden in het broedseizoen gewoon gemaaid wordt. Een groot deel van ons zorgvuldig opgebouwde beheer wordt zo tenietgedaan.

Iedereen keek verbijsterd naar de ontredderde patrijzen. Mijn boodschap dat het belangrijkis dat álle partijen in een gebied moeten samenwerken, dat het beheer op elkaar afgestemd moet worden en dat niet enkel de boer moet opdraaien voor de maatregelen werd zo wel heel duidelijk en concreet gemaakt tijdens dit werkbezoek. Als dit gaat leiden tot een échte samenwerking tussen boer, natuur én overheid, is het trieste beeld van uitgemaaide patrijzen rennend over de gemaaide bloemrijke dijk niet voor niets geweest.