Onjuist mesttransport? Ook afnemer is straks aansprakelijk

De wijzigingen zijn volgens het ministerie bedoeld om de naleving van de Meststoffenwet te verbeteren en daarmee ook de waterkwaliteit te verbeteren.

Een belangrijke wijziging is dat niet alleen de vervoerder, maar ook de leverancier en afnemer aansprakelijk worden voor een juiste melding van mesttransporten in het realtime Vervoersbewijs dierlijke meststoffen (rVDM). RVO biedt daarvoor de mogelijkheid om geplande transporten vooraf in het rVDM-systeem te controleren.

Wanneer een transport niet of onjuist wordt vermeld in het rVDM, kunnen naast de vervoerder ook de leverancier en afnemer een boete opgelegd krijgen. ‘Zij hebben namelijk een direct belang bij de aan- en afvoer van dierlijke mest buiten de mestboekhouding. Door het mogelijk te maken ook op te treden tegen de leverancier en afnemer kan het gebruik van mest boven de wettelijk vastgestelde gebruiksruimte op percelen landbouwgrond verder tegen worden gegaan’, volgens het ministerie.

Wanneer mest wordt vervoerd zonder correcte melding, kunnen voortaan boeren een bestuurlijke boete krijgen die kan oplopen tot maximaal 1.500 euro. Met de wijziging wil LVVN ‘rijden zonder rVDM’ sterker ontmoedigen.

300 euro boete per foutief opgegeven perceel

Een andere wijziging die het ministerie wil doorvoeren is dat boeren verplicht zijn om de gegevens over oppervlakte, gewasteelt en ligging van percelen op perceelsniveau aan te leveren bij RVO. Door het inwinnen van de perceelsgegevens op perceelsniveau kan RVO de juistheid van de aangeleverde gegevens beter controleren, wat bijdraagt aan een betere borging van de naleving, stelt het ministerie. Het benadrukt hierbij wel dat boeren hiervoor in de praktijk geen extra gegevens hoeven aan te leveren, omdat perceelsgegevens nu al op perceelsniveau worden ingevuld via de Gecombineerde opgave.

Het ministerie geeft als reden van de voorgestelde wijziging dat RVO constateert 'dat boeren regelmatig percelen opgeven die zij niet in gebruik hebben'. Door onjuiste perceelsregistratie ontstaat het risico dat bedrijven meer mest kunnen plaatsen dan toegestaan. Ook kunnen bedrijven daardoor onterecht extra mestplaatsingsruimte en subsidies verkrijgen.

Wanneer boeren nu een of meerdere percelen onjuist opgeven, geldt vaak één boete van 300 euro, ongeacht het aantal foutief opgegeven percelen. In de nieuwe situatie kan een boete van maximaal 300 euro per perceel worden opgelegd. Daarmee kunnen de financiële gevolgen voor bedrijven met meerdere foutieve opgaven snel oplopen.

Mestverwerkingsovereenkomsten

Ook rond mestverwerkingsovereenkomsten scherpt het ministerie de sancties aan. Boeren die een Driepartijenovereenkomst (DPO) of een Vervangende verwerkingsovereenkomst (VVO) niet, te laat of niet elektronisch indienen, riskeren straks een boete van 1.000 euro. De huidige boetes liggen meestal tussen 100 en 300 euro.

Volgens het ministerie is tijdige registratie noodzakelijk om te controleren of bedrijven aan hun mestverwerkingsplicht voldoen en om zicht te houden op de druk op de mestmarkt. Zonder tijdige registratie zouden extra controles en onderzoeken nodig zijn.

RVO verwacht extra administratieve lasten

Volgens de toelichting veranderen de administratieve verplichtingen inhoudelijk nauwelijks, omdat veel gegevens nu al digitaal en op perceelsniveau worden aangeleverd. Wel verwacht RVO extra administratieve lasten doordat ondernemers zich moeten verdiepen in de nieuwe regels en extra controles moeten uitvoeren. De totale regeldruk voor de sector wordt geraamd op bijna 926.000 euro.

De wijzigingen moeten op 1 januari 2027 ingaan. De internetconsultatie loopt vooruit op uitvoerbaarheids- en handhavingstoetsen van onder meer RVO, NVWA en het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR). Daardoor kunnen onderdelen van de voorstellen nog wijzigen.

De consultatie sluit op 15 juni 2026 en is hier te raadplegen.