Friese melkveehouder kiest voor PlanetProof: ‘Het zet ontwikkelingen in gang die renderen.’
Sinds 2022 levert hij al melk onder het Beter Leven-keurmerk voor het merk De Fryske. Sinds kort voldoet zijn melkveebedrijf ook aan de criteria voor PlanetProof. Officieel heet dat keurmerk On the way to PlanetProof: een duurzaamheidskeurmerk voor melkveehouders met extra eisen op het gebied van dierenwelzijn, weidegang, biodiversiteit, klimaat en verantwoord ondernemen.
“Zo’n keurmerk heeft ons veel gebracht. Niet alleen een hogere melkprijs. Het is ook een stok achter de deur om dingen in je bedrijf anders te doen,” vertelt Bokke Harmen. “We hebben minder uitval, meer rust in de stal en uiteindelijk ook meer werkplezier en rendement.”
Waarom kiezen voor On the way to PlanetProof?
“We zitten hier in een gebied met veel weidevogels. Daarom deden we altijd al veel met natuurbeheer. Ook lopen onze koeien lang buiten. Op een gegeven moment zijn we gaan kijken: kunnen we niet meer krijgen voor onze melk?”, vertelt Bokke Harmen.
Bij zijn toenmalige fabriek bleek dat destijds niet mogelijk. Bij Farmel kon dat wel. Daarom stapte hij in 2022 over naar Farmel. Inmiddels combineert hij meerdere melkstromen: hij levert melk onder zowel het Beter Leven-keurmerk als On the way to PlanetProof. Die combinatie past bij zijn bedrijf en maakt het mogelijk om zijn melk breder af te zetten.
“We ontvangen een flinke toeslag op onze melk.”
Naast een betere melkprijs helpt On the way to PlanetProof melkveehouders om hun bedrijf stap voor stap verder te verduurzamen en toekomstbestendiger te maken. De extra eisen vragen inzet, maar brengen ook structuur en ontwikkeling op gang.
Bij het voldoen aan de eisen kreeg Bokke Harmen advies en begeleiding van Germ Bruinsma, zijn vaste contactpersoon bij Farmel. Omdat hij al voldeed aan de voorwaarden van Beter Leven, bleek de stap naar PlanetProof relatief eenvoudig. “Voor ons was het heel goed te doen,” zegt hij. Tegelijkertijd nuanceert hij: “Maar het ene bedrijf is het andere niet.”
Wat moest er op het bedrijf veranderen?
Het melkveebedrijf van Bokke Harmen was in 2022 al volledig doorgemeten voor het Beter Leven-keurmerk. Verschillende onderdelen van de bedrijfsvoering, zoals dierenwelzijn, weidegang, biodiversiteit, klimaat en verantwoord ondernemen zijn daarbij onder de loep genomen. De focus lag hierbij nadrukkelijk op dierenwelzijn. “Bij ons was toen o.a. een kleine verbouwing nodig. Daardoor leverde het keurmerk in het eerste jaar nog niet zoveel op. Daarna wel. Kijk, een keurmerk brengt ook kosten met zich mee. Niet elke cent extra melkprijs is winst.”
Om overzicht te krijgen in de voorwaarden en de juiste stappen te nemen, kreeg Stremler begeleiding vanuit Farmel. “Je krijgt een heel boekwerk waarvan je denkt: jonge jonge, moet ik dit allemaal doorlezen? Gelukkig zijn we daarbij geholpen door Germ.”
Op het bedrijf van Bokke Harmen vroegen vooral lichtinval, drinkwatervoorziening en het type dakplaten meer aandacht. Zo werd een extra check gedaan of de stal voldeed aan de eisen voor voldoende daglicht en of de drinkplekken aansloten bij wat PlanetProof vraagt. Ook voor de dakplaten was extra navraag nodig. “Met het uitzoekwerk van die dakplaten ben ik nog wel een dag bezig geweest met de aannemer. Maar dat heb ik er wel voor over.”
Sinds kort voldoet het bedrijf ook aan de voorwaarden van On the way to PlanetProof. Opnieuw zijn verschillende bedrijfsonderdelen grondig nagelopen. Voor het bedrijf van Bokke Harmen waren er uiteindelijk geen grote aanpassingen om te voldoen aan de criteria voor On the way to PlanetProof. Bokke Harmen paste al veel weidegang toe, had veel aandacht voor natuurbeheer en was door het Beter Leven-keurmerk gewend om zijn bedrijfsvoering langs certificeringseisen te leggen.
Hoeveel controle vraagt PlanetProof?
Met de eerste aanpassingen ben je er niet. Jaarlijks wordt gecontroleerd of het bedrijf blijft voldoen aan de eisen van het keurmerk. “Dat is eerlijk gezegd niet mijn hobby,” zegt hij lachend. “Maar ik snap wel waarom het nodig is. Het is belangrijk dat iedereen zich aan de regels van het keurmerk houdt. Consumenten kiezen bewust voor deze melk.”
In de praktijk gaat het om twee controles per jaar, waarvan één onaangekondigd. “Je bent er zo een halve dag aan kwijt.” Dat melkveehouders soms zuchten onder aangescherpte eisen, begrijpt hij. “Dat is het lastige van een keurmerk, maar wij zijn het inmiddels gewend. En wat over een paar jaar verplicht wordt, weet je meestal ruim van tevoren. Dan heb je tijd om ernaartoe te werken.”
Wat heeft On the way to PlanetProof hem gebracht?
Volgens Bokke Harmen helpt een keurmerk zoals On the way to PlanetProof om gericht te blijven werken aan verbetering van het bedrijf. De eisen rond dierenwelzijn, weidegang, biodiversiteit en bedrijfsvoering zorgen ervoor dat bepaalde stappen eerder worden gezet. Zo investeerde hij onder meer in nieuwe matten voor de koeien, een stap die hij anders misschien had uitgesteld.
Die verbeteringen betalen zich volgens hem ook in de praktijk terug.
“Wij hebben veel minder uitval. De koeien worden ouder en er is minder gedoe in de stal. Als je merkt dat zulke aanpassingen effect hebben én rendement opleveren, dan wordt het interessant.”
Tekst: Marloes ten Oever
Beeld: Marcus Pasveer
Over Farmel
Farmel verbindt melkveehouders met vaste afnemers. We halen melk op bij bijna 300 melkveehouders en leveren die rechtstreeks aan een breed netwerk van zuivelverwerkers. Zo komt melk altijd op de juiste plek terecht, in de juiste hoeveelheid en binnen de juiste melkstroom.
Omdat Farmel geen eigen fabriek heeft, kunnen we flexibel inspelen op veranderingen in de markt. Met vaste partners en een betrouwbare afzet bieden we melkveehouders ruimte om te ondernemen op hun eigen manier.
